احیای میدان عتیق اصفهان با نظارت میراث فرهنگی

ایکوموس در بیانیه‌اش اضافه می‌کند: اخیرا در میدان عتیق اصفهان که یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی و تاریخی کشور است، با شتاب‌زدگی بسیار نسبت به احداث زیرگذر به روش متداول در «محوطه‌های فاقد هرگونه ارزش تاریخی فرهنگی» و حفاری وسیع بدون پشتوانه علمی و فرهنگی اقدام شده و این در حالی است که هسته‌ اصلی شهر از گذشته‌های دور و بخصوص از آغاز دوران اسلامی تا به امروز به‌صورت یکپارچه در زیر و روی این محوطه ارزشمند جا گرفته است.

به گفته شورای بین‌المللی بناها و اماکن تاریخی براساس اطلاعات و تصاویر دریافت‌شده از اجرای عملیات عمرانی در ایجاد زیرگذر و پارکینگ در میدان عتیق اصفهان و مناطق مجاور آن و به‌دلیل عمق خاکبرداری و ساخت‌وساز بی‌رویه به‌عمل آمده، مدارک تاریخی و باستان‌شناختی این محدوده بشدت دچار آسیب و تخریب شده است.

واکنش مجری پروژه

اما حسن روانفر، مدیرعامل پروژه احیای میدان عتیق با رد ادعاهای ایکوموس گفت: از شروع این طرح تاکنون تمام اقدامات انجام شده با نظارت نماینده میراث فرهنگی بوده و به صورت روزانه از آن مستند نگاری شده و به مراجع ذیصلاح ارسال می‌شود. وی تصریح کرد: در سال 62 تجدید نظر طرح جامع اصفهان از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری کشور تصویب و در این طرح احیای میدان دوره سلجوقی یا عتیق به عنوان یکی از طرح‌های مهم شهری مشخص شد.روانفر با بیان این‌که تمام مراحل طرح احیای میدان عتیق در شورای عالی شهرسازی ومعماری طی شده است، ادامه داد: این پروژه نیز با طراحی ویژه در طرح تفصیلی منطقه 3 پیش‌بینی و در سال 67 به تصویب کمیسیون ماده 5 رسید .

روانفر،اخذ تاییدیه میراث فرهنگی را از اقدامات مهم انجام شده برای اجرای طرح زیرگذر میدان عتیق دانسته وگفت: با توجه به تاریخی بودن این محدوده تیم باستان‌شناسی توسط این سازمان مشخص و پس از حفاری و گمانه‌زنی‌های باستان‌شناسی گزارشی تهیه و بعد از تایید شورای میراث فرهنگی کشور احداث زیرگذر بلامانع اعلام شد و تمام مستندات و مدارک آن موجود است.وی اقدامات انجام شده در پروژه احیای میدان عتیق را در کشور از لحاظ مباحث باستان‌شناسی بی‌نظیر توصیف کرده و افزود: حتی کارشناسان خبره و مجرب بر این موضوع صحه گذاشته و معتقدند که شهرداری اصفهان خیلی زود اشتباهات صورت گرفته در محور تاریخی بخصوص احداث خیابان عبدالرزاق در زمان پهلوی را متوجه شده و برای جبران آن مرمت و طراحی ویژه‌ای را به صورت اصولی آغاز کرده است.

سابقه میدان عتیق اصفهان

میدان عتیق اصفهان میدانی متعلق به دوران سلجوقی است که قدمت آثار باقی‌مانده در آن به زمانی حدود 700 سال پیش برمی‌گردد. اطراف این میدان بناهای تاریخی نظیر مسجد جامع اصفهان و بازار، مقبره خواجه نظام‌الملک ، ارگ سلجوقی، کاخ‌ها و عمارات حکومتی، مدرسه سلطان‌سنجر، مدرسه و منارعلی و مجموعه هارونیه قرار دارد.

نقشه‌های بر جا مانده از گذشته اصفهان، نشان دهنده روزهایی است که میدان عتیق نزدیک به 5 هکتار وسعت داشت که با تغییر و تحولات سال‌های متمادی، مساحت آن در حال حاضر اندکی بیش از 300 هزار متر مربع است. این میدان که قبلا میدان کهنه نام داشت طی دو مرحله و با اعتباری نزدیک به یکصد میلیارد تومان از سوی شهرداری اصفهان در حال بازسازی است.