راه سنگلاخ تعاونی‌های روستایی

تعاونی‌های روستایی و کشاورزی با اهدافی چون ارتقای سطح زندگی روستاییان، افزایش و بهره‌وری تولید، ترویج و توسعه فعالیت‌های مشارکتی و فراهم آوردن امکان آموزش‌های مورد نیاز روستاییان شکل گرفت تا علاوه بر فعالیت‌های مختلف خدماتی، تولیدی، بازرگانی و ترویجی به محمل ارزشمندی برای اجرای سیاست‌های حمایتی دولت از کشاورزان و روستاییان تبدیل شود.

در دوران دفاع مقدس نیز این شبکه علاوه بر حمایت‌های بی‌دریغ از جبهه‌ها و رزمندگان اسلام نقش بسزایی در دسترسی مردم به کالاهای اساسی و اجناس مورد نیاز آنها ایفا کرد.

توزیع کلیه کالاهای کوپنی روستاییان نظیر برنج، روغن نباتی، قند و شکر، آرد و همچنین خرید تضمینی محصولات کشاورزی از طریق این تعاونی‌ها و اتحادیه‌های آنها صورت می‌گرفت.

با همه اینها در سال‌های اخیر به دلیل سیاست‌های اتخاذ‌شده در بخش کشاورزی باعث شده اتحادیه مرکزی تعاونی‌های روستایی و کشاورزی دچار زیان هنگفتی شوند.

براساس این سیاست‌ها بعضی فعالیت‌های درآمدزا از شبکه تعاونی روستایی و کشاورزی گرفته و به بخش‌های دیگر محول شده است. به عنوان مثال خرید تضمینی گندم (که سال‌های مدیدی توسط این شبکه در سراسر کشور انجام می‌گرفته و برای آن امکانات و تاسیسات مورد نیاز نظیر انبارهای ذخیره گندم مراکز خرید، باسکول و ... با صرف هزینه‌‌های زیادی ایجاد گردیده بود) از این تعاونی ها گرفته شده و عملا امکانات تعاونی‌ها در این زمینه بلااستفاده مانده و کارکنان آنها بعضا بیکار شده‌اند.

تحمیل خرید بعضی کالاها و اجناس از جمله خرید توافقی محصولات فاسدشدنی از جمله میگو، مرغ، دانه‌های روغنی، برگ سبز چای، میوه و ... از طریق اخذ وام از شبکه بانکی کشور یکی دیگر از این سیاست‌هاست.

همه اینها باعث شده تا اتحادیه مرکزی این شبکه با بدهی بانکی به مبلغ یکهزار و 550 میلیارد ریالی روبه‌رو شود که مطابق گزارش مسوول اتحادیه مذکور در سال 1387 این اتحادیه به علت ضرر و زیان در سال مالی 86 که میزان آن بیش از سرمایه و ذخایر آن می‌باشد مشمول انحلال و ورشکستگی اعلام شده است.

این وضعیت موجب شده تعاونی‌های زیرمجموعه اتحادیه مرکزی نتوانند از تسهیلات بانکی استفاده نمایند و به فعالیت‌های خود در امر خدمت‌رسانی به کشاورزان و روستاییان ادامه دهند. به این ترتیب امکان خدمات رسانی این شبکه به کشاورزان و روستاییان کشور مختل و در بعضی موارد از آنها سلب گردیده، که خود می‌تواند تاثیرات منفی در تولید محصولات کشاورزی داشته و باعث وارد آمدن زیان به کشاورزان شود.