کم‌کردن عرض رودخانه کارون تهدیدی جدی

این در حالی است که به گفته کارشناسان، متاسفانه خشکسالی و انتقال آب از سرشاخه‌های رودخانه‌های دز و کارون به مناطق مرکزی کشور موجب کاهش دبی رودخانه کارون شده است.

انجمن کارشناسان محیط زیست خوزستان در گزارش خود آورده است که خاکریزی در اطراف رودخانه کارون و کم کردن عرض رودخانه ممکن است در زمانی کوتاه مفید باشد و میزان دبی رودخانه را به ظاهر بیش از آنچه هست، نشان دهد ولی در درازمدت حیات رودخانه را تهدید می‌کند.

همچنین در فصل زمستان و با افزایش آب رودخانه، این بستر کوچک دوام نمی‌آورد و خاک ریخته شده در اطراف رودخانه، که از نوع خاک رس است، همراه جریان آب به پایین‌دست رودخانه منتقل می‌شود. دبی رودخانه کارون در گذشته بیش از 17 میلیارد مترمکعب در سال بود که امروز به کمتر از 10 میلیارد مترمکعب در سال رسیده است.

با افزایش مجدد دبی رودخانه کارون، خاک رس و نخاله‌های ساختمانی که امروز در حاشیه رودخانه ریخته می‌شود، با جریان آب به پایین‌دست منتقل شده و موجب رسوبگذاری می‌شود.

بدین ترتیب حیات رودخانه‌های پایین دست نیز تهدید می‌شود. علاوه بر آن رهاسازی پساب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی نفس رودخانه کارون را بند آورده است و موجب آلودگی بیش از حد این رودخانه و مرگ تدریجی اکوسیستم آن شده است و متاسفانه رودخانه کارون مکانی برای رهاسازی بی‌رویه پساب‌ها شده است و به گزارش انجمن کارشناسان محیط زیست خوزستان 30 تا 40 درصد فاضلاب شهری اهواز و فاضلاب‌های صنعتی و کشاورزی در بالادست رودخانه به صورت مستقیم به آن وارد می‌شود.

همچنین به دلیل کاهش دبی رودخانه و بازگشت آب از سوی دریا، شوری آب کارون افزایش یافته و معضل آلودگی آب رودخانه را تشدید کرده است.

به این ترتیب متاسفانه اکوسیستم گیاهی و جانوری رودخانه کارون به دلیل آلودگی بیش از حد این رودخانه در حال نابودی است و برخی گونه‌های جانوری مانند گربه‌ماهی که در گذشته به میزان فراوان در این رودخانه وجود داشت، در حال انقراض هستندو به دلیل آلودگی رودخانه، بسیاری از پرندگانی که در گذشته به حاشیه این رودخانه مهاجرت می‌کردند، یا از بین می‌روند یا دیگر به حاشیه رودخانه کارون نمی‌آیند.

از سوی دیگر به دنبال شکسته شدن مجدد لوله خطوط انتقال نفت در پلدختر، مدیر کل محیط زیست لرستان گفت: نشت مجدد نفت در پلدختر 60 هزار متر مکعب از خاک‌های منطقه را آلوده کرده است. این حادثه در پیچ روستای زیودار، یک کیلومتر بالاتر از محل حادثه شکسته شدن لوله نفت در 11‌تیرماه رخ داده است. در این حادثه یکی از لوله‌ها شکسته شده و نفت زیادی وارد خاک منطقه شده است، که در نهایت 60 هزار مترمکعب از خاک‌های منطقه آلوده شده و نشت نفت بیش از 350 متر از حاشیه جاده را نیز آلوده کرده است.

مسوولان اعلام کرده‌اند نشت نفت در این منطقه کنترل شده است و اگرچه هنوز نفت وارد رودخانه نشده ولی احتمال ورود آن به رودخانه وجود دارد. مدیرکل محیط زیست لرستان با تاکید بر این‌که مسوولان شرکت نفت به الزامات خود عمل نکرده‌اند، گفت: با توجه به هشدارهای زیست‌محیطی باید صدور نفت تا اطلاع ثانوی متوقف می‌شد ولی این کار صورت نگرفته است.

کاکاوند افزود: از سال 80 تا کنون 17 بار حادثه‌هایی از این دست رخ داده که 4 مورد آن در سال جاری اتفاق افتاده است. وی تصریح کرد: رخداد چهارمین حادثه در طول سال جاری موید این است که مسوولان شرکت نفت هیچ‌گونه احترامی برای مردم و محیط زیست قائل نیستند و دغدغه‌ای نیز برای انجام وظایف خود در قبال محیط زیست ندارند.

کاکاوند با تاکید بر این‌که پیگیر قضیه به‌صورت جدی خواهیم بود، خاطرنشان کرد: قصور این افراد باعث وارد آمدن خسارات جبران‌ناپذیر مداوم به محیط زیست منطقه شده است.

اخبار زیست‌محیطی از دیگر نقاط جهان حاکی است که انجمن مقابله با قاچاق حیوانات در معرض خطر انقراض در آفریقا Traffic در گزارشی اعلام کرد: بسیاری از حیوانات در معرض خطر در قاره آفریقا توسط مردم و ساکنان بومی قبایل این کشور شکار و خورده می‌شوند و این موضوع باعث شده است تا حیات‌وحش این قاره سیاه با مشکل جدی مواجه شود.

دکتر ریچارد توماس، یکی از محققان علوم جانوری دانشگاه کارولینای شمالی است که با انجمن حفاظت از قاچاق حیوانات در معرض خطر نیز تعامل و همکاری دارد. او اعلام کرده بود که بسیاری از ساکنان آفریقا بویژه در جمهوری دموکراتیک کنگو برای سیر کردن شکم خود، به شکار حیوانات در معرض خطر روی آورده و باعث شده‌اند تا نسل بیشتر این حیوانات در این کشور 34 میلیونی بشدت دچار کاهش شود.

بر اساس این گزارش سالانه 3 تا 6 هزار شامپانزه و میمون بزرگ توسط بومیان ساکنان کنگو و حتی دیگر گشورهای واقع در قاره سیاه شکار شده و گوشت این حیوانات یا به مصرف داخلی می‌رسد یا آن‌که صادر می‌شود.

حمیده سادات هاشمی