هوم بابایی، آیین رمضانی در کاشان

کلوخ‌اندازان، استهلال دسته‌جمعی، زیارت اهل قبور در شب بیست و سوم ماه، حلالیت طلبیدن، آشتی‌کنان، افطاری دادن احیاء و شب زنده‌داری، جلسات قرائت و تفسیر قرآن کریم، بازی‌ها و سرگرمی‌های کودکان و مراسم هوم بابایی همه برگرفته از فرهنگ و ایمان و باور مذهبی مردم مومن و خداجوی این منطقه از میهن اسلامی ماست.

به گزارش ایرنا، هوم بابایی از آداب و رسوم کودکان و نوجوانان کاشانی در دهه‌های گذشته بود. این رسم دیرینه از شب دوم ماه مبارک رمضان تا شب پانزدهم رمضان که شب میلاد سبط اکبر پیامبر گرامی اسلام(ص) حضرت امام حسن مجتبی(ع) است بعد از افطار برگزار می‌شد.

اگرچه این مراسم در سال‌های اخیر از رونق افتاده است، اما در محلات قدیمی و تاریخی شهر و توابع این شهر هنوز با شور و حال خاصی برگزار می‌شود.

این مراسم بدینگونه بود که بعد از افطار بچه‌ها در محلی که از قبل با یکدیگر هماهنگ کرده بودند جمع می‌شدند و 2 نفر را به عنوان میاندار و صندوق دار انتخاب می‌کردند.

میاندار با صدای بلند و رسا اشعار مخصوص مراسم را در پشت در خانه‌ها می‌خواند و بچه‌ها نیز او را همراهی می‌کردند.

صندوق‌دار نیز عطایای مردم را نگهداری و در پایان مراسم بین بچه‌ها تقسیم می‌کرد.

آنها این مراسم را با ختم 3 صلوات آغاز می‌کردند، در خانه‌ها را می‌زدند و میاندار شروع به خواندن اشعاری می‌کرد. بچه‌ها نیز با صدای بلند او را همراهی می‌کردند.

صاحبخانه با شنیدن صدای بچه‌ها، صله، تحفه یا تنقلات از قبیل برگه زردآلو، گردو، نخودچی و کشمش، گز، شکلات، بادام و فندق به در خانه می‌آورد و به صندوقدار می‌داد و بچه‌ها با گفتن «خدا برکتت بده» به سوی خانه‌ای دیگر می‌روند.

بعضی اوقات، کوچک‌ترهای منزل به شوخی از پشت بام یا از پشت در به ناگاه سطل آبی به روی گروه می‌پاشیدند که باعث شور و هیجان در میان بچه‌ها می‌شد و این شوخی از خاطره‌انگیزترین لحظات مراسم هوم بابایی بوده است.

گروه هوم بابایی از 5 تا 20 نفر تشکیل می‌شد و اعضای آن در سنین 8 تا 20 ساله بودند.

بیشتر افراد گروه هم از یک محله‌اند.

اشعار هوم بابایی گاهی دارای مضامین عالی اعتقادی و مذهبی بود و گاهی هم مضامین اجتماعی را در بر می‌گرفت.

نمونه‌ای از این اشعار اجتماعی که میانداران می‌خوانده‌اند به این شکل بود:

حاج آقای « فلانی/» هوم بابا هوم بابا

از آن قروش‌های درازی/ هوم بابا هوم بابا

یکیش رو درآر و خرده کن/ هوم بابا هوم بابا

قسمت بچه‌های در خونه کن/ هوم بابا هوم بابا

تا بچه‌ها راضی بشن/ هوم بابا هوم بابا

از در خونه‌ات راهی بشن/ هوم بابا هوم بابا

حق عمرش بده.... آمین / برکتش بده.... آمین / سروریش بده.... آمین/ تاج سرش بده..... آمین