قاضی نباید از فشارها بترسد

دکتر عباس جعفری دولت‌آبادی در گفت‌وگو با ایسنا، در ترسیم راهکارهای پیش روی دستگاه قضایی در موضوع استقلال این قوه اظهار کرد: استقلال قوه شامل استقلال قاضی و دستگاه قضایی است که درعین ارتباط، متفاوت نیز هستند. استقلال قاضی در قلم و تصمیم او متبلور می‌شود. یعنی به فرموده مقام معظم رهبری قاضی حین تصمیم‌گیری جز خدا و قانون را نباید بالای سر خود ببیند و با درنظر گرفتن خدا، وجدان و قانون اتخاذ تصمیم کند.

وی درباره‌ استقلال قوه‌ قضاییه گفت: یکی از افتخارات نظام جمهوری اسلامی پیش‌بینی آرمان استقلال قضایی در اصل 156 قانون اساسی است. این اصل ضامن حفظ حقوق و آزادی‌های مشروع،گسترش عدل و حمایت از حقوق عامه است. استقلال زیربنای حفظ حقوق مردم است و ما باید برای تحقق این آرمان تلاش کنیم.

دادستان تهران با اشاره به این‌که اصل 57 قانون اساسی تفکیک قوا را پذیرفته است، با طرح این سوال که آیا استقلال دستگاه قضایی به معنای کشیدن دیوار به دور آن و عدم همکاری با قوای مجریه و مقننه است؟ گفت: معتقدیم که استقلال قاضی مطلق است اما استقلال دستگاه قضایی نسبی است. معنای نسبی بودن استقلال دستگاه قضایی آن است که در تعاملات و روابط با دیگر دستگاه‌ها در چارچوب قانون عمل ‌کند. به طور مثال بودجه‌ی دستگاه قضایی در اختیار قوه‌ی مجریه است و مجلس قوانین ما را تصویب می‌کند و گزینش‌ها در چارچوب قوانین جاری کشور است.

هیچ توجیهی برای نفی استقلال قاضی وجود ندارد

دادستان تهران با تاکید بر این‌که هیچ توجیهی برای نفی استقلال قاضی وجود ندارد، افزود: دستگاه قضایی باید با سایر دستگاه‌ها همکاری کند و ارتباط داشته باشد محدوده این همکاری را قانون تعیین کرده است به طور مثال دخالت مسوولان اجرایی در پرونده‌ها خدشه به استقلال قضات و دستگاه قضایی است. بنابراین اختیارات و وظایف خاص دستگاه قضایی باید در چارچوب خود تفسیر و عمل شود اما استقلال دستگاه قضایی مانع همکاری با سایر دستگاه‌ها نیست.

جعفری دولت‌آبادی در تشریح شیوه‌های حفظ استقلال دستگاه قضایی، افزود: رفتار و تصمیمات دستگاه قضایی باید به دور از فضاهای تصنعی، در چارچوب قوانین و در جهت حفظ منافع، مصالح جمهوری اسلامی و حقوق مردم اتخاذ شود.

دادستان تهران در مورد نقش رییس قوه‌ قضاییه در حفظ استقلال این دستگاه اظهار کرد: رفتار قضات و مدیران ارشد دستگاه قضایی از رفتار و منش رییس قوه‌ قضاییه الگو می‌گیرد که این امر در حفظ استقلال قوه قضاییه تاثیرگذار است.

او در مورد نقش مسوولان ارشد در حفظ استقلال دستگاه قضایی گفت: مسوولان ارشد در اتخاذ تصمیم‌های نهایی دستگاه قضایی تاثیرگذار هستند و می‌توانند با رفتار و عملکرد خود سنت بزرگ و حسنه‌ای را در دستگاه قضایی پایه‌گذاری کنند.

وی افزود: رفتار رییس قوه و مسوولان ارشد قضایی به روسای دادگستری‌های استان‌ها، دادستان‌ها و کارکنان به عنوان یک رفتار سازمانی به بدنه دستگاه منتقل می‌شود.

قضات نباید از فشارها بترسند

دادستان تهران در مورد نقش قضات در حفظ استقلال قوه‌ قضاییه عنوان کرد: قضات نباید از فشارها بترسند. ترس قاضی از جابجایی، ترفیعات و نظایر آنها ممکن است قلم او را متزلزل کند.

جعفری دولت‌آبادی با تاکید بر این‌که شجاعت قاضی باید همراه با تدبیر و رعایت قوانین باشد، افزود: قوانینی از قبیل امکان رد دادرس و ضرورت بی‌طرف بودن قضات در رسیدگی‌ها و قوانین مرتبط با آداب قضا از قبیل بی‌طرفی و داشتن نگاه مساوی به طرفین دعوی به استقلال کمک می‌کند.

وی با اشاره به نقش حاکمیت قانون در این زمینه گفت: رفتار قانون‌مدارانه دستگاه قضایی موجب مصون ماندن دستگاه از آسیب‌ها و حفظ استقلال دستگاه قضایی خواهد شد. به طور مثال دادسرای تهران در برگزاری آخرین دادگاه علنی متهمان حوادث اخیر مطابق قانون عمل کرد و اگر چه انتشار جریان این دادگاه‌ها به تنویر افکار عمومی کمک کند اما شیوه مناسب اصلاح قانون است.