نوزادان کم ‌وزن در معرض بیماری

به گفته وی، احتمال وقوع فوت در نوزادان کم‌وزن به مراتب بیش از نوزادان با وزن طبیعی است که یک رابطه معکوس با میزان وزن تولد دارد، یعنی هرچه وزن تولد کمتر، شانس مرگ و میر بیشتر است.

متاسفانه نوزادان کم‌وزن در معرض عوارض متعدد عصبی، چشمی، شنوایی و عقب‌ماندگی‌های ذهنی‌اند و 2 تا 3 برابر نوزادان با وزن معمولی، دچار آن می‌شوند و شانس ناهنجاری‌های مادرزادی و مشکلات تنفسی در این کودکان به مراتب بیشتر است.

دکتر گنجوی چنگیزی در تعریف نوزادان کم‌وزن اظهار می‌کند: این نوزادان وزن زمان تولدشان کمتر از 2 هزار و 500 گرم صرف‌نظر از سن حاملگی است.

وی اذعان می‌کند: اصولا وزن تولد تحت تاثیر 2 عامل سن حاملگی (طول دوران حاملگی)‌ و میزان رشد داخل رحمی قرار می‌گیرد، بنابراین کم‌وزن متولد شدن یا در نتیجه تولد نارس (کوتاه بودن دوران حاملگی)‌ است یا در نتیجه عقب‌افتادگی رشد در داخل رحم و یا مجموعه‌ای از هر دو عامل است.

طبق بررسی‌‌های انجام شده نارسی علت عمده کم‌وزنی در کشورهای توسعه یافته است ولی عقب‌‌ماندگی رشد داخل رحمی معضل اصلی کشورهای در حال توسعه است.

این فوق تخصص نوزادان می‌گوید: شرایط اجتماعی، اقتصادی، وضعیت تغذیه‌ای مادر، وضعیت بهداشتی، محیط، نژاد و حاملگی اول همه از عوامل در ارتباط با تولد یک نوزاد کم‌وزن است.

وی خاطرنشان می‌کند: فقر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به طور محسوسی باعث تولد نوزادان کم‌وزن و زایمان زودرس می‌شود، چراکه مواردی همچون مصرف سیگار، کم‌خونی، مراقبت‌های ناکافی دوران بارداری، عفونت، تغذیه ناکافی، افزایش فشارهای جسمانی، کارهای سنگین، حوادث حاملگی همچون فشار خون و ... دست به دست هم داده و سبب تولد نوزاد کم‌وزن می‌شود.

عوارض کم‌وزنی

مسائل عمده در نوزادان کم‌وزن، مشکلات تنفسی با علل و صور مختلف حاد و مزمن است.

به گفته این فوق تخصص نوزادان و افت قند خون، افت کلسیم، کم‌خونی، زردی، نرسیدن اکسیژن به مغز، افت دمای بدن، شانس عفونت‌ها و شانس زیاد خونریزی‌ها در این نوزادان از مشکلات اصلی‌اند که بسته به علت کم‌وزنی نارسی یا اختلالات رشد داخل رحمی متفاوت است.

مثلا معمولا میزان رشد پس از تولد در نوزادان کم‌وزن به سن حاملگی، بیماری‌های همراه، دریافت کالری کافی و بیماری‌های تکرار شونده به عوامل محیطی و ارثی بستگی دارد.

دکتر گنجوی چنگیزی می‌افزاید: اگر نوزاد کم‌وزن نارس باشد ولی وزن تولد مناسب سن حاملگی باشد پتانسیل سرعت رشد آنها همانند نوزادان ترم (نوزادانی که در سن حاملگی بیش از 37 هفته به دنیا آمده باشند)‌ با همان شرایط است.

این فوق تخصص نوزادان می‌افزاید: دیده شده است که نوزادان کم‌وزن در سنین قبل از مدرسه نسبت به نوزادان متولد شده در سنین ترم لاغرتر و ضعیف‌تر هستند.

از دومین مشکلاتی که نزد کودکان کم‌وزن خودنمایی می‌کند، می‌توان به مشکلات تغذیه‌ای همچون ریفلاکس مری، یبوست، انواع فتق‌ها و کولیک دوران نوزادی اشاره کرد.

این پزشک متخصص با اشاره به این که شانس نرمی استخوان (راشیتیسم)‌ و بیماری‌های التهابی روده در نوزادان کم‌وزن بیشتر است، درخصوص سومین مشکل نوزادان کم‌وزن یادآور می‌شود: اختلالات شنوایی از اختلالاتی است که در ایجاد آن عواملی همچون نرسیدن اکسیژن، زردی، افزایش سروصدا، عفونت مادرزادی و مصرف برخی از داروها نقش دارند به همین دلیل توصیه می‌شود نوزادان پایین‌تر از سن 10 هفتگی، جهت بررسی شنوایی، به مراکز مربوطه فرستاده شوند.اختلالات عصبی عضلانی (شیوع فلج مغزی)‌ را می‌توان از دیگر مشکلات کودکان کم‌وزن و نارس برشمرد که با سفتی اندام‌ها، اختلالات گردنی و اختلالات تکاملی خود را نشان می‌دهد.

دکتر گنجوی چنگیزی با بیان این که مشکلات ذهنی (ضریب هوشی)‌ در نوزادان کم‌وزن پایین‌تر است، عوامل اصلی اجتماع و اقتصاد را در تشدید این مساله مهم ارزیابی می‌کند.

وی همچنین عوارض چشمی نزدیک‌بینی و مشکلات شبکیه‌ای، خوب رشد نکردن مغز، خونریزی‌های مغزی، اختلالات متابولیک، تکرار عفونت‌ها و کم‌خونی را از دیگر مشکلات این دسته برمی‌شمرد.

پیشگیری

این پزشک متخصص اطفال شناخت علل مختلف در ارتباط با کم‌وزنی، همچون بیماری‌های مادر، مشکلات ژنتیکی و مشکلات مامایی را از عوامل موثر در پیشگیری از به دنیا آمدن نوزاد کم‌وزن ذکر کرده و می‌افزاید: می‌توان با آموزش عمومی به مادر، مراقبت‌‌های دوران بارداری، واکسن زدن به زنان باردار و بالا بردن دفاع بدن، آموزش صحیح رفتاری باروری و بهبود وضعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، نوزادی با وزن ایده‌آل به دنیا آورد.