سقف بضاعت کشتی ایران یا ضعف برگزاری؟

غیاب قهرمان‌ها و اسپانسر‌ها

لیگ امسال در غیاب 3 قهرمان دوره‌های گذشته پاس، دانشگاه آزاد و گراد برگزار می‌شود. عارف ربطی، دبیر فدراسیون کشتی در این خصوص به «جام‌جم» می‌گوید: همچنان که مقایسه لیگ فوتبال ما با لیگ کشورهای مطرح اروپایی غیرمنطقی است، مقایسه لیگ کشتی با لیگ فوتبال ایران هم به هیچ عنوان درست نیست، چون اساسا لیگ کشتی به دلیل این‌که درآمدزا نیست، اسپانسرها رغبتی برای سرمایه‌گذاری در آن ندارند. در نتیجه این موضوع به چالشی برای فدراسیون تبدیل شده است و خود ما هم بخوبی از کیفیت پایین لیگ امسال آگاهیم و باید به فکر راهکارهایی برای سال‌های آینده بود، چرا که به لحاظ فنی فدراسیون باید بهره‌برداری لازم را از لیگ داشته باشد، در حالی که الان چنین وضعیتی حکمفرما نیست.

این در حالی است که اکبر فلاح، قهرمان و نایب‌قهرمان جهان در سال‌های 93 و 95 که در ادوار گذشته لیگ همراه تیم‌های سلام و سایپا در کسوت مربی حضور داشته است، برخلاف نظر دبیر فدراسیون بی‌نظمی را اصلی‌ترین دلیل کیفیت پایین لیگ می‌داند: کیفیت پایین لیگ، مختص امسال نیست و به سال‌های قبل برمی‌گردد. در واقع هر سال لیگ نسبت به سال گذشته کیفیت پایین‌تری دارد.

برای اثبات این مساله کافی است به نام لیگ کشتی نگاه کنید؛ لیگ برتر! این چه لیگ برتری است که لیگ‌های دسته‌های پایین‌تر ندارد و هر سال هر تیم که دلش خواست می‌تواند لیگ برتری شود؟! قهر و آشتی‌های تیم‌ها در این فصل، 4 تیمه بودن لیگ فرنگی، غیبت قهرمانان گذشته لیگ، بی‌قانونی در ارتباط با استفاده از ملی‌پوشان، غریبه بودن رئیس فدراسیون با کشتی و به‌طور کلی هرچه دلتان بخواهد بی‌نظمی در این لیگ وجود دارد که کیفیت کنونی را در پی داشته است.

روشن است که در همه رشته‌های ورزشی، داشتن لیگ پویا به تقویت تیم ملی آن رشته می‌انجامد و اگر بپذیریم کیفیت لیگ کشتی پایین است باید دود آن بیش از همه به چشم تیم ملی برود؛ اما غلامرضا محمدی، سرمربی تیم ملی و سرمربی نفت تهران نظر دیگری دارد: کسانی که دائم از لیگ انتقاد می‌کنند باید این واقعیت را بپذیرند که بضاعت کشتی ایران همین است و ریشه آن را باید در کم‌کاری‌های سال‌های گذشته جستجو کرد، چون امروز کشتی‌گیران طراز اول پرتعداد در همه اوزان نداریم. کافی است نگاهی به اسامی کشتی‌گیران حاضر در لیگ بیندازید، آیا کشتی‌گیر نخبه‌ای پشت خط مانده است؟ هرچند امروز چهار پنج تیم نسبتا پرقدرت در گروه‌های دوگانه لیگ حضور دارند، اما همه بضاعت کشتی ما این است و نمی‌توانیم 8 تیم پرقدرت و تقریبا همسطح در لیگ داشته باشیم.

هرچند عده‌ای بر این عقیده‌اند که برگزار نکردن لیگ به مراتب بهتر از برگزاری سطح پایین آن است؛ اما مهدی تقوی، قهرمان جهانی دانمارک و عضو تیم گاز مازندران در پاسخ به چنین دیدگاهی تصریح می‌کند: لیگ همه جوره در خدمت جامعه کشتی است و نباید به صرف داشتن ضعف و ایراد، صورت قضیه را پاک کرد، بلکه باید کوشید ایرادها را از میان برد تا بازهم شاهد ظهور پدیده‌های جوان برای فردای کشتی آن هم از دل لیگ باشیم.

اصلا‌ح اساسنامه

عارف ربطی هم دیدگاه مشابهی با قهرمان جهان دارد. او با بیان این‌که لازمه ورزش حرفه‌ای، داشتن لیگ حرفه‌ای است، می‌افزاید: باید اساسنامه لیگ را اصلاح کنیم و نواقص آن را از بین ببریم. حضور دائمی باشگاه‌هایی مثل استقلال، پرسپولیس، سپاهان و... در لیگ می‌تواند تنور کشتی را داغ و معنی واقعی لیگ را به آن برگرداند، اما همه اصلاحات و پیشنهادهای مد نظر به بعد از پایان لیگ امسال موکول می‌شود.

محسن کاوه، مربی تیم ملی و یکی دیگر از مربیان نفت تهران، هرچند کیفیت لیگ را قابل قبول می‌داند، اما او نیز معتقد است که باید زمینه حضور اسپانسرهای قوی را در لیگ فراهم آورد: از فردای پایان لیگ کشتی باید آستین‌ها را برای برگزاری باشکوه فصل بعد مسابقه‌ها بالا زد، چرا که کشتی ما این بضاعت را دارد که شش هفت تیم تقریبا همسطح داشته باشد و شاهد لیگی پویا باشیم.

فلاح هم فراهم کردن شرایط را یکی از مهم‌ترین عوامل برای رغبت اسپانسرها و در نتیجه ارتقای لیگ می‌داند: در سال‌های گذشته مالک باشگاه سلام سرمایه‌گذاری خوبی در لیگ انجام داد و به لحاظ فنی همین بس که رضا یزدانی از تیم سلام چهره شد، اما متاسفانه برخی کارشکنی‌ها، این اسپانسر کشتی را فراری داد و مشخص نشد درآمد تبلیغاتی که قرار بود نصیب باشگاه سلام شود، به کجا رفت؟ در حالی که تعیین پاداش برای قهرمان و برقراری نظم و انضباط می‌تواند 10 تیم قوی را جذب لیگ کشتی کند و ورزش اول ایران از آن بهره‌های زیادی ببرد.

این درحالی است که صرف حضور اسپانسرهای خوب به تنهایی نمی‌تواند ضامن ارتقای کیفیت لیگ بشود. غلامرضا محمدی، سرمربی تیم ملی با تایید این نکته اضافه می‌کند: برای ارتقای لیگ باید کشتی رشد کند. رشد کشتی هم در گرو میدان دادن به جوانان و در واقع پشتوانه‌سازی برای کشتی است. ما به عنوان کادرفنی تیم ملی این کار را آغاز کرده‌ا‌یم و در نظر داریم در جام جهانی ماخاچکالا و آسیایی هند به جوانان میدان دهیم و پشتوانه‌های خوبی را بتدریج برای کشتی کشور رو کنیم، چون واقعا خالی بودن برخی اوزان از کشتی‌ ایران نخبه بسیار تلخ است، همین نکته فنی یعنی جوان‌گرایی در تیم ملی که افزایش انگیزه‌ها را به دنبال دارد، می‌تواند در سال‌های آتی به ارتقای کیفیت لیگ هم بینجامد.

شان مربیان تیم ملی

هرچند بحث فنی لیگ تا حد زیادی بر دیگر مسائل و سوژه‌های این لیگ سایه انداخته است، اما حضور کادرفنی تیم‌های ملی در قالب تیم‌های گاز مازندران (اسماعیل دنگسرکی) و نفت تهران (غلامرضا محمدی، محسن کاوه و ابراهیم مهربان) انتقادهایی را به دنبال داشته است، این‌که شأن و جایگاه مربیان تیم ملی با این اقدام پایین آمده و ممکن است تبعات ناخوشایندی به دنبال داشته باشد.

فلاح که خود زمانی هدایت تیم جوانان ایران را نیز عهده‌دار بوده است، در این باره تصریح می‌کند: سال گذشته همین مربیان تیم ملی چون در تیم‌های باشگاهی فعالیتی نداشتند با فراغ بال و با تمرکز کامل لیگ را زیر نظر داشتند و توانستند بهترین‌های کشتی را بدون هیچ‌گونه مساله حاشیه‌ای در دل لیگ انتخاب کنند، اما امسال حضور آنها حرف و حدیث‌هایی از جمله زیر پا گذاشتن قانون منع استفاده بیش از 2 ملی‌پوش در نفت تهران را به دنبال داشته است، ضمن این‌که در جریان دیدار تیم‌های نفت و راه‌آهن در مشهد مسائلی پیش آمد که به هیچ عنوان در شان مربی تیم ملی نیست. یعنی هم به لحاظ فنی و هم به لحاظ شان و جایگاه کادرفنی تیم ملی، حضور آنها در قالب مربیان تیم‌های باشگاهی برای کشتی مضر است، چون مربی تیم ملی در مقابل کشتی‌گیران، مربیان دیگر و داوران قرار می‌گیرد که این مساله در آینده پیامدهای منفی خود را نشان خواهد داد.

حقوق کم مربیان ملی

محسن کاوه در پاسخ به چنین انتقادی و این‌که منع قانونی برای مربیان تیم ملی وجود ندارد، می‌افزاید: زندگی ما در کشتی خلاصه شده است. من نه از جایی حقوق ماهانه می‌گیرم و نه سرمایه آنچنانی دارم؛ هرچند حضور در تیم ملی وظیفه‌ای افتخارآفرین برای ما محسوب می‌شود، اما واقعیت این است که تیم ملی به لحاظ مادی عایدی چندانی برای من ندارد و ناگزیریم در لیگ هم مربیگری کنیم. اگر سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک قرارداد خوب با مربیان تیم ملی ببندند ما هم در لیگ فعالیت نخواهیم کرد.

او در پاسخ به این پرسش که حضور مربیان تیم ملی می‌تواند شائبه‌هایی را به دنبال داشته باشد، می‌گوید: اتفاقا این هم کار ما را دشوار کرده است. به دلیل ترس از همین شائبه‌های احتمالی نمی‌توانیم با کشتی‌گیران ارتباط برقرار کنیم، ضمن این‌که نباید نگران تیم ملی بود، چون ما به صورت دقیق همه کشتی‌گیران را در لیگ زیر نظر داریم.

برای برطرف کردن این مشکل مربیان تیم ملی، ربطی اینچنین توضیح داد: در این ارتباط حق با آنهاست و آن طور که باید و شاید حقوقی بابت مربیگری در تیم ملی دریافت نمی‌کنند، هرچند در حال حاضر هیچ راهی جز این نداشتیم، اما خود من مخالف حضور مربیان تیم ملی در قالب تیم‌های باشگاهی هستم و برای برطرف کردن مشکل مادی و حق و حقوق آنها باید تدبیری اندیشید. به نظر من از محل مبلغ حق حضور تیم‌ها در لیگ باید مبلغ قابل قبولی را به کادرفنی تیم ملی پرداخت کرد تا آنها مجبور به مربیگری در لیگ نشوند. البته این فقط پیشنهاد من است و باید دید راهکار بهتری در این زمینه وجود دارد یا خیر.

لزوم نگاه ویژه به ورزش اول

غلامرضا محمدی در این باره معتقد است که مسوولان ارشد ورزش باید پاسخگو باشند. او با بیان این‌که اگر در تیم ملی مسائل مادی کادرفنی تامین شود دیگر رغبت چندانی برای حضور در لیگ نخواهند داشت، یادآور می‌شود: فدراسیون بودجه چندانی ندارد که ما توقعی از آن داشته باشیم. اگر مسوولان سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک کشتی را ورزش اول می‌دانند باید نگاه آنها به این ورزش هم اول باشد. در حال حاضر حضور مربیان تیم ملی در لیگ، خاص کشتی نیست و می‌بینیم حسین معدنی، سرمربی تیم ملی والیبال هم در داماش گیلان فعالیت می‌کند، پس این مساله را باید ریشه‌ای حل کرد.

سرمربی تیم ملی کشتی با اشاره به در پیش بودن بازی‌های آسیایی گوانگجو تصریح می‌کند: «همه بخوبی می‌دانند که سال آینده، بار همه ورزش ایران باز هم بر دوش کشتی خواهد بود، پس من حرف دل اعضای تیم‌های ملی آزاد و فرنگی را به سعیدلو رئیس سازمان تربیت بدنی می‌زنم که ما همچنان منتظر دیدن ثمره نتایج خوب در رقابت‌های جهانی دانمارک هستیم.»

محمدی در عین حال اضافه می‌کند: «همه کشتی‌گیران خاطرجمع باشند هیچ کشتی‌گیری از نگاه تیزبین کادرفنی تیم ملی پنهان نمی‌ماند و ما همه رقابت‌های لیگ را به صورت دقیق چه مستقیم و چه توسط نمایندگانمان در تیم‌های مختلف زیرنظر داریم.»

باید منتظر ماند و دید آیا برنامه‌های فدراسیون کشتی چه در قالب برگزاری لیگ و چه در قالب تیم‌های ملی می‌تواند روحیه کشتی‌زدگی را از میان ببرد و باز هم شاهد شور و هیجان کشتی در جامعه باشیم؟ منتظر می‌مانیم.

امید توفیقی