کندوان طبق شواهد موجود یکی از سه روستای صخرهای جهان است. با این تفاوت که در دو روستای دیگر یعنی «کاپادوکیه ترکیه» و «داکوتای آمریکا» اکنون زندگی جاری نیست، اما در روستای کندوان تداوم حیات در قالب بافت سنتی و قدیمی همچنان جریان دارد. این روستا در 62 کیلومتری تبریز و 22 کیلومتری شهرستان اسکو در دامنه «سلطانداغی» واقع شده است و نزدیک 700 نفر در قالب 208 خانوار جمعیت دارد.
معماری کندوان در قالب صخرهها تبلور یافته است. داخل این خانههای صخرهای اتاقهای متعددی حفر شده و به صورت منازل مسکونی، انبار و محل نگهداری دام مورد استفاده قرار گرفتهاند. کوچههای کندوان در حقیقت همان شیارهایی است که آبهای جاری در دل کوه ساخته است. علاوه بر معماری منحصر به فرد صخرهای، آنچه به این روستای تاریخی شهرت بخشیده وجود آب معدنی کندوان است. این آب معدنی در کنار رودخانه واقع شده و از دل یک تپه سرچشمه میگیرد. آب معدنی کندوان به نظر اهالی و کارشناسان برای رفع امراض کلیوی بسیار موثر است، به همین دلیل سالانه هزاران نفر بخصوص بیماران سنگ کلیه برای تهیه این آب به کندوان سفر میکنند. با این حال، متاسفانه از روستای کندوان، آن طور که باید و شاید بهرهبرداری نمیشود و توانمندیها و پتانسیلهای موجود در آن بدون استفاده شایسته هدر میروند.
امروزه بافت قدیمیترین روستای کندوان که یکی از زیباترین روستاهای تاریخی کشور و جهان بشمار میرود به لحاظ ساخت و سازهای جدید و غیرمجاز که بافتی متفاوت با وضعیت طبیعی دارند با تهدید جدی مواجه شده است.
ساخت و ساز با سبک امروزی
حقیقیان، بخشدار مرکزی شهرستان اسکو در این خصوص گفت: سرریز جمعیتی کندوان از یک سو و محدود بودن خانههای صخرهای از طرف دیگر باعث شده است اهالی روستا بالاجبار اقدام به ساخت و ساز خانههایی با سبک امروزی کنند و در صورت ادامه این روند تنها روستای صخرهای زنده دنیا با خطر جدی مواجه میشود.وی اظهار کرد: البته این مورد باید قبلا در محل دیگری (در کنار روستا) مکانیابی میشد که این امر با تاخیر بسیار زیاد در کمیته گردشگری به تصویب رسیده؛ اما بهرغم تصویب آن هنوز هیچگونه اقدامی در این خصوص صورت نگرفته است.بخشدار مرکزی اسکو درخصوص علت تاخیر در اجرای این مصوبه خاطرنشان کرد: با توجه به کوهستانی و شیبدار بودن منطقه، ابتدا باید آمادهسازی زمین توسط سازمان میراث فرهنگی که مدیریت منطقه را چه از نظر ساختوساز و چه طرحهای توسعه برعهده دارد، صورت گیرد و بعد ساختوساز انجام پذیرد. وی گفت: به منظور رفاه حال گردشگران و مسافران در چند سال اخیر هتل زیبای صخرهای در روستا ساخته شده؛ اما چون هزینه اقامت در این هتل بسیار بالاست، قشر متوسط که بیشترین مراجعهکننده را تشکیل میدهند با مشکل اقامتی مواجه میشوند.
برای ثبت جهانی آماده نیست
حقیقیان ادامه داد: باید زمینه مشارکت بخش خصوصی و سرمایهگذاران داخلی و خارجی در این منطقه فراهم شود؛ چرا که طبق شواهد موجود، روستای کندوان یک روستای بسیار محروم است.
بخشدار مرکزی اسکو افزود: یکی از مولفههای ثبت جهانی روستای صخرهای کندوان اصلاح بافت کنونی است و متاسفانه چون سرعت رشد و توسعه این روستا که توسط میراث فرهنگی صورت میگیرد، بسیار کند بوده و متناسب با پتانسیلهای این روستا نیست، حتی نمیتوانیم از 5 درصد پتانسیلها و امکانات بالقوه روستای کندوان استفاده کنیم.وی ادامه داد: یکی از بسترهای جذب توریست بحث راه است؛ ولی به دلیل نبود اعتبار نتوانستیم طرح دوبانده کردن جاده آن را اجرا کنیم، به همین دلیل همهساله بخصوص در فصول مناسب سال با ترافیک سنگین و صفهای کیلومتری مسیر کندوان مواجه میشویم و عده زیادی از گردشگران بهدلیل همین ترافیک سنگین از سفر به این روستای استثنایی منصرف میشوند.
تبریز - سعیده دلال علیپور - خبرنگار جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم