تیم ملی فوتبال و رقابتهای چند جانبه

این جام یکی از تورنمنت های سالیانه بود که در دهه 40و بین 3کشور ایران ، ترکیه و پاکستان برگزار می شد. 3کشور که براساس پیمان معروف سنتو با هم متحد شده بودند، در جهت همکاری های خود در زمینه ورزش ، تصمیم گرفتند این جام را که هر سال در یک کشور انجام می شد، برگزار کنند. ایران 4دوره در این مسابقات شرکت کرد که 2بار به مقام قهرمانی رسید. در اولین دوره در سال 1344 تهران میزبان بود و ایران با تفاضل گل مثبت قهرمان شد. در بازی باترکیه در دقیقه 80 برق ورزشگاه قطع شد و بازی تکراری در اسفند همان سال برگزار شد که دو تیم صفر - صفر شدند. دوره دوم در داکا و دوره سوم در آنکارا برگزار شد. در این دوره رایکوف مربی ایران بود و در بازی مقابل میزبان حجازی 19 ساله در یک نیمه 4گل خورد! در آخرین دوره نیز اتفاق مهم اولین بازی ملی «علی پروین» بود که در همان بازی گلزنی هم کرد.

جام دوستی

یکی از جامهای فوتبال دهه 50 جام دوستی» بود که البته فقط دوره اول آن در سطح ملی برگزار شد. اسفندماه 1347 و در اولین دوره این بازیها ایران با پیروزی 2-1 بر عراق ، 9-1 بر پاکستان و 2-1 مقابل تیم باشگاهی مرسین اسپور ترکیه به دیدار فینال راه یافت ، اما در آن بازی که 29 اسفند 47 برگزار شد، با دو گل مغلوب اسپارتاک مسکو شوروی شد و به نایب قهرمانی رضایت داد رایکوف مربی تیم و حسن حبیبی نیز کاپیتان بودند.

جام کوروش

تیر ماه 1350 تهران شاهد برگزاری جام کوروش بود. در این مسابقات 8 تیم در دو گروه به رقابت پرداختند و تیم ایران با سه پیروزی صفر - 3 ، صفر - 1 و یک - 2 به ترتیب مقابل امید هلند ، امید ترکیه و امید چکسلواکی در نیمه نهایی 3-1 امید اتریش را برد و به فینال رسید. در دیدار فینال که 13 تیر برگزار شد ، ایران با تک گل صفر ایرانپاک «آرگس رومانی» را شکست داد و کاپیتان مصطفی عرب ، جام قهرمانی را بالای سر برد. مرحوم پرویز دهداری مربی ایران در این مسابقات بود.

جام استقلال برزیل

این مسابقات که به جام جهانی کوچک مشهور بود، در خرداد 1351 در رسیف برزیل برگزار شد و ایران که تازه به المپیک مونیخ صعود کرده بود ، به رهبری محمد رنجبر راهی برزیل شد. ایران در این تورنمنت 4بازی برگزار کرد. ابتدا 2-1 از ایرلند شکست خورد، در دومین مسابقه با 3گل مغلوب پرتغال شد که دو گل بازی را اوزه بیو زد و در بازی سوم با گل پرویز قلیچ خانی مقابل اکوادر مساوی کرد و در بازی چهارم 2-1 به شیلی باخت . در این بازی ، ملی پوشان ایران با پیراهن تیم سانتاکروز به میدان رفتند.

جام ایران

جام بین المللی ایران دو بار در سالهای 53 و 54 در تیرماه برگزار شد که بجز ایران تیم امید شوروی و چند تیم باشگاهی در آن حضور داشتند. در دوره اول ایران در مسابقات گروهی امید شوروی را صفر-یک و تیم زاگلبی لهستان را 3-1 شکست داد و با گلاس اکسپورت رومانی مساوی کرد. در فینال باز هم تیم رومانیایی حریف ملی پوشان شد که ایران در ضربات پنالتی 6-5 پیروز شد. فرانک اوفارل ، مربی ایران در این مسابقات بود ، در دومین دوره این مسابقات ایران حذف شد و جالب این که تیم دوم ایران به فینال رسید.

جشنواره رئال مادرید

ملی پوشان ایران در نوروز 1356 میهمان قوهای سپید اسپانیا بودند که به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد تاسیس این باشگاه ، یک تورنمنت چهارجانبه ترتیب داده بود، ایران به عنوان قهرمان آسیا در این مسابقات شرکت کرده بود و در اولین بازی یکی از بازیهای تاریخی خود را به نمایش گذاشت و توانست آرژانتینی را که سال بعد قهرمان جام جهانی شد ، یک - یک متوقف کند. محمد صادقی گل ایران را به ثمر رساند. در ضربات پنالتی ایران یک - 4 باخت و در دیدار رده بندی 5-3 در مجموع ضربات پنالتی مولودیه الجزایر را شکست داد.

جشنواره پاری سن ژرمن

ملی پوشان ایران در اردیبهشت 1357 در جام چهارجانبه باشگاه پاری سن ژرمن شرکت کردند. در بازی اول ایران به مصاف بروژ بلژیک رفت که با گل قاسمپور به تساوی یک - یک رسید و با کرنر شماری بروژ 6-4 برنده شد! در بازی رده بندی ملی پوشان مقابل میزبان مسابقات قرار گرفتند و با 3 گل «کارلوس بیانچی» مغلوب شدند.

جام جواهر لعل نهرو

اولین مسابقاتی که ایران پس از انقلاب با تیم ملی در آن شرکت کرد، این جام بود که بهمن 1363 در کوچین هند برگزار شد. ایران در این مسابقات 3بازی انجام داد که دو شکست و یک پیروزی به دست آورد. در بازی اول 3-1 مغلوب یوگسلاوی شد که فرشاد پیوس ، اولین گل ملی خود را به ثمر رساند. در بازی دوم صفر - 4 چین را برد و در بازی سوم با دو گل مغلوب یاران داسایف (شوروی ) شد.

جام فجر

بهمن ماه 1364 به مناسبت گرامیداشت دهه فجر یک دوره مسابقات بین المللی در تهران و با حضور چند تیم ملی امید و باشگاهی برگزار شد. ایران در این مسابقات با دو تیم شرکت کرد که تیم «الف» پس از پیروزی بر الفتوه سوریه ، امید پاکستان ، امید لهستان و امید غنا در فینال پس از تساوی 2-2 با لهستان در ضربات پنالتی به برتری رسید. انتونی یبوه آ و عابدی پله از بازیکنان غنا بودند که بعدها در اروپا چهره شدند.

جام صلح و دوستی

یک جام کاملا سیاسی که توسط کویتی ها ترتیب داده شده بود و طی آن ایران و عراق پس از 8سال جنگ برای اولین بار روبه روی هم قرار گرفتند. مسابقات در آذرماه 1363 برگزار شد و علی پروین اولین روزهای ملی خود را روی نیمکت مربیگری تجربه می کرد. ایران پس از برد صفر- 2برابر یمن ، با گینه یک - یک مساوی کرد و در حساس ترین بازی که به قضاوت یک داور سوئیسی برگزار شد، با عراق صفر- صفر کرد. در نیمه نهایی 11-10 در مجموع ضربات پنالتی مغلوب اوگاندا شد و در نهایت با شکست از کویت چهارم شد.

جام اکو

خردادماه 1372 تهران میزبان مسابقاتی بود که در آن کشورهای عضو پیمان اکو حاضر بودند. در این بازیها دایی ، پیروانی و باقری ، اولین بازیهای ملی خود را برگزار کردند. ایران پس از پیروزی صفر - 5 بر پاکستان ، صفر - 2 بر ترکمنستان و صفر - یک بر تاجیکستان در فینالی که عابدزاده کاپیتان تیم ملی بود ، یک - 2 باز هم ترکمنستان را شکست داد و قهرمان شد.

جام چهارجانبه هنگ کنگ

پس از صعود به جام جهانی 98 ، ایران در راه آمادگی برای جام جهانی در این مسابقات که بعدها به خاطر اسپانسر آن سروصدا به پا کرد ، شرکت نمود. مربی ایران ایویچ بود و ایران در بازی اول با یک گل مغلوب نیجریه شد. در بازی رده بندی مقابل شیلی ، ابتدا با گل مهدوی کیا یک -یک مساوی کرد و در ضربات پنالتی پیروز شد. بار دومی که ایران در این مسابقات حضور یافت ، بهمن ماه گذشته بود که در فینال مغلوب اروگوئه شد.

جام فوریه

بهمن 1377 ایران در کویت میهمان این جام بود که بکن باوئر هم برای دیدن مسابقات دعوت شده بود. ایران در بازی اول یک - 2 کویت را برد و در فینال روی اشتباهات عجیب و غریب غلام پور یک - 3 مغلوب راپید وین اتریش شد. حمید استیلی بهترین بازیکن رقابت ها بود و کفش طلایی را از آن خود کرد.

کانادا کاپ 99

خردادماه 78 تیم ملی ایران به رهبری پورحیدری در مسابقاتی موسوم به کانادا کاپ که در ادمونتون برگزار می شد ، شرکت کرد. در 3بازی که ایران در کانادا برگزار کرد ، دو تساوی مقابل اکوادر و گواتمالا به دست آورد و تنها تیم میزبان را شکست داد.

جام تمدنها

به مناسبت سال گفتگوی تمدنها ، کشورمان در دیماه 1379 میزبان یک دوره مسابقات چهارجانبه بود که با حضور تیمهایی از ایتالیا ، مصر ، چین و کشورمان برگزار شد. ایران به رهبری براگای برزیلی در بازی اول در ضربات پنالتی مغلوب جوانان ایتالیا شد و در بازی رده بندی ، چین بیچاره را با چهار گل له کرد!.

جام LG

از سال 77 این مسابقات هم وارد کارنامه تیم ملی شد و ایران با حضور در 7دوره این بازیها رکورددار است . در طی این مدت ایران 3بار به قهرمانی رسیده که یک بار آن با تیم امید بوده است . بهترین نمایش ایران در این مسابقات مربوط به تابستان 80 بود که بلاژوویچ مربی تیم ملی بود. همچنین در مسابقات سال 79 نیز بازیهای زیبایی به نمایش گذاشت که حریفان ما مصر و مقدونیه بودند.

یاسر اشراقی