وقتی رسانه ها جای پزشکان را بگیرند

ارتقای فرهنگ سلامت در جامعه ، بدون همراهی و مشارکت رسانه ها ناممکن است . برای تبیین این باور ، لازم است نقش جادویی رسانه ها را در پشتیبانی از
کد خبر: ۲۹۵۳۶
برنامه های توسعه ملی یادآوری کنیم ، نقشی که صاحبنظران ارتباطات همچون دانیل لرنر ، شرام و راجزر پیوسته در آثار خود از آن سخن گفته اند و طرح مکرر مباحث مختلف درخصوص نقش رسانه های جمعی در توسعه ملی باعث شده است همه اندیشمندان به این باور برسند که ارتباطات می تواند پشتیبان توسعه باشد و همین دیدگاه در عرصه روزنامه نگاری ، به ظهور مکتب روزنامه نگاری در خدمت توسعه منجر شده است . برکنار از نقش رسانه ها در توسعه ملی ، نباید از این نکته غافل شد که شرط کاربرد موثر رسانه ها در حیطه هایی مثل کشاورزی یا بهداشت ، ملحوظ داشتن نقش و کمکهای رسانه ها در برنامه ریزی مربوط به آنهاست . در واقع ، رسانه ها در صورت وجود شرایط لازم ، می توانند در اشاعه فرهنگ و نوسازی موثر باشند و در غیر این صورت ، به تنهایی نه چشمه دردند و نه سرآغاز درمان . نتیجه آن که برای بهره برداری خردمندانه از ظرفیت و توان رسانه ای در برنامه های توسعه ، باید در برنامه ریزی های مختلف ، نقش شایسته ای به رسانه ها داد و لذا نظام سلامت نیز باید در برنامه ریزی سلامت جامعه ، به این ظرفیت ها توجه ویژه ای داشته باشد.

ویژه کارهای رسانه ها

گرچه رسانه ها می توانند نقشهای مختلفی را در ارتقای سلامت داشته باشند ، لیکن ویژه کارهای آنها را می توان به شرح زیر تبیین کرد:
1- دیده بانی محیط ، دریافت اطلاعات از محیط، ترجمه آنها و رساندن اطلاعات به مردم و مسوولان.
2- تقویت ارزشها و هنجارهای اساسی نزد پیامگیران ، تا آنها را درک و اختیار کنند.
3- ابقا و نوآوری از طریق ارائه ارزشها و افکار نوین
4-نقش آموزشی و خبری نظام سلامت همواره از همراهی رسانه ها در نقشهای یاد شده بهره مند است و باید با تعامل با آنها ، برای تقویت آن چاره اندیشی کند.
بی تردید باید از رادیو، تلویزیون و مطبوعات ، به عنوان مهمترین وسایل ارتباط جمعی یاد کرد، اما امروزه کارکرد این رسانه ها در جامعه ما در ارتباط با نظام سلامت چگونه است؛ برای پاسخ به این پرسش ، ابتدا به بررسی وضعیت مطبوعات در ارتباط با نظام سلامت می پردازیم .

الف - مطبوعات

بررسی مطبوعات کشور حاکی است از 1971 نشریه دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، 169 نشریه و به عبارتی حدود 5/8 درصد به طور تخصصی در زمینه سلامت منتشر می شود. به نظر می رسد می توان کارکرد مطبوعات را در ارتباط با نظام سلامت به دو شکل طبقه بندی کرد:
الف - تولید علم که این نشریات به آن می پردازند.
ب - تقویت فرهنگ سلامت که در حال حاضر ، کشور ما فاقد نشریات خاص در این زمینه است و مطبوعات یومیه و عمومی در این زمینه کمک می کنند. به طور یقین ، ما به تولید نشریات علمی در حوزه سلامت بسیار نیاز داریم و این نشریات نیز در اشاعه فرهنگ سلامت بویژه نزد نخبگان موثرند، لیکن در وضع کنونی تعداد نشریات با رویکرد فرهنگ سلامت قابل تامل است و امید می رود در آینده شاهد توسعه این گونه نشریات در کشور باشیم . گرچه انتشار صفحات و ضمایم خاص در بعضی نشریات در خور تقدیر است . به نظر می رسد چنانچه برای چاپ آگهی های بهداشتی در نشریات ، تخفیف های ویژه منظور شود، می تواند در کنار راهکار یاد شده موثر باشد.

ب - تلویزیون

گرچه با گسترش شبکه های تلویزیونی و سیمای استانی ، روز به روز بر حجم و کیفیت برنامه های مرتبط با سلامت اضافه می شود، لیکن اطلاعات مندرج در جدول شماره 2حاکی است در شبکه های تلویزیونی ، در شبکه های اول هیچ گونه برنامه خاصی درباره سلامت پخش نمی شود. در سایر شبکه ها شاهد پخش 12برنامه مستقل درباره سلامت هستیم که در مقایسه با گذشته قابل اعتنا و در مقایسه با سطح نیازها، مبین شکاف عمیق است . از طرف دیگر، پخش آگهی های تبلیغاتی گاه نامناسب از جمله در زمینه مواد غذایی مضر مانند پفک ، ایجاب می کند در سیما تلاشهای بیشتری انجام پذیرد و امید می رود با تلاشهای قابل اعتنا و درخور تقدیر شورای سیاستگذاری سلامت صداوسیما حجم و کیفیت برنامه ها را ارتقا دهیم ؛ اگر چه آرمان اصلی ما در این حیطه راه اندازی سیمای سلامت است . از بین 12برنامه خاص سلامت در سیما، سریال آشتی کنان با مشارکت و سفارش این وزارتخانه تولید شده است و بزودی شاهد پخش تیزرهای تلویزیونی از طریق نماد تبلیغاتی بهداشتی با عنوان های آقای سلامتی و خانم سلامتی خواهیم بود و سریال انیمیشن دکتر شدنی برای پخش از برنامه های کودک شبکه اول در حال تولید است .

ج - رادیو

گرچه موقع تهیه این متن ، امکان بررسی دقیق برنامه های رادیویی ممکن نشد، لیکن راه اندازی رادیو سلامت با مشارکت این وزارتخانه ، اقدام ارزنده ای است که امید می رود با شبانه روزی شدن برنامه های این رادیو که قرار است پخش ماهواره ای هم داشته باشد بتوان از این رسانه قوی و دارای پوشش گسترده بویژه در جامعه روستایی کشور بهره برداری شایسته کرد. در این بین ، باید اشاره ای هم به تلاش های شورای سیاستگذاری سلامت صداوسیما کرد که با اهتمام در خور تقدیر این شورا، در سال 81 ، 550 برنامه شامل 23 هزار و 78 دقیقه در صدا و 1882 برنامه در 48 هزار و 511 دقیقه برنامه تولیدی (غیر از بخشهای خبری و شبکه های استانی) در سیما درباره موضوعات مرتبط با سلامت تولید و پخش شده است . به طور کلی تاثیرگذاری رسانه ها بر نظام سلامت را می توان در این مقوله ها بررسی کرد:
1- آگاهی مردم از سیاست ها ، اقدامات و برنامه های متولیان نظام سلامت.
2- تشویق مردم به تغییر رفتارها و نگرش های فردی
3- حمایت از تغییر در عوامل اجتماعی ، ساختاری و اقتصادی تاثیرگذار بر اختلالات روانی و رفتاری.
4- انتقال نگرانی های عامه به دست اندرکاران سلامت.

هوشمند سفیدی
مشاور وزیر و مدیر کل روابط عمومی وزارت بهداشت

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها