برگی از تاریخ: اولین جاسوسی اتمی انگلیس چگونه افشا شد

جام جم آنلاین: داستان افشای اولین جاسوس اتمی انگلیس به نام «الن نان می» اخیرا در اسناد «ام آی 5» منتشر شده است.

کد خبر: ۳۲۰۰۸

این داستان مانند ماجراهای کیم فیلبی جاسوس بسیار معروف و افسر «ام آی 6» است که او نیز برای شوروی جاسوسی می کرد.
اگر یک کارمند کشف رمز سفارت شوروی در کانادا در سال 1945 به مسکو احضار نشده بود ، شاید ماجرای «نان می» هرگز کشف نمی شد.
ایگور گوزنکو که می ترسید اگر به شوروی برگردد کشته خواهد شد تصمیم گرفت با دنیای غرب همکاری کند.
این کارمند برای این که نامش بر سر زبانها بیفتد تا از خطر کشته شدن توسط عوامل شوروی در امان بماند به هر کس و هر جا که می توانست رو آورد: به روزنامه ها ، به وزیران دولت کانادا و حتی پلیس این کشور.
اما موضوع آنقدر داغ بود که کسی حاضر به باور کردن و قبول خطر نمی شد و او را به جای دیگری حواله می داد.
سرانجام او به شوروی بازگشت و از ترس ماموران به خانه همسایگانش پناه برد.
هنگامی که ماموران شوروی به خانه اش ریختند و همسایگان او به پلیس خبر دادند ، حرف های گوزنکو را باور کردند و او را به یک محل امن انتقال دادند.
او شبکه جاسوسی شوروی را در کانادا لو داد از جمله ماجرای همکاری «نان می» ، فیزیکدانی را که در طرح بمب اتمی انگلیس در کانادا کار می کرد افشا کرد.
«نان می» مقداری اورانیوم 233 به روس ها داده بود.
«نان می» که روس ها نام مستعار الک را برایش انتخاب کرده بودند و «ام ای 5» او را «پریمروز» می نامد قرار بود به لندن برود.
گوزنکو به بازجویان خود (از جمله آنان را جرهولیس ، رئیس بعدی «ام آی 5» ، که خود نیز زمانی به جاسوسی برای شوروی متهم شد) گفت که رابط روسی نان می در مقابل «بریتیش میوزیم» با یک نسخه روزنامه تایمز در دست چپش ، ملاقات خواهد کرد.
رابط روسی می بایست از «نان می» بپرسد:«نزدیکترین راه به استراند کجاست؛» و الک می باید جواب می داد: «خب ، با من بیا ، دارم به آن طرف می روم» اما «نان می» آن روز سر قرار حاضر نشد.
وی قبل از مرگ در ماه ژانویه در نواری ضبط شده اعتراف کرد که : «همچنان که اغلب اتفاق می افتاد ، قبلا به من خبر داده بودند».
بعد «ام آی 5» او را به یک گردهمایی احضار کرد که او همه چیز را انکار کرد.
«از آن لحظه به بعد ماموران ام آی 5 در تعقیب من بودند این وضع کار را برایم سخت می کرد».
او بعدها به امید از سرگرفتن فعالیت علمی خود تصمیم گرفت اعتراف کند که رازهای اتمی را به شوروی داده است :«تصمیم گرفتم به چیزهایی اعتراف کنم و این کار را بدون به خطر انداختن و متهم کردن دیگران انجام دادم».
او در سال 1946 به ده سال زندان با اعمال شاقه محکوم شد.