آیا امکان تولید خودرو ارزان وجود دارد؟

طرح‌‌هایی که تاکنون هیچ‌کدام به سرانجام نرسیده و این روزها با تغییر رویکرد خودرو ارزان شاید هیچ گاه نیز سرانجامی نیابند.آنچه هم‌اکنون میان مشتریان ایرانی از عبارت خودرو ارزان‌قیمت در ذهن تداعی می‌شود، محصولی زیر 10میلیون تومان شبیه پیکان یا پراید است؛ در حالی که به گفته کارشناسان، این روزها دیگر نمی‌توان روی قیمت به عنوان تنها فاکتور طراحی و تولید خودروهای ارزان‌قیمت حساب کرد، چراکه در حال حاضر باید علاوه بر بحث قیمت، ایمنی، امکانات رفاهی و مصرف سوخت را نیز در تولید خودروهای ارزان‌قیمت در نظر گرفت.با این تفاسیر، تولید خودرویی که هم از ایمنی لازم و امکانات رفاهی نسبی برخوردار و هم مصرف سوخت پایینی داشته باشد و در عین حال ارزان نیز به حساب بیاید، در عمل بعید و دور از ذهن به نظر می‌رسد.

این در شرایطی است که برخی عنوان کرده‌اند چندی دیگر محصولی ارزان‌قیمت را مجهز به ترمز ضدقفل و کیسه هوا و همچنین با مصرف سوخت پایین با قیمتی زیر 10 میلیون تومان روانه بازار خواهند کرد. از سوی دیگر، طبق تفاهم‌نامه همکاری مشترکی که طی سال گذشته با پروتون مالزی به امضا رسانده، تولید محصولی ارزان‌قیمت (نه مانند پراید و مینیاتور) در دستور قرار گرفته است.

شرکت ایران‌خودرو که پس از حذف پیکان، در عمل بازار خودرو زیر 10‌میلیون تومان خود را از دست داد، برای جبران این خسارت با تعبیه موتور پیکان روی اتاق پژو 405، محصولی با نام آردی را متولد کرد. محصولی که به دلیل مصرف سوخت بالا توفیقی در بازار نیافت و ایران‌خودرویی‌ها با بهینه کردن موتور آن، خودروی دیگری با نام روآ را روانه بازار کردند.

این موضوع اما پایان کار ایران‌خودرویی‌ها نبود و اواخر تابستان سال 87 طی مصاحبه محمد زالی، مدیر شرکت تحقیقات موتور ایران‌خودرو با یکی از روزنامه‌های صبح کشور، مشخص شد ایران‌خودرویی‌ها در کنار مذاکرات خود با چری و پروتون، قصد دارند مدل بهینه شده‌ای را تولید و روانه بازار کنند؛ مدلی که ظاهرا مراحل بهینه‌سازی و طراحی آن در شرکت پورشه آلمان صورت گرفته و شنیده‌ها حاکی از این است که خودرو 8 ‌میلیون تومانی و مجهز وعده داده شده از سوی ایران‌خودرویی‌ها، همین پیکان پورشه‌ای است.

فارغ از این‌که ایران‌خودرو دست آخر با کدام برند، محصولی ارزان‌قیمت تولید خواهد کرد، موضوعی که هم اکنون چالش اصلی در این زمینه به حساب می‌آید، عوض شدن تعریف خودرو ارزان‌قیمت است و شاید نتوان هیچ‌گاه خودرویی زیر 10‌ میلیون تومان که مجهز به ترمز ضدقفل و کیسه هوا بوده و در ضمن مصرف سوخت پایینی نیز داشته باشد طراحی و تولید کرد. زیرا به گفته کارشناسان، معیار خودرو ارزان با گذشته تفاوت کرده و دیگر نمی‌توان محصولی ایمن و کم مصرف و زیر 10‌میلیون تومان را به تولید رساند. در واقع محاسبات نشان می‌دهد تولید چنین خودرویی عملا غیر ممکن است.

زیرا با توجه به محاسبات بالا، قیمت پک کلی قطعات رقمی حدود 4 هزار و 750 دلار می‌شود.این در حالی است که به گفته کارشناسان، تولید خودرویی با کیفیت و مجهز به ایربگ، ترمز ضدقفل و مصرف سوخت پایین برمبنای قیمت 4 هزار و 750 دلاری قطعات، اصلا امکان نداشته و نمی‌توان چنین محصولی در ایران با قیمت زیر 10 میلیون تومان تولید کرد. محمد حسن شجاعی فرد رئیس انجمن مهندسی خودروی ایران در زمینه تولید خودرو ارزان‌قیمت در کشور می‌گوید:در حال حاضر از بعد استاندارد جهانی به خودرویی که زیر 5 هزار دلار قیمت داشته باشد واژه ارزان اطلاق می‌شود و با شرایط فعلی که بر صنعت خودرو ما حاکم است تولید چنین محصولی در ایران عملا غیرممکن می‌نماید.

وی با تاکید بر این‌که پروژه‌های مربوط به طراحی و تولید خودروهای ارزان در ایران، حساب نشده‌اند می‌گوید: پلت‌فرم پیکان تنها گزینه داخلی برای تولید خودرویی زیر 10‌میلیون تومان محسوب می‌شود. اظهارات رئیس انجمن مهندسی خودروی کشور در شرایطی است که به گفته دبیر انجمن خودروسازان شراکت با چینی‌ها می‌تواند رویای تولید خودرو ارزان‌قیمت را تا حدی در کشور تحقق بخشد.احمد نعمت بخش می‌گوید: چینی‌ها استاد ارزان‌سازی قطعات هستند و توانایی تولید خودرو ارزان با آنها وجود دارد.

دبیر انجمن خودروسازان در عین حال تولید خودرویی را در ایران که علاوه بر داشتن قیمتی زیر 10‌میلیون تومان، کیسه هوا و ترمز ضدقفل مجهز و مصرف سوخت پایینی نیز داشته باشد، ناممکن می‌داند و تاکید می‌کند: تا پایان امسال بندهای جدیدی به استانداردهای 55گانه تولید خودرو در کشور اضافه و از سویی نصب کیسه هوا نیز اجباری می‌شود، که با این شرایط نمی‌توان خودرویی را زیر 10‌میلیون تومان به تولید رساند.

محمدرضا نجفی‌منش دبیر انجمن قطعه سازان با تاکید بر این‌که تولید خودرو ارزان در ایران مساوی افت کیفیت است، می‌گوید: امکان ندارد خودروسازان ما بتوانند محصولی ارزان و در عین حال باایمنی بالا و سطح کیفی مناسب تولید کنند.

وی با اشاره به این‌که ایرانی‌ها دیگر حاضر به سوار شدن هر خودرویی نیستند، تاکید می‌کند: از دید من خودرو ارزان یعنی محصولی با قیمت 11 ـ 10 ‌میلیون تومان، چراکه در این محدوده قیمتی می‌توان خودرویی مجهز به امکانات رفاهی و ایمنی به تولید رساند.