موته؛ بهشتی که رو به موت می‌رود

منطقه موته با وسعت 220 هزار هکتار در اطراف روستای موته یکی از توابع شهر میمه در شمال استان اصفهان و شمال غربی میمه و جنوب غربی شهرستان دلیجان قرار دارد.منطقه حفاظت‌شده موته یکی از باارزش‌ترین مناطق حفاظت‌شده ایران بخصوص از نظر گیاهان منحصر به فرد است.

مجتبی کنعانی یکی از فعالان و دوستداران محیط زیست اصفهان در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به ویژگی‌های منحصر به فرد موته، با ابراز تاسف از انقراض چندگونه آهو و خطراتی که این منطقه را تهدید می‌کند، می‌گوید: در صورت اجرا و عملی شدن عبور 3 خط انتقال نفت از این منطقه به موازات هر لوله 40 متر به عنوان حریم در نظر گرفته و جاده‌ای به موازات آن راه‌اندازی می شود که وسعت زیادی از منطقه موته را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

وی با بیان این‌که تقسیم شدن این مناطق آنها را آسیب‌پذیر می‌کند، می‌افزاید: ورود ماشین‌آلات سنگین و احداث جاده موجب از بین رفتن پوشش گیاهی و جانوری موته شده است.

کنعانی آلودگی‌های ناشی از سم سیانور معادن طلای موته و آلودگی‌های شیمیایی را از دیگر تهدیدهای این منطقه عنوان کرده، خاطرنشان می‌کند: به دلیل قرار گرفتن منطقه موته در مسیر بادهای زاگرس و همچنین باتوجه به این‌که حدود 40 سال است آلودگی پالایشگاه و نیروگاه‌ها به سمت موته روانه می‌شود، این منطقه کاملا آسیب‌پذیر شده است.

وی با بیان این نکته که کارخانه‌های طلای موته بزرگ‌ترین منبع طلای کشور است می‌گوید: در فرآیند شیمیایی جداسازی طلا از مواد معدنی، سم سیانور آزادشده و همراه پساب کارخانه‌ها به خاک منطقه نفوذ کرده و در برخی دوره‌ها موجب آلودگی آن شده است.

این فعال محیط زیست ادامه می‌دهد: 3 سال گذشته آهوهایی که به دلیل حصار از آب اینچنین حوضچه‌هایی می‌نوشیدند، تلف شدند و حتی محیط زیست تلفات آنها را اعلام نکرد.وی با تاکید بر این‌که به دلیل مباحث امنیتی، به محیط‌بانان در محدوده این حوضچه‌ها اجازه حضور داده نشده، تصریح می‌کند: در مورد تاثیر مواد داخل این حوضچه‌ها بر آب‌های زیرزمینی اطلاع دقیقی در دست نیست.وی می‌گوید: گرچه طرح خط انتقال نفت فعلا منتفی شده اما موضوع عبور قطار اصفهان تهران از این محدوده در حال پیگیری است.

رسوخ سم سیانور به اعماق زمین

رئیس هیات‌مدیره جمعیت سبز اصفهان نیز که درباره منطقه موته کار پژوهشی انجام داده می‌گوید: پسماند و پساب حاصل از جداسازی طلا باید وارد حوضچه‌هایی شود که عایقی از سیمان برای خاک داشته باشد و در صورت عدم عایق‌بندی، سم سیانور به منابع زیرزمینی رسوخ می‌کند.

دکتر سید احمد خاتون‌آبادی به برداشت بی‌رویه سنگ از معادن موته اشاره کرده،‌ اظهار می‌کند: متاسفانه کوه‌ها در معرض از بین رفتن قرار گرفته‌اند. وی می‌افزاید: برداشت‌ها به نحوی است که از تاج سنگ تا خود زمین 2 هزار متر پیشروی شده است.

انقراض گونه های گیاهی و جانوران

سرپرست گروه پژوهشی منطقه موته نیز با اشاره به تحقیق سال 83 گروهی از اساتید دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان می‌گوید: در این بررسی، مطالعاتی روی وضعیت خاک، حیات وحش، پوشش گیاهی و مراتع موته در 9 جلد انجام شد ولی مطالعات مشخصی روی آلودگی خاک منطقه صورت نگرفت.

به گفته دکتر سید جلال‌الدین خواجه‌الدین ، طی مطالعات در حوالی معادن طلای موته و حوضچه‌های پساب حاصل از جداسازی طلا با پرندگان مرده‌ای مواجه می‌شدیم که به خاطر استفاده از آب حوضچه‌ها تلف شده بودند.

دکتر خواجه‌‌الدین با تاکید بر این‌که در مناطق حفاظت‌شده نباید دخل و تصرفی انجام شود خاطرنشان می‌کند: این مناطق به عنوان یک ذخیره ژنتیکی در صورت هرگونه بی‌دقتی، نابود و بتدریج گونه‌های خاص گیاهی و جانوری آن منقرض می‌شوند.

وی می‌گوید: سفیر هلند طی سفری نقل می‌کند: برای من جالب بود که شاهان اروپایی در سفرهای خود برای خوراک از گوسفندان روستاها استفاده می‌کردند در حالی که شاهان ایرانی در سفرهایشان با شکار قوچ و آهو خوراک خود و سپاهیانشان را تهیه می‌کردند.دکتر خواجه‌الدین به سخن شاردن اشاره کرده، می‌گوید: به دلیل گستردگی فراوان حیات وحش در ایران و اصفهان، مغازه‌هایی گوشت شکار می‌فروشند که امروزه به دلیل بی‌توجهی، این وحوش در منطقه کم شده یا رو به انقراض هستند.

وی تصریح می‌کند: با توجه به این‌که دام تا حد صفر از یک پوشش گیاهی تعلیف می‌کند در این مناطق که حیات وحش نیز وجود دارد به دلیل نبود غذای کافی نسل این جانوران رو به نابودی خواهد رفت.