جام جم آنلاین - 33 سال پیش ، در روز 4 سپتامبر سال 1970 میلادی سالوادور آلنده از حزب
سوسیالیست با رای مردم شیلی به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب شد.
کد خبر: ۲۸۵۷۱
آلنده توانست 37 درصد آرای ماخوذه را با یک ائتلاف شکننده با حزب افراطی چپ مائوئیستی کسب کند. بقیه آرا را دو رقیب دست راستی وی کسب کردند. خورخه الساندری 3/35 درصد آرا و رادمیرو تومیک بیش از 30 درصد آرا را به خود اختصاص داده بودند.
انتخابات توسط مجلس به لطف حمایت حزب دموکرات مسیحی مورد تایید قرار گرفت . برای نخستین بار یک سوسیالیست از طریق
انتخابات به ریاست جمهوری یک کشور امریکای لاتین دست یافت . آلنده پس از عهده دار شدن مقام ریاست جمهوری دست به اصلاحات اجتماعی زد. دستمزدها را افزایش داد ، معادن مس و
شرکت های بزرگ را ملی کرد. برخی از این تدابیر بسیار با میانه روی اتخاذ می شد و برخی دیگر
بیش از اندازه افراطی بودند و در جبهه ائتلافی وی با مائوئیست ها در مورد این تدابیر اتفاق نظر
وجود نداشت .
علاوه بر این آلنده ناگزیر به رویارویی با مخالفت های جناح راست که در مجلس
اکثریت داشت ، بود. جناح راست شیلی به طور پنهانی از سوی سازمان سیا حمایت می شد و
شرکت های چند ملیتی که در شیلی فعالیت داشتند به ویژه تراست مخابراتی ITT منابع مالی
جناح راست را تامین می کردند. به زودی شیلی به دلیل فعالیت های خشونت بار حزب افراطی
چپ انقلابی MIR به لرزه درآمد و اعتصاب های پی درپی این کشور را فلج کرد. قیمت ها افزایش
یافته و تولید مواد غذایی به شدت کاهش پیدا کرد ،
زنان خانه دار به خیابان ها ریختند.
سالوادور آلنده برای مقابله با تهدیداتی که از هر سو وی را احاطه کرده بودند به ارتش متوسل شد.
در نوامبر سال 1972 میلادی ، آلنده فرمانده نیروی زمینی ارتش کارلوس پراتس را به مقام
نخست وزیری و نیز وزارت کشور منصوب کرد. اما مجلس تمام راه ها را به روی وی بسته بود و
امکان فعالیت را از آلنده سلب کرده بود. بنابراین آلنده ناگزیر شد به عنوان آخرین راه حل به یک همه پرسی متوسل شود.
با این تصمیم آلنده ، فرمانده کل ارتش ، ژنرال اگوستو پینوشه که مورد
حمایت امریکا بود طرح یک کودتا را برای سرنگون کردن حکومت آلنده با کمک سازمان سیا
تدارک دید تا به زور به تجربه سوسیالیستی خاتمه دهد.
بامداد روز 11 سپتامبر سال 1973 میلادی ، واحدهای نیروی دریایی بندر والپارزو را اشغال
کردند. حوالی ظهر ، نیروی هوایی کاخ ریاست جمهوری را بمباران کرد و گارد ریاست جمهوری
برای دفاع وارد کاخ شد. اما آلنده از مدافعان خود خواست کاخ را ترک کنند .
بعد از کودتا ، پینوشه
ادعا کرد ، آلنده با یک رگبار مسلسل خودکشی کرده است . اما سال ها بعد ، مشخص شد ، سربازانی
که به کاخ حمله کردند ، به دستور پینوشه ، وی را به قتل رساندند.
آلنده هنگام مرگ 65 سال داشت ، به این ترتیب در روز 4 سپتامبر سال 1970 میلادی سالوادور
آلنده به عنوان نخستین رئیس جمهور سوسیالیست امریکای لاتین با رای مردم قدرت در شیلی را
به دست گرفت .
اما 3 سال و 7 روز بعد با کودتای پینوشه که از حمایت سازمان سیا ، دولت امریکا و شخص هنری کیسینجر وزیر خارجه امریکا برخوردار بود حکومت آلنده سرنگون و خود وی کشته شد.
کشور شیلی پس از آن مدت 16 سال گرفتار یکی از وحشتناکترین و خونخوارترین دیکتاتوری های نظامی
امریکای لاتین شد و هزاران نفر از مردم این کشور به صورت پنهان یا آشکار توسط حکومت ژنرال
پینوشه به قتل رسیدند.