چرا یخ‌های دریایی قطب جنوب ذوب نمی‌شود؟

امروزه دمای جهانی و سطح آب دریاها روبه افزایش است و لایه‌های یخی در بسیاری از مناطق جهان عقب‌نشینی کرده‌اند. با این حال اتفاق عجیبی در اقیانوس‌‌های اطراف قطب جنوب در حال رخ دادن است. با وجود این که آب و هوای جهانی و دمای اقیانوس‌ها در حال گرم شدن و افزایش است، اما مقدار یخ‌ها در محدوده قطب جنوب نه‌تنها روبه‌ کاهش نیست، بلکه در واقع روبه‌ افزایش است. کاهش یخ‌های دریایی دیگر نقاط کره‌ زمین در سال‌های اخیر سر فصل خبرها بوده است چرا که با سرعت زیادی در حال انجام شدن است. اندازه‌گیری‌های ماهواره‌‌ای سال 1970 و دنبال کردن این جریان تاکنون نشان می‌دهد به طور میانگین در هر دهه میزان یخ‌های دریایی به اندازه 4 درصد کاهش داشته است. در مقابل یخ‌های دریایی قطب جنوب رشد یک درصدی از خود نشان می‌دهد که معادل 100 هزار کیلومتر مربع در یک دهه است.

کد خبر: ۲۹۵۳۴۷

چرا چنین تفاوت فاحشی بین اتفاقات رخ داده در قطب شمال و قطب جنوب وجود دارد؟

دانشمندان دانشگاه سیاتل، واشنگتن و Goddard بتازگی 3 نظریه در این باره ارائه کرده‌اند: اول تخلیه ازن، دوم تغییر دینامیک اقیانوس و سوم طغیان یخ‌های دریایی.

سال 1980 دانشمندان دریافتند انتشار مواد سرد‌کننده و کاتالیزور که کلروفلورو کربن‌ها (CFCS) نامیده می‌شوند، باعث تهی شدن لایه ازن بخصوص در قطب جنوب می‌شود. تخلیه ازن باعث می‌شود اشعه ماوراء بنفش سرطان‌زای بیشتری به سطح زمین برسد به علاوه نقش دیگری دارد که کمتر شناخته شده است.

تخلیه ازن باعث می‌شود استراتوسفر در منطقه قطب جنوب بین 2 تا 6 درجه سردتر شود. استراتوسفر لایه‌ای از اتمسفر است که بین 1 تا 6 کیلومتری بالای سطح زمین قرار دارد. این سرد شدن باعث تغییر دینامیک بین استراتوسفر و لایه‌های پایینی جو شده و در نتیجه بادهای تند آنتارکتیک تقویت می‌شود.

در اقیانوس جنوبی که به دلیل بادهای دوره‌ای شدید و توفان‌های قوی در زمستان مشهور است، جریان‌های گردابی قطبی باعث ایجاد یک دوره زمانی انجماد بر خلاف دیگر نقاط زمین می‌شود. در سال 1980مشخص شد شدت جریان‌های گردابی قطبی در نتیجه تخلیه ازن 15 درصد بیشتر می‌شود. مدل‌های جدید که براساس ارتباط بین سرعت باد، لایه ازن و آب و هوای قطب جنوب ایجاد شد، می‌تواند پارادوکس (تناقض)‌ موجود بین قطب شمال و قطب جنوب را توضیح دهد. جایی که یخ‌های دریایی در قطب جنوب به سرعت رشد می‌کند، در حالی که در قطب شمال با سرعت زیادی روبه‌کاهش گذاشته است. مدل جدید نشان می‌دهد بادهای سردتر و شدیدتری بر فراز آب‌های احاطه‌کننده قطب جنوب می‌وزد و باعث رشد یخ‌ها با سرعت زیاد می‌شود. اکنون دانشمندان شاهد الگوی مختلطی از ذوب و رشد یخ‌ها در آنتارکتیک هستند که معتقدند تغییر در الگوی‌های دوره‌ای در نتیجه سوراخ شدن لایه ازن یکی از بهترین‌ دلایل توجیه این وضعیت است.