سیاست خارجی دولت مبتنی بر اصولگرایی است

به گزارش واحد مرکزی خبر ،‌منوچهر متکی در جلسه علنی عصر امروز مجلس شورای اسلامی با اشاره به گستردگی طرف های کاری و موضوعاتی که دستگاه دیپلماسی کشور با آن مواجه است گفت: حوزه روابط خارجی، بخشی در کنار دیگر مناسبت هاست و آنچه نمایندگان گفتند تنها مشتی از خروار مباحث فراوان حوزه سیاست خارجی است.

وی افزود: درک ما از روابط و سیاست خارجی برگرفته از انقلاب اسلامی، آموزه های امام راحل و رهنمودهای مقام معظم رهبری است که باید بر پایه آن با تلاش معتمدین و پیروان آنان این راه عملیاتی و اجرایی شود.

وزیر پیشنهادی امورخارجه شناخت مستقل از رویدادها و مناسبات حاکم در دنیا به ویژه در شش دهه گذشته و بحران های مناطق مختلف جهان را بخش عمده درک موجود از روابط و سیاست خارجی دانست و گفت: چنانچه این شناخت حاصل شود پنجاه درصد توان برای اعمال رویکردها به دست آمده است.

متکی افزود: حضرت امام به درستی ریشه مناسبات ناعادلانه جهانی را قبل و بعد از انقلاب اسلامی شناسایی کرده بود و قانون اساسی نیز سرفصل های سیاست خارجی را تعریف کرده است.

وی با بیان اینکه دولت ها برای اعمال و پیاده کردن این سیاست ها رویکردهای متفاوتی را انتخاب می کنند گفت: درک من و رویکرد دولت نهم که نقشه راه پیش روی دولت دهم نیز هست اینست که باید زمینه های عملیاتی شدن طرح نویی را که انقلاب اسلامی برانداخت فراهم کنیم و این مأموریت بسیار سنگین و بزرگی است.

وزیر پیشنهادی امورخارجه در دولت دهم افزود: طی این مسیر نسبتاً ‌طولانی و ناهموار با کنش ها و واکنش هایی همراه است که باید به آن واقف باشیم.

متکی گفت: در سیاست خارجی مبنا و اصولی تعریف شده داریم و این همان اصولگرایی است اما در دنیای کنونی برای جا انداختن مباحثمان باید با بیش از 180 کشور مباحثه کنیم و این یعنی واقع گرا بودن.

وی افزود: مبنای اصولگرایی واقع گرایانه برگرفته از شناخت نسبتاً طولانی در حوزه سیاست خارجی است.

وزیر پیشنهادی امورخارجه گفت: در تعامل چند و چندین جانبه، منطقه ای و جهانی با توجه به دیدگاه های متفاوت، دو رویکرد حفظ حداکثری منافع و زدودن حداکثری ضررها که ممکن است برای کشور وجود داشته باشد مد نظر است.

متکی افزود: این موارد در تمام گام های دیپلماسی چراغ راهنماست و اهداف آن تعریف شده است.

وی با اشاره به برنامه کاری اش برای دولت دهم گفت: این برنامه حاصل شور و مشورت دست اندرکاران سیاست خارجی و تعاملات و ارتباطات سی سال گذشته در این حوزه است.

متکی گفت: این برنامه مبنای حرکت ماست چرا که اگر چراغ راهنما نداشته باشیم نمی توانیم حرکت کنیم و مورد انتقاد قرار می گیریم.

عدالت خواهی فصل مهمی از مبانی اصولی ماست

وزیر پیشنهادی وزارت امور خارجه گفت .. اگر دو صفحه اول برنامه را ملاحظه کنید مسیر و چارچوب های حرکت را تعریف کردیم در این برنامه سی و چند صفحه ای با نگاهی دقیق به مناطق مختلف به لحاظ جغرافیایی و به لحاظ موضوعی برنامه را تعریف کردیم.

متکی افزود: در چهار سال گذشته در مجلس هفتم و هشتم من یک بار هم از آقای محبی نیا چه در قالب تماس و گفتگو و چه در قالب سوال و تذکر مطلبی نشنیده بودم و امروز اولین بار بود و یا از برادر دیگری که نقدها و انتقادهایی داشت و این هیچ اشکالی ندارد ما ده تا پانزده سوال در قبال یک عملکرد داشتیم، البته من با همان نگاه کلی به آنها می نگرم برای اینکه اجرای وظیفه و ادای احترام کرده باشم.

متکی گفت: این مبانی و اصولی که تعریف شده است در دستگاه سیاست خارجی با عدالت خواهی که آقای رئیس جمهور در این دولت بیشترین تاکید را بر آن داشته است به اعتقاد ما تعارضی ندارد ، چرا که عدالت خواهی فصل مهمی است از مبانی اصولی که ما در همه مباحث داخلی، خارجی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به آن توجه داریم بنابراین اینها در تعارض با یکدیگر نیستند.

وی افزود: به عنوان یک فرد مطلع که حدود 25 ، 26 سال در وزارت خارجه و قبل از آن در کمیسیون سیاست خارجی فعالیت می کردم هیچ وقت به اندازه دوران دولت نهم دستگاه سیاست خارجی مرتبط، برخوردار و بهره گیر از حوزه روابط اقتصادی در روابط خارجی نبوده است.

متکی گفت: من فصل مستقلی را در این برنامه تحت عنوان بخش دیپلماسی اقتصادی برای شما معرفی کرده ام و چگونگی نگاه را برای شما مشخص کردم ما در این برنامه توجه ویژه ای را به این بخش اختصاص داده ایم چرا که از نخستین روزهای تشکیل دولت نهم مقام معظم رهبری در 8 شهریور 1384 بر این معنا تاکید ویژه ای داشتند.

وی افزود:حمایت های آقای رئیس جمهور، رویکرد دولت نهم، این گره خوردگی و درهم آمیختگی ابعاد مختلف روابط خارجی را به عنوان یک تکلیف جدی برای دستگاه سیاست خارجی تعریف کرد.

متکی گفت: ممکن است یک شرکت یا یک سفارتخانه در یک مورد خاص گله مند باشد و حتماً من وظیفه دارم پیگیری کنم اما به مجلس محترم گزارش می دهم که وزارت خارجه در چهار سال گذشته بیشترین مذاکرات اقتصادی را در حوزه های مختلف تجاری، صدور خدمات فنی مهندسی، تنظیم قراردادها و حوزه انرژی با کشورهای مختلف داشته است.

وی اضافه کرد: اینگونه نبوده که اینها در نظر گرفته نشده و در برنامه ما به آن توجه نشده باشد.

متکی گفت :ما در چارچوب تصمیمات شورای عالی امنیت ملی کشور که مصوباتش به تایید مقامات عالیه می رسد مباحث کلان مرتبط و موردی سیاست خارجی را دنبال و پیگیری می کنیم از جمله مباحثی که در حوزه خلیج فارس، دریای خزر و رژیم حقوقی دریای خزر مطرح است.

وی اضافه کرد : وزیر خارجه و وزارت خارجه پیگیر سیاست های مصوبی است که در این رابطه براساس حفظ حداکثری منافع کشور دنبال می کند.

متکی گفت: به بحث تحرکات کشورها و موضوع مهم قدرت منطقه ای شدن ایران اشاره شد من به شما عرض کنم یکی از حوزه هایی که آثارش پدیدار و مشخص شده و در برنامه چشم انداز بیست ساله کشور به آن اشاره شده این است که ایران باید قدرت اول منطقه ای باشد. اتفاقاً حوزه دیپلماسی منطقه ای و سیاست خارجی بر این موضوع تاکید دارد.

وی تصریح کرد: این را من به شما گزارش نمی دهم بلکه در یکی دو سال اخیر از زبان سران بسیاری از کشورها و بسیاری از تحلیل گرها در سطح منطقه و خارج از منطقه شنیده اید که ایران به یک قدرت تاثیرگذار منطقه ای تبدیل شده است. ما چرا جایگاه ایران و جایگاه جمهوری اسلامی را پایین می آوریم.

در زمینه همگرایی با همسایگان بیشترین سهم را انجام دادیم

منوچهر متکی افزود: سیاست های منطقی، عدالت خواهانه و قاطع دولت نهم در سیاست خارجی در همه زمینه ها پاسخ خود را دریافت کرد.وزیر پیشنهادی امور خارجه گفت: دولت نهم با بررسی تعاملی که با کشوری خاص در گذشته وجود داشت کنش ها، واکنش ها و تجارب را در یک جا قرار داد و رویکرد جدیدی را استخراج کرد.

وی با بیان این که مگر می توان به قله ای صعود کرد و به موانعی بر نخورد، اضافه کرد: جهت گیری ها بسیار روشن است ، حوزه سیاست خارجی از مواردی است که بارها از سوی مقام معظم رهبری با حساسیت و تاکید مورد ارزیابی قرار گرفته است.

وزیر پیشنهادی امور خارجه با اشاره به نطق یکی از نمایندگان مبنی بر اینکه قدم های موفق دیپلماسی خارجی معلول راهبردهای مقام معظم رهبری است گفت: این مسلم است و کل نظام نیز اگر از این راهبردهای تبعیت کند موفق می شود.

وی افزود: یکی از نکات مهم در دیپلماسی مرعوب نشدن است به طوری که اگر دشمن احساس کند مرعوب شده اید و فشار سیاسی او می تواند بر شما موثر باشد آنقدر بر این سیاست ادامه می دهد تا به تسلیم کامل وادار شوید.

متکی گفت: این یک اصل در مناسبات است همانطور که کشورهایی را می بینیم که در این ورطه ها افتاده اند و نظام جمهوری اسلامی و دستگاه دیپلماسی همواره به این رویکرد توجه داشته است.

وی افزود: در دو سال که بیشترین تلاش ها برای تثبیت حق هسته ای ایران انجام شد برخی سرویس های اطلاعاتی از کانال های مختلف صمیمی و غیر صمیمی می گفتند حمله قطعی است حتی برخی نقاط مورد تهاجم و زمان حمله را به ما گزارش می دادند.

متکی افزود: ما در جلساتی در شورای عالی امنیت ملی هم با عنایت به فرمایشات مقام معظم رهبری و هم تدابیر رئیس جمهور درباره این مسائل بحث می کردیم.

وی گفت: نحوه سیگنال هایی که جمهوری اسلامی می داد و من نمی توانم در این تریبون وارد ریز آنها شوم موجب شد تا آنها بگویند امکان حمله به ایران وجود ندارد.

وزیر پیشنهادی امور خارجه گفت: تنش زدایی هنگامی است که تنشی ایجاد می کنید اما وقتی دیگران تنش ایجاد می کنند باید ریشه های ان را زدود که این در گرو بهره گیری از دیپلماسی و منطق است.

وی افزود: من در یک میزگرد دو یا سه نفره با حضور جنایتکاران رژیم صهیونیستی شرکت نخواهم کرد ولی در اجلاس داووس و آنجا که بحث تحولات آمریکا و خاورمیانه مطرح بود حضور قوی هیات جمهوری اسلامی ایران را دیدید ، چرا به آنچه داریم تکیه نمی کنیم .

متکی گفت: معتقدیم که در بحث مسلمانان چین با تدبیر عمل کرده ایم ، در سطح وزارتخانه های دو کشور سخنگوی و وزرای امور خارجه دیدارها و گفتگوهایی در مورد حمایت از حقوق مسلمانان چین داشتیم .

وی افزود: البته این موضوع بر رویکرد برخی کشورهای غربی منطبق نبود.

وزیر پیشنهادی امور خارجه گفت: در چهار سال گذشته در زمینه همگرایی با همسایگان بیشترین سهم را اعمال کردیم و دستاوردهایمان خوب بود.

وی در خصوص اظهارات محبی نیا درباره "مساعی جمیله" گفت: این کلمه از کلمات معمولی است که بر فعالیت های دیپلماتیک اطلاق می شود.

متکی با اشاره به انفجارهای هفته اخیر در عراق که در یکی از آنها 2 تن TNT مقابل وزارت خارجه این کشور منفجر شد گفت: برای مقامات عراقی این موضوع پیش آمد که عامل این انفجارها گروه مستقر در سوریه است و از این رو تنش هایی میان دو کشور پیش آمد.

وی افزود: با تدبیر مقامات دو کشور در همین 48 ساعت گذشته به عراق و سوریه سفر و با مقامات عالی دو کشور مذاکره کردم.

متکی با اشاره به سفر دیروز خود به سوریه و بازگشت از آن کشور در ساعت 4 صبح امروز گفت: مذاکراتی در این سفرها با مقامات عراقی و سوری از جمله بشار اسد و نوری مالکی انجام شد که آنها هم استقبال کردند.

وی خطاب به محبی نیا گفت: این خود یک "مساعی جمیله" است و در دیگر مسائلی که اتفاق می افتد نیز همین طور است.

تحولات منطقه بشارت دهنده تولد دنیای دیگری است

منوچهر متکی افزود: تحولات و بحران هایی که در مناطق مختلف به وجود می آید، در جاهایی که بیشترین ارتباط را با ما پیدا می کند، البته ما وارد می شویم.وزیر پیشنهادی امور خارجه در ادامه سخنان خود در مجلس شورای اسلامی با اشاره به مشکلات اخیر غرب در عراق و افغانستان و همچنین رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان گفت: تحولات منطقه بشارت دهنده تولد دنیای دیگری است.

وی گفت: در بحث قفقاز، دستگاه دیپلماسی کشور از روسیه تا همه کشورهای قفقاز و اتحادیه اروپا را پیگیری کرد زیرا بحث حمل و نقل، انرژی و امنیت در منطقه قفقاز بر امنیت و مسائل استراتژیک ایران تأثیر می گذارد.

متکی افزود: برخی از حرکت هایی را که وجود دارد، دقیقاً رصد می کنیم مانند بحث نوبوکو که نمایش لوله های خالی است؛ لوله های نوبوکو از کجا باید پر از گاز شود؟

وزیر پیشنهادی امور خارجه قرارداد نوبوکو را نمایشی سیاسی بیان کرد و گفت: هیچ چاره ای نیست؛ یا روسیه باید گازی را که از شمال منتقل می کند قطع و از اوکراین منتقل کند که با این کار تحولی در اروپا به وجود نمی آید، وگرنه گاز موجود می شود گاز آذربایجان یا اینکه از دریای خزر عبور کند.

متکی درباره دیگر مسیر خط لوله نوبوکو گفت: درباره عبور این خط لوله از دریای خزر نیز کشورهای ساحلی این دریا اجماع کرده اند که خط لوله نمی تواند از زیر دریای خزر عبور کند.

متکی افزود: در حوزه منطقه ای، نخستین بار دو جلسه در طول سال های تشکیل سازمان کشورهای ساحلی دریای خزر تشکیل شد که یکی از آنها در جمهوری اسلامی ایران بود.

وی گفت: در حوزه مناسبات بین المللی، جمهوری اسلامی ایران جدا از جایگاهی که در دل ملت ها دارد در بین دولت ها نیز از منطقی قوی برخوردار است و حرف هایش قابل نقض نیست.

وزیر پیشنهادی خارجه افزود: اینکه در حوزه هسته ای اینها کم آورده اند باید بگویم در مقابل منطق جمهوری اسلامی کم آورده اند.

متکی گفت: اینکه در مناسبات دیگر در مقابل حرف ما چیزی نمی توانند بگویند به خاطر این است که منطق بالاتر و قوی تری ندارند؛‌ امروز دیپلماسی در دنیا چالش منطقه هاست و البته باید با زبان دیپلماتیک و با تدبیر اینها را بیان کرد، اثر خود را خواهد گذاشت.

وزیر پیشنهادی امورخارجه افزود: در گذشته اگر زورشان در منطق نمی رسید با تهدید حرفشان را جا می انداختند این در حالی است که امروز تهدیدها و زورها و سلاح هایشان هم از کار افتاده است و کارسازی ندارد و دلیل این حرف نیز مشکلات آنها در عراق و افغانستان است.

متکی با انتقاد شدید از کسانی که جمهوری اسلامی ایران را با دشمنان مقایسه می کنند گفت: این چه مقایسه ای است که بگوییم رژیم صهیونیستی که امروز بالاترین نفرت از او در دنیا وجود دارد، کارآیی بیشتری از جمهوری اسلامی ایران دارد؟ آیا این حرف، حرف درست و قابل دفاعی است؟

وی افزود: به واسطه انقلاب اسلامی، تعاملات جمهوری اسلامی و منطق حق طلبانه و عدالتخواهانه جمهوری اسلامی، رژیم صهیونیستی خلع سلاح شده است، قدرت تسلیحاتی اش هم کارساز نیست و دلیل این حرف مشکلات آنها در لبنان و غزه است.

متکی گفت: این تحولات بشارت دهنده تولد دنیای دیگری است.

وی افزود: من در این برنامه در مورد اروپا و امریکا، خیلی صریح و روشن مواضع و گام ها را بیان کردم؛ در همین پنجشنبه گذشته در استانبول با رئیس اتحادیه اروپا دیدار کردیم و بحث این بود که چهار سال تعاملشان با این دولت، نیازمند بازنگری است؛ آیا این غیر از آن است که ایستادگی ملت ایران و مواضع و رویکردهای دولت نهم آنها را وادار به این گفته کرده است؟

متکی با بیان اینکه وزارت امور خارجه بخشی از پیامدهای انتخابات ریاست جمهوری را در خارج از کشور رصد می کرد گفت: عناصر و عواملشان یا اخراج یا دستگیر شده اند.

وی افزود: اینها برای کوچک ترین مسئله ای کل دنیا را به هم می ریختند، در دو، سه ماه گذشته چه کاری کردند؟ چه قدمی برداشتند؟ جز التماس اینکه ما مشکلشان را دوستانه و صمیمانه و با نظر کمک حل کنیم؛ آیا این تدبیر نبود؟

فعالیت های گسترده در بخش بین المللی زنان

منوچهر متکی افزود: در وزارت امور خارجه درخصوص همسران و دختران کارمندانی که به خارج سفر می کنند و درباره خانم های همکارمان و درمورد همسران دیپلمات ها طراحی کردیم و از تنها کسی که بیش از 20 سال با من در وزارت خارجه با مسائل زنان و با بسیاری از سازمان ها و کنفدراسیون های زنان در کشورهای مختلف آشنا بود، دعوت کردیم که این حضور را فعال کنیم.وزیر پیشنهادی امور خارجه گفت: در بحث مهم فعالیت های بین المللی زنان در چهار سال گذشته بیش از همه سال های پس از انقلاب اسلامی کار کرده ایم.

وزیر پیشنهادی امور خارجه اضافه کرد: وی از دو سال پیش خواستار انتقال به وزارتخانه اصلی خود است.

وی در پاسخ به اظهارات نمایندگان مخالف گفت: دوستانی را که نام بردید بیش از 20 سال است که در وزارت امور خارجه اشتغال دارند و دادن این نسبت که وزیر امور خارجه رفیق بازی می کند، دور از انصاف است.

متکی افزود: در سال 84 زمانی که به عنوان وزیر امور خارجه در کمیسیون امنیت ملی مطرح شدم آقای دیرباز پرسید اگر شما بروید وزارت امور خارجه پارتی بازی می کنید که من پاسخ دادم بله اما پارتی بازی من با نوعی که معمول است تفاوت دارد.

وزیر پیشنهادی امور خارجه اضافه کرد: به دلیل اینکه من 25 سال است در این وزارتخانه هستم با همه آنها دوستم و برای همه پارتی بازی می کنم.

متکی گفت: آیا من دینم را برای دنیای دیگری و رفیق بازی به حراج می گذارم!

وی افزود: این نسبتی که جنابعالی (نماینده مخالف) با تاکید بر شناخت من بیان می کنید، اگر بگویم توقع نداشتم، گزاف نگفته ام.

متکی گفت: در تعاملات بین المللی گاهی موفق می شویم مواردی را به دست بیاوریم و گاهی ناموفق هستیم.

وزیر پیشنهادی امور خارجه اضافه کرد: افزون بر ریاست جنبش غیرمتعهدها که آن را برای کشورمان گرفتیم فرصت های دیگری را نیز به دست آوردیم که فرصت بیان آن نیست.