بیستون حرف‌های زیادی برای گفتن دارد

مهدی رهبر در گفت‌وگو با ایسنا در کرمانشاه، با اشاره به اهمیت بی‌نظیر تاریخی مجموعه‌ی جهانی بیستون، ادامه داد: با توجه به موقعیت جغرافیایی بیستون که در مسیر عبور کاروان‌های مختلف تجاری، اقتصادی، نظامی و زیارتی بوده است، در تمام دوره‌های تاریخی، سلاطین بر آن بوده‌اند که مکانی را برای استراحت کاروان‌های خود در بیستون ایجاد کنند.

سرپرست هیأت کاوش کاخ خسرو در بیستون بیان کرد: مکانی که اکنون گروه باستان‌شناسی در آن مشغول کاوش است، در زمان خسروپرویز قرار بوده است، کاخی در آن ساخته شود؛ اما این کاخ مانند فرهادتراش و پل خسرو ناتمام ماند.

رهبر درباره‌ی ناتمام ماندن این آثار در دوره‌ی خسرو پرویز، گفت: آثار، شواهد و مدارک به‌دست آمده نشان می‌دهند، قرار بوده است، یک پروژه‌ی بزرگ شامل کاخ خسرو، پل خسرو، فرهادتراش و ... توسط خسرو پرویز در بیستون اجرا شود و از آنجا که خسرو پرویز دائم در حال نبردهای بزرگ بوده و بعدها به‌وسیله‌ی پسرش، شیرویه کشته شد، دلیل ناتمام ماندن این پروژه‌ی بزرگ همین امر است.

وی اظهار داشت: کاخ خسرو که در زمان خسرو پرویز پی‌ریزی شده بود و سنگ‌های زیادی برای ساختن آن تراشیده شده بودند، سال‌ها بعد در دوره‌ی ایلخانی به‌صورت کاروانسرا درآمد.

او درباره‌ی توجه ویژه‌ی ایلخانان به بیستون، گفت: در دوره‌ی ایلخانی، توجه بسیار ویژه‌ای به بیستون شد، به‌طوری که حتا اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) دستور ساختن شهری را به نام چم‌چال یا چمچمال در پای کوه بیستون داد.

وی افزود: بعدها ما نشانی داریم که زلزله این کاروانسرا را خراب کرده است و پس از آن، در دوره‌ی تیموری، اشخاص کم‌درآمدی آن مکان را اشغال کردند و به ساخت‌وساز پرداختند. سپس شیخعلی‌خان زنگنه به این مکان توجه کرد و در آن اطراف کاروانسرایی ساخت و محل کاخ ناتمام خسرو متروک ماند.

این باستان‌شناس ادامه داد: در دوره‌ی قاجار، مردمی که در بیستون زندگی می‌کردند و باید به کاروان‌ها که در کاروانسرا اسکان می‌یافتند، سرویس می‌دادند، روی خرابه‌های آن مکان خانه ساختند.

رهبر که در فصول گذشته سرپرستی کاوش در کاخ خسرو را برعهده داشته است، گفت: در کاوش‌هایی که در این کاخ داشتیم، شواهدی به‌دست آمدند که حدود 260 خانه روی این خرابه‌ها ساخته شده‌اند.

سرپرست هیأت کاوش کاخ خسرو بیستون اظهار کرد: اکنون ششمین فصل کاوش را در این کاخ آغاز کرده‌ایم و شاید این، آخرین فصل کاوش در کاخ خسرو باشد. در این فصل ما به‌دنبال کارهای فنی هستیم و بیش‌تر روی معماری به‌جا مانده از بنا کار خواهیم کرد.

وی گفت: تمام محوطه‌ی کاخ را به ارتفاع دو تا سه متر خاک گرفته بود که ما بخشی را خاک‌برداری کردیم و می‌خواهیم کف حیاط را مشخص کنیم و ببینیم پی‌ها به چه شکلی بوده‌اند.

او افزود: کار میدانی این فصل کاوش در کاخ خسرو از حدود یک‌ماه پیش آغاز شده است و حدود دوماه دیگر ادامه خواهد داشت. پس از آن، به کار مطالعاتی این فصل پرداخته خواهد شد.