مادر شدن را با روش طبیعی تجربه کنید

در سال‌های اخیر هم شاهد رشد آمار سزارین در میان مادران باردار بوده‌ایم. اما اینجا، روی صحبت ما بیشتر با مادرانی است که در اولین زایمان خود یا زایمان‌های پیشین، سزارین را تجربه کرده‌اند و بنا به هر دلیلی، در زایمان بعدی خود‌ ترجیح می‌دهند زایمان طبیعی داشته باشند. آمارهای به دست آمده هم حاکی از آن است که تعداد این‌گونه زایمان‌ها در جهان رو به افزایش است.

دلیل این انتخاب چیست؟

پزشکان همواره زایمان طبیعی را به مادران توصیه می‌کنند و تنها در شرایط اضطراری و در صورتی که خود مادر سزارین را انتخاب کرده باشد، عمل سزارین را توصیه می‌کنند. زنی که در زایمان‌های قبلی تحت عمل سزارین قرار گرفته و در زایمان بعدی خود می‌خواهد زایمان طبیعی کند، ممکن است دلایل مختلفی برای این تصمیم مهم داشته باشد. برخی از این دلایل ممکن است جنبه احساسی و برخی جنبه پزشکی داشته باشند. اگر تنها یک زخم ناشی از سزارین روی شکم دارید یا پیش از این 2 بار عمل سزارین انجام داده‌اید، ولی تجربه زایمان طبیعی را هم داشته‌اید و دلیل خاص دیگری از لحاظ پزشکی برای سزارین ندارید، زایمان طبیعی می‌تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. در واقع زایمان در افراد مختلف، متفاوت است. احتمال موفقیت زایمان طبیعی پس از یک دوره سزارین بسته به عوامل مختلفی دارد. یک مادر باردار با توجه به داشتن چنین شرایطی می‌تواند یک زایمان طبیعی موفق پس از یک بار سزارین داشته باشد. عدم وجود دلیل قبلی مبنی بر انجام عمل سزارین مانند بزرگ بودن جنین، تجربه زایمان طبیعی یا داشتن زایمان طبیعی موفق پس از یک بار سزارین، انجام خودبه‌خودی زایمان، سن کمتر از 35 سال. ولی در صورتی که زن باردار چاق باشد، بالاتر از 35 سال باشد، زایمان قبلی‌اش به دلیل سختی به صورت سزارین انجام گرفته باشد، جنین او بزرگ‌تر از حد معمول باشد، دوقلو باردار باشد یا مبتلا به دیابت و فشار خون بالا باشد، زایمان طبیعی گزینه مناسبی برای فرد نخواهد بود.

مزیت‌های زایمان طبیعی برای مادر و نوزاد

زایمان طبیعی همیشه به خاطر فوایدی که برای مادر و نوزاد دارد، مورد تایید همه پزشکان قرار دارد و هیچ‌گاه نمی‌توان این مزیت‌ها را انکار کرد. این مزیت‌ها شامل جلوگیری از مرگ ناشی از عمل جراحی، جلوگیری از کاهش عوارض جراحی، جلوگیری از کاهش خونریزی، جلوگیری از عفونت، جلوگیری از جراحت اعصاب مجاری ادراری و شکم، جلوگیری از لخته شدن خون در پاها، جلوگیری از بروز حالاتی چون احساس گناه که گاه به دنبال عمل در فرد ایجاد می‌شود، آغاز سریع‌تر تغذیه با شیر مادر نسبت به عمل سزارین و پرداخت هزینه کمتر است. این مزیت‌ها در نوزادان و کودکان شامل زایمان بموقع، کاهش موارد ابتلا به فشار خون ریوی و جلوگیری از جراحت‌های جنینی مربوط به عمل جراحی همچون پارگی‌ها و شکستگی‌های استخوانی است. زایمان طبیعی به نسبت سزارین‌های انتخابی، درصد مرگ و میر جنین را کاهش می‌دهد. علاوه بر تمام مواردی که اشاره شد، زایمان طبیعی از بروز زخم در بدن فرد جلوگیری می‌کند و احتمال مشکلات بارداری‌های بعدی را تا حد زیادی کاهش می‌دهد، پس از زایمان درد کمتری به همراه دارد و فرد روزهای کمتری در بیمارستان بستری می‌شود و از همه مهم‌تر این که مادر حضور فعالی در به دنیا آمدن نوزاد خود ایفا می‌کند. این عامل، شاید یکی از مهم‌ترین دلایلی باشد که برخی مادران زایمان طبیعی را به سزارین‌ ترجیح می‌دهند و دوست دارند در لحظه لحظه به دنیا آمدن نوزاد خود با او همراه باشند و آن را درک کنند.

آیا زایمان طبیعی پس از یک دوره سزارین واقعا بی‌خطر است؟

با وجود این که زایمان طبیعی روشی بسیار مطمئن است، ولی در تعداد محدودی از افرادی که پیش از این تحت عمل سزارین قرار گرفته‌اند، ممکن است مشکل‌ساز شود.

در واقع، بزرگ‌ترین نگرانی زنانی که پیش از این عمل سزارین داشته‌اند خطر احتمال پارگی رحم در طول زایمان طبیعی است. البته بیشتر این نگرانی‌ها به مواردی برمی‌گردد که برش‌هایی که روی شکم بیمار داده شده عمودی باشد که البته امروزه این پدیده بسیار کم اتفاق می‌افتد. امروزه اکثر برش‌هایی که در عمل سزارین روی شکم داده می‌شود، در زیر شکم و به صورت عرضی است و همین مساله خطر پارگی رحم را کاهش می‌دهد. ولی در برخی از موارد که حدودا از هر 500 نفر، یک نفر را شامل می‌شود، ممکن است پارگی رحم اتفاق بیفتد. این مورد اگرچه بسیار نادر است، ولی خطری جدی برای سلامت مادر و نوزاد محسوب می‌شود.

این احتمال، در افرادی که تنها یک جای برش ناشی از سزارین پیشین دارند کمتر هم هست. بنابراین زایمان طبیعی پس از یک دوره سزارین معمولا در بیمارستان‌هایی انجام می‌شود که در موارد اضطراری و هنگام عمل، قادر به انجام سریع سزارین باشند.

عوامل مختلفی وجود دارند که خطر پارگی رحم را افزایش می‌دهند که از این میان می‌توان به استفاده از داروهای تحریک‌کننده زایمان اشاره کرد. پارگی رحم حتی ممکن است پیش از زایمان هم اتفاق بیفتد، بنابراین انتخاب دوباره سزارین نمی‌تواند تضمین مناسبی برای این مساله باشد، در صورتی که خطرهایی را که ممکن است متوجه مادر و نوزاد شود بیشتر می‌کند. اگر مادر هنگام زایمان با پارگی رحم مواجه شود، نوزاد را هر چه زودتر باید با سزارین به دنیا آورد و هرگونه تعللی ممکن است نوزاد را با آسیب مغزی یا مرگ مواجه کند و مادر هم ممکن است خون زیادی از دست بدهد. در این میان، حدود 75 درصد از افرادی که کاندیدای زایمان طبیعی پس از یک دوره سزارین بوده‌اند، موفق می‌شوند نوزاد خود را به طور طبیعی به دنیا بیاورند و 25درصد مابقی، به دلایلی چون پارگی رحم، تحت عمل سزارین مجدد قرار می‌گیرند.

دوراهی سزارین یا زایمان طبیعی

با وجود این مشکلات، شاید عده‌ای تصمیم بگیرند که دوباره سزارین شوند و خود را از این فکر که شاید در نهایت مجبور به سزارین می‌شوند، رها کنند. اما داشتن یک زایمان طبیعی موفق پس از یک‌بار سزارین، به عوامل مختلفی چون سزارین قبلی و نیز تعداد سزارین‌های قبلی شما برمی‌گردد. در واقع، تولد نوزادان قبلی فرد از طریق سزارین، مبنی بر ناتوانی او در داشتن زایمان طبیعی و محکوم شدن به عمل سزارین نیست.

حدود 70 تا 80 درصد از زنانی که در زایمان پیشین تحت عمل سزارین قرار داشته‌اند، شانس داشتن زایمان طبیعی را خواهند داشت. در هر حال، زایمان طبیعی مطمئن‌ترین راه برای زایمان پس از یک دوره سزارین محسوب می‌شود. در زنانی که تحت عمل سزارین مجدد قرار می‌گیرند، شانس ابتلا به عفونت یا خونریزی بیشتر از زنانی است که زایمان طبیعی داشته‌اند. در سزارین انتخابی، شانس ابتلای کودک به مشکلات تنفسی بالاتر می‌رود. همیشه در چنین شرایطی دلیل قبلی که منجر به عمل سزارین شده بود، بررسی می‌شود ولی به طور کلی زایمان طبیعی همیشه مطلوب‌تر است. حتی تعداد سزارین‌های ‌پیشین هم دلیلی بر انتخاب اجباری سزارین نیست. سعی کنید با هوشیاری پزشک خود را انتخاب کنید تا بتواند آگاهانه به شما، در انتخابی درست یاری رساند. بهتر است با بالا بردن سطح اطلاعات مادران باردار از خطرات سزارین، آمار این نوع عمل را که در سطح جهان در حال افزایش است کاهش داد و به سلامت مادر و کودک فکر کرد.

حدود 60 تا 80 درصد از زنانی که در زایمان اول تحت عمل سزارین قرار گرفته‌اند، زایمان دوم خود را طبیعی انجام داده‌اند.

ندا اظهری
منابع: childbirth.org / webmd