اهمیت حجاریان و اعترافاتش

اما فرصت دادگاه و آزادی بیان متهمان که همگی بر اظهار و ابراز آن اصرار دارند فرصتی تاریخی برای واکاوی ریشه برخی بدعت‌ها، انحرافات، کژی‌ها در رفتارها، مواضع و عملکرد سیاسی احزاب،‌ تشکلها و فعالان سیاسی وعبرت آموزی برای نسل جوان محسوب می‌گردد.

در این میان اعترافات سعید حجاریان بی تردید از جایگاه مهم و تاثیرگذاری برخوردار است. سعید در زمره نفرات اول تئوریسین‌ها و نظریه‌پردازان جریان موسوم به اصلاح‌طلبی در ایران پس از انقلاب اسلامی است او سال‌ها دارای پیشینه مدیریتی در حوزه‌های اطلاعاتی امنیتی کشور و از مدیران ارشد و صاحب نفوذ بوده است.

در 8 سال حاکمیت اصلاحات عضو ارشد شورای اسلامی شهر تهران و مشاور سیاسی و ویژه رئیس جمهور خاتمی بوده است. روزنامه صبح امروز را مدیریت و از آن تریبون بسیاری از واژگان چون جامعه مدنی را تبیین کرده است.

سعید سالیان سال در مرکزیت حلقه کیان که پاتوق روشنفکران دینی و سکولار بوده عضویت داشته است. سالیان متمادی با نام مستعار در نشریه عصر ما ارگان سازمان مجاهدین انقلاب که خود او سران آن را از نظر کمی و محدودیت به «فولکس واگن» تشبیه نمود قلم زده و پایه‌گذار و موسس حزب مشارکت، حزب برآمده از دولت خاتمی بوده است. اینها تنها نمونه و گوشه‌ای از سوابق اوست.

آنچه که اهمیت شخصیت حجاریان را دوچندان می‌نماید، دانش و نظریه‌پردازی‌های اوست. به یاد دارم سالیانی که هر دو در رشته علوم سیاسی دانشگاه تهران رشته کارشناسی‌ارشد مشغول تحصیل بودیم، چگونه در مناظره‌ها و مجادله‌های علمی با استادان با تسلط مثال زدنی به بحث می‌نشست و دانش و معلومات خود را به رخ آنان می‌کشید و از همین جایگاه و اعتبار علمی بود که او پروژه «دموکراتیزه کردن ایران» را در مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری در دوره هاشمی رفسنجانی (آنگونه که خود می‌گوید) به همراه جمعی از دوستانش طراحی کردند که محصول آن توسعه سیاسی بر پایه اصلاحات و جامعه مدنی در دوره 8 ساله دولت خاتمی و مجلس ششم می‌باشد.

جریان چپ / خط امام(ره) / دوم خرداد یا آنچه که در جامعه موسوم است جریان اصلاح‌طلبی در گذشته و حال همواره خود را مدیون تئوری‌پردازی و مدیریت عالیه حجاریان دانسته است و از این‌که عکس یادگاری با او بگیرد بر خود می‌بالیده است. بخش اصلی و عمده ادبیات‌سازی و اثرپردازی و نظریه‌سازی مربوط به دوم خرداد و اصلاح‌طلبی متعلق به سعید حجاریان است. پس شخصیت فردی، دانش، اطلاعات، سوابق مدیریتی و جایگاه والای او در جریان اصلاح‌طلبی بی‌بدیل.

از این رو اعترافات او در دادگاه بس مهم و برای نسل جوان مهم‌تر است آنگاه که از انحراف حزب مشارکت در پرتو تحلیل‌های وارداتی سخن گفته شده و از مقایسه نادرست نظریه نهادهای انتصابی و انتخابی سخن به میان می‌آید و از بطلان طرح فشار از پایین و چانه‌زنی از بالا به عنوان حربه‌ای برای فتح سنگر به سنگر در برابر امتیازطلبی از نظام جمهوری اسلامی امروز به عنوان خطای استراتژیک نام برده می‌شود.

و بالاخره وقتی از اعتراف به این نظام ولایت فقیه مشروعیت خود را از ناحیه مقدسه امام زمان(عج) می‌گیرد و بدین لحاظ حکم ولی‌فقیه شعبه‌ای از ولایت رسول اکرم (ص) است، بر همه نادرستی‌ها و کژی‌های گذشته خط بطلان می‌کشد و از این خطای تاریخی و نابخشودنی در پیشگاه تاریخ و ملت عذرخواهی می‌شود. آیا اهمیت گوینده و سخنانش نباید برای افکار عمومی اهمیت مضاعف یابد.

آری این نقدها، خطاها و اعترافات همانا مربوط به سعید حجاریان است، کسی که همه صدر تا ذیل جریان اصلاح طلبی حیات خود را مرهون آراء و اندیشه‌های او می‌دانند.

من به عنوان یک روزنامه‌نگار، یک همکلاسی دانشگاهی و کسی که همواره آرزو می‌کرده‌ام که سعید در جبهه حق‌طلبی و حق‌خواهی سخن بگوید و روشنگری نماید از این تحول انقلابی و لطف الهی نسبت به او خرسندم و این روحیه و تحول و تغییر را ناشی از حریت سعید می‌دانم بدون آنکه جفاها و خطاهای او در گذشته را نادیده بگیرم.

دادگاه اعترافات حجاریان درس بزرگی برای بازگشت به خویشتن سایر اصلاح‌طلبان و تابلوی راهنمای بزرگی برای نسل جوان جویای حقیقت است. اگر احسان طبری پس از سالیان متمادی در سایه روشنگری سربازان گمنام امام زمان (ع) کژراهه را می‌نویسد و تشرف به اسلام و تشیع را در روزهای آخر عمر خود برمی‌گزیند، پس چرا روی‌آوری سعید به حق و حقیقت و اعلام رسمی خاتمه اصلاح‌طلبی بر پایه آموزه‌های غربی را باور نکنیم.

مگر خود او چند سال قبل اعلام نکرده بود: «اصلاحات مرد. زنده باد اصلاحات» آری اصلاحات اصولگرایانه زنده است، چرا که اصلاح‌طلبی در ذات انقلاب اسلامی است و جامعه امروز ما بس محتاج اصلاح‌طلبی اصولگرایانه است.

دکتر علی دارابی