نشست زمینهای جنوب تهران، خطرناک به اندازه زلزله
سازمان زمینشناسى و اکتشافات معدنى کشور بار دیگر هشدار داد: برداشت بىرویه آب از ذخایر سفرههاى زیرزمینى، مدتهاست دشتهاى کشور از جمله اراضى وسیعى در جنوب غرب تهران در محدوده مناطق 17، 18 و 19 شهردارى در امتداد جاده کمربندى تهران و همچنین حدفاصل سه راه آذرى تا تقاطع بزرگراه آزادگان با آیتالله سعیدى (جاده قدیم ساوه) را با پدیده نشست زمین و مخاطرات جدی ناشی از آن مواجه کرده است.
به گزارش ایسنا، براساس یافتههاى پژوهشگران سازمان زمینشناسى و اکتشافات معدنى کشور، پدیده نشست زمین در مناطق جنوب غرب تهران که عمدتا از برداشت بیش از حد آبهاى زیر زمینى ناشى شده، ضمن آسیب رساندن به تاسیسات انتقال آب شهر، سایر شریانهاى حیاتى از جمله خطوط انتقال گاز را نیز با مخاطرات جدى مواجه کرده است. علاوه بر این شیبدار شدن زمین در اثر این نشستها، آسیبپذیرى اراضى جنوب شهر را در برابر سیل بشدت افزایش داده است.
بنابر اعلام این سازمان،نشست زمین با وسعت 500 کیلومترمربع و با نرخ سالانه 17سانتىمتر جنوب تهران را -که با هیچ رودخانهاى تغذیه نمىشود- تهدید مىکند که با توجه به نقشه محدوده نشست در جنوب البرز، دشتهاى ورامین، قرچک، مردآباد، مهرشهرکرج و نظرآباد ساوجبلاغ نیز به آن افزوده مىشود.
سازمان زمینشناسى و اکتشافات معدنى کشور به عنوان متولى انجام مطالعات زمینشناسى در کشور، مدتهاست به بررسى و مطالعه علل وقوع این پدیده و تبعات آن پرداخته و در جلسات متعدد کارگروه ملى نشست زمین و حفاظت از منابع آب زیرزمینى که با حضور نمایندگان وزارت نیرو (دفتر حفاظت از آبهاى زیرزمینى)، وزارت جهاد کشاورزى، سازمان نقشهبردارى کشور، سازمان حفاظت محیط زیست کشور و سازمان هواشناسى کشور برگزار مىشد، بیشتر دشتهاى کشور را در معرض خطر نشست زمین بر اثر برداشت بىرویه از ذخایر آب زیرزمینى تشخیص داد.
این در حالی است که مدیریت حفاظت آبهاى زیرزمینى شرکت سهامى مدیریت منابع آب وزارت نیرو از آغاز به کار 419 گروه گشت و بازرسى براى شناسایى چاههاى غیرمجاز سراسر کشور و تعیین مکان دقیق آنها به کمک دستگاه GPS (موقعیتیاب جهانى) با هدف حضور فیزیکى کارشناسان در مناطق داراى چاههاى عمیق و نیمهعمیق، آگاهى از آمار چاهها، چشمهها و قناتهاى مناطق و بستن چاههاى غیرمجاز و جلوگیرى از برداشت بىرویه خبر داده بود، طورى که طى سال گذشته از فعالیت حدود 5000 چاه غیرمجاز و7000 چاه با اضافه برداشت جلوگیرى به عمل آمده است.
بر اساس قوانین موجود، به منظور کاهش خسارات ناشى از نشست زمین طرح ساماندهى شرکتهاى حفارى در سطح کشور و تعیین صلاحیت حدود 460 شرکت حفارى و دستگاههاى آنها به عهده مدیریت حفاظت آبهاى زیرزمینى شرکت سهامى مدیریت منابع آب وزارت نیرو است. چندى پیش وزارت نیرو با ارائه کارتهاى هوشمند براى کنترل آب، نسبت به افزایش طول عمر چاهها و رفع اختلافات موجود میان متقاضیان حفر چاه و شرکتهاى حفارى اقدام کرد که بر همین اساس به کمک سیستم کارتهاى هوشمند کنترل آب و برق مصرف شده در چاهها بر اساس سند ملى مصرف آب، از هدر رفتن منابع آب زیرزمینى در چاهها جلوگیرى می شود.
