مراقبت‌های تغذیه‌ای در سوختگی‌ها

براساس مطالعات بالینی که سوختگی در مرحله اول به‌علت از دست رفتن آب و الکترولیت بدن موجب مرگ بیماران می‌شود، اولین گام بعد از مراجعه به بیمارستان در صورت نیاز، استفاده از تزریق وریدی برای جبران مایعات، الکترولیت‌ها و برخی از پروتئین‌های سرمی از دست رفته می‌باشد. اهداف رژیم درمانی در این بیماران در درجه اول پیشگیری از ایجاد سوءتغذیه، کمک به برقراری تعادل آب و الکترولیت‌ها برای جلوگیری از ایجاد شوک و تسریع التیام زخم‌ها و همچنین کنترل قند خون افزایش یافته به علت استرس وارد شده به بدن است. همچنین تقویت سیستم ایمنی بدن به منظور مقابله با عفونت‌ها و امکان پاسخگویی بدن به دارو درمانی در اولویت قرار دارد. چرا که در مرحله دوم، گسترش عفونت است که بیمار را از پای در می‌آورد. بنابراین مقابله با سوءتغذیه هم به جهت تامین ذخایر بدن و هم به منظور جلوگیری از عفونت مورد توجه کادر درمانی است.

بعد از این مرحله، برای پیشگیری از ایجاد سوءتغذیه در صورت تحمل بیمار، تغذیه از راه دهان آغاز می‌شود. ابتدا از یک محلول خاص حاوی نمک، آب و بی‌کربنات همراه آب لیمو (برای خوش طعم کردن) جهت جایگزینی به جای تزریق وریدی استفاده می‌گردد. میزان دریافت و دفع مایعات بیمار ( از راه ادرار) تمام مدت باید کنترل گردد تا از دفع زیاد مایعات یا تجمع آن در بدن جلوگیری شود.

با توجه به آن‌که این بیماران دچار بی اشتهایی هستند؛ بعد از تنظیم رژیم غذایی، مواد غذایی مورد نیاز در تعداد وعده‌های بیشتر و مقدار کم در هر وعده، در اختیار آنها قرار گیرد و از یک رژیم غذایی نرم و ‌ترجیحا مورد علاقه بیمار استفاده شود.

دریافت مقدار کافی اسیدهای چرب ضروری به جهت نوسازی بافت‌های بدن ضروری است، همچنین ویتامین‌ها و املاح معدنی طبق نیاز بیمار از طریق رژیم غذایی و یا دریافت مکمل‌های غذا درمانه باید تامین شود در این راستا گاهی در مراکز درمانی از مخلوط‌های استاندارد غذایی که غنی از انواع مواد مغذی هستند نیز بنا به مورد، استفاده می‌شود.

«غذا درمانه» آن دسته از مواد غذایی هستند که با تجویز پزشک و صرفا در موارد خاص و بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. نقش غذا درمانه‌ها در کاهش دوره بیماری و مدت بستری براساس یافته‌های پژوهشی و مطالعات بالینی به اثبات رسیده است. این مواد با مکمل‌های غذایی، رژیمی و مکمل‌های ورزشی اختلاف واضحی دارند و به هیچ وجه نباید جای یکدیگر استفاده شوند. در بیمار دچار سوختگی میزان نیاز به انرژی به 5000 -3500 کیلو کالری و نیاز به پروتئین به 200 -150 گرم در روز افزایش می‌یابد. پروتئین مصرفی نیز باید از انواع باکیفیت و با ارزش تغذیه‌ای بالا باشد. به همین جهت تامین این مواد از طریق غذادرمانه بسیار سهل‌تر و قابل‌کنترل‌تر است.

البته در دوره نقاهت علاوه بر توجه به پیشگیری از سوء‌تغذیه و تامین ذخایر بدن، وزن بیمار نیز به منظور جلوگیری از بروز اضافه وزن در این زمان باید کنترل شود.

سعید اویس