«چشم انداز20ساله» از نگاه کارشناسان

دکتر محمد خوش چهره ،عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران تاکید کرد: در برنامه های اقتصادی ، هر چه به سمت ظرف زمانی کوتاه تر و برنامه های میان مدت اقتصادی پیش رویم ، برنامه واقعی تر و قابل اجراتر خواهد بود. وی در گفتگو با خبرنگار ما درباره چشم انداز برنامه اقتصادی 20ساله ایران گفت : شرایط اقتصادی ایران ، تا اندازه بسیاری از تغییرات داخلی و جهانی متاثر است و در چنین شرایطی - که متغیرهای اقتصادی خارج از اختیار برنامه ریزان اقتصادی است - برای ایران و اکثر کشورهای در حال توسعه تدوین برنامه های بلندمدت مشکل است و لذا منطقی است که گرایش به سمت برنامه های میان مدت وجود داشته باشد. او برنامه 25ساله ایران 1400 را نمونه ای از برنامه های بلندمدت اقتصادی عنوان کرد و خاطرنشان ساخت : این برنامه الزامات و تغییرات زیادی داشت که در عمل ، مشکلات خود را نشان داد و از این رو اگر چشم اندازهایی بود ، به صورت یک برنامه منسجم تدوین شد. خوش چهره با اشاره به این که برنامه های میان مدت نیز مورد نقد بسیاری از تحلیلگران و اقتصاددانان است ، اظهار کرد: این برنامه ها یک سند سیاسی برای دولت و مجلس است ، چون خط مشی ها و نگرش های دولت را نشان می دهد، اما برنامه میان مدت 5ساله در ایران با هر دوره دولت ، مجلس و ریاست جمهوری همزمانی ندارد. بنابراین ، اشکال عدم همزمانی به عنوان یک ایراد بر میزان تحقق اهداف آن وارد است . وی افزود: شدت و سرعت تغییرات بر متغیرهای کلان ، پیش بینی های مدت دار را مشکل می کند و از این رو بسیاری از اقتصاددانان برنامه های 3ساله را توصیه می کنند. خوش چهره ، منطقی ترین پیشنهاد را برنامه های همزمان با دوره ریاست جمهوری و مجلس دانست و یادآور شد: این نوع برنامه ریزی ، باعث حرکت واقع بینانه تری می شود در غیر این صورت ، ممکن است تعهداتی از سوی مجلس به ریاست جمهوری تحمیل شود که مورد قبول او نباشد. وی تصریح کرد: سیر تحولات و تغییرات جهانی موجب می شود تنظیم اهداف بلند مدت و قطعی کردن آن مشکل و غیر واقعی باشد، از این رو ، شناسایی و بازشناسی اهداف ملی را پیش می آورد و در نهایت ، هر چه به سمت ظرف زمانی کوتاه مدت و برنامه های میان مدت پیش رویم ، برنامه واقعی تر و قابل اجراتر است . این کارشناس اقتصادی همچنین گفت : برنامه ریزی های اقتصادی یا هر نوع توسعه ، تحلیل مناسب اقتصادی و اجتماعی نسبت به وضع موجود و روند گذشته اقتصادی را می طلبد که البته نظام مناسب آماری و داده های اطلاعاتی ، صحت تحلیل های این برنامه را بالا می برد و این تحلیل ها می تواند نقاط ضعف و قوت و مهمتر از همه تهدیدات و فرصت ها را در قلمروهای مختلف تشخیص دهد.

سبحانی : برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت اجتناب ناپذیر است

دکتر حسن سبحانی ، عضو کمیسیون برنامه و بودجه ، وجود برنامه های بلندمدت و کوتاه مدت اقتصادی را برای کشور ضروری دانست . سبحانی در گفتگو با خبرنگار ما در خصوص تدوین برنامه چشم انداز 20ساله اقتصادی ایران ، با اشاره به این که برنامه های بلندمدت می توانند سمت و سو و اهداف غایی برنامه های اقتصادی را معین کنند، گفت : برنامه های میان مدت در تلاش برای برداشتن گامهای اقتصادی یکی پس از دیگری هستند، که در نتیجه آن ، اهداف برنامه های بلندمدت عملیاتی می شوند. عضو کمیسیون برنامه و بودجه افزود: اگر در برنامه های بلندمدت ، پیش بینی ها تا حدود زیادی با واقعیت های جامعه منطبق باشد ، به طوری که در عمل با درصد قابل توجهی اجرایی شود ، با تخصیص منابع محدود کشور ، این برنامه ها سمت و سوی عملی به خود می گیرد و از حیف و میل منابع یا به کارگیری در اموری که اولویت ندارند و یا به لحاظ زمانی باید در مرتبه های بعدی (برنامه های بعدی) قرار گیرند، جلوگیری می شود ، که این مطلب برای اقتصاد در حال توسعه ای چون ایران بسیار مهم است . این عضو هیات علمی دانشگاه تهران با اشاره به وجود متغیرهای درونزا و برونزا در اقتصاد ایران تصریح کرد: برنامه های بلندمدت معطوف به اهداف غیر کمی هستند و به اصطلاح گستره هدفهایی چون اهداف قانون اساسی را دنبال می کنند. در حقیقت ، ما در برنامه های بلندمدت به دنبال اهداف کمی نیستیم ، که متغیرهای درونزا و برونزا مانع تحقق اهداف آنها شوند. سبحانی همچنین یادآور شد: برنامه ریز باید ویژگی در اختیار نبودن برخی متغیرها را در برنامه خود بگنجاند و تنوعی تعیین کند که نیل به آنها به درصدی از اعتماد میسر باشد.

نبوی : کشور باید رشد پرشتابی داشته باشد

مرتضی نبوی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتگو با خبرنگار ما درخصوص برنامه 20ساله آینده که توسط مجمع ترسیم شد، تاکید کرد: این برای اولین بار است که در تاریخ کشورمان ما برای تنظیم برنامه ها چشم اندازی را ترسیم می کنیم . وی افزود: این برنامه به صورت اهداف نسبتا مشخصی برای 20سال آینده ترسیم و برنامه های 5ساله براساس این برنامه طراحی و ترسیم خواهد شد. نبوی ادامه داد: این موضوع به دنبال ارتباطی که مجمع به عنوان مشاور رهبر معظم انقلاب در امر تهیه و تدوین سیاست های کلی دارد مطرح شد و مقام معظم رهبری از مجمع خواستند که چشم اندازی تهیه و خدمت ایشان داده شود.وی افزود: چون تهیه این چشم انداز مواجه شد با پیشنهاد لایحه برنامه چهارم از طرف دولت به مجلس ، لذا دولت یک کار ابتدایی را انجام داد و به رهبر معظم انقلاب تقدیم کرد و ایشان هم آن را به مجمع ارجاع دادند و مجمع هم از طریق کمیته های تخصصی و کارشناسی هایی که انجام داد و همچنین با استفاده از نظر دولت و کارشناسان بیرون از مجمع این برنامه 20ساله را ترسیم کرد. نبوی در خصوص ویژگی های برنامه چهارم گفت : ویژگی برنامه چهارم این است که در قالب چشم انداز طراحی و تهیه شده و بحث این است که کشور، ظرف 20سال رشد پرشتاب و همه جانبه ای داشته باشد و پاسخگوی نیاز اشتغال باشد و در سطح روابط بین المللی نیز ضمن تعامل سازنده با کشورها در جهان اسلام به لحاظ الگوی مردم سالاری دینی و توسعه ، تاثیرگذار باشد.