در سالهای اخیر شرکتهای هوایی که توانستهاند با ایجاد تغییرات جزیی هزینههای خود را به میزان قابل توجهی کاهش داده و از هزینه سفرهایی هوایی بکاهند در مقایسه با دیگر شرکتهای هواپیمایی بزرگ از رشد بهتری برخوردار بودهاند. فعالیت این شرکتها که بلیت سفرهای هوایی خود را به قیمت کمتری در اختیار مسافران قرار میدهند قدمت طولانی ندارد. از سال 1990 میلادی یک شرکت هواپیمایی اروپایی قدم در این عرصه گذاشت و امروزه این شرکتها بیش از 35 درصد از ترافیک خطوط هوایی را در محدوده مرزهای اروپا به خود اختصاص دادهاند اما در ایالات متحده آمریکا این تحول نخستینبار در سال 1971 میلادی و با هدف مقابله با افزایش هزینه سفرهای هوایی ایجاد شد. کارشناسان این شرکتها براساس نتایج به دست آمده از بررسیهای کارشناسی توانستهاند با ایجاد تغییراتی ناچیز و جزیی در قسمتهای مختلف تا 43 درصد هزینه جاری خود را کاهش داده و بر اساس آن قیمت بلیتهای خود را نیز تا حد امکان به حداقل برسانند. براساس بررسی مقایسهای بین پروازهای معمولی و پروازهای ارزانقیمت تعداد صندلیها در پروازهای معمولی نسبت به این پروازها کمتر است.

به عبارت دیگر افزایش تعداد صندلیها میتواند راهکار مناسبی برای کاهش هزینه سفرهای فضایی باشد، چرا که به این ترتیب تعداد بیشتری از مسافران با یک پرواز از نقطهای به نقطه دیگر سفر خواهند کرد. علاوه بر این مدت زمان لازم برای بازگشت هواپیما در سفرهای هوایی ارزانقیمت از نقطه مقصد به مبدا اولیه حدود 25 دقیقه است و این در حالی است که در پروازهای معمولی با توجه به تردد زیاد مسافران در فرودگاههای بزرگ این مدت زمان به بیش از 45 دقیقه به طول خواهد انجامید. در سفرهای ارزانقیمت پروازها مستقیم بوده، هیچ تغییر مسیری در طول پرواز وجود ندارد و اغلب مسیرهای پروازی کوتاه هستند، اما پروازهای خطوط هواپیمایی بزرگ اغلب با تغییر مسیر همراه بود و مسیرهای پروازی طولانی برای آنها در نظر گرفته میشود.
از آنجایی که پروازهای ارزانقیمت اغلب در فواصل بین شهرهای کوچکتر انجام میشود این هواپیماها در فرودگاههای کوچکتر به زمین مینشینند که هزینه نگهداری، تعمیر و تامین زیرساختهای آنها به مراتب پایینتر است.
در پروازهای معمولی برخلاف پروازهای ارزانقیمت بلیت به طور مستقیم و از طریق شبکههای اینترنتی فروخته نمیشود بلکه مراکز فروش بلیت هواپیما به عنوان یک واسطه بلیتها را در اختیار مسافران قرار میدهند. از آنجا که پروازهای ارزانقیمت به دور از تجملات و خدمات جانبی است، بنابراین مسافر ملزم به پرداخت هزینههای جانبی برای برخورداری از امکانات بیشتر نخواهد بود.
در این خطوط تنها یک مدل هواپیمای استاندارد وجود دارد که هزینه تعمیر و نگهداری آن کمتر خواهد بود. علاوه بر این در خطوط هوایی ارزانقیمت حدود 26 درصد از حقوق کارمندان را حقوق متغیر آنها تشکیل میدهد که براساس مدت زمان کارکرد آنها محاسبه میشود و این در حالی است که در خطوط هوایی معمولی معمولا حقوق پایه نسبتا بالایی برای کارمندان در نظر گرفته میشود.