آنچه در این نوشتار مورد نظر قرار گرفته بررسی کارآمدی، هماهنگی و همگرایی تیم اقتصادی دولت است که البته پیش از این بارها به این موضوع پرداخته شده است.
کارآمدی، مهارت و تخصص در کنار تعهد و همگرایی از ویژگیهای عمدهای است که همه دولتها برای تشکیل کابینه خود بر آن تاکید دارند. محمود احمدینژاد نیز بر این نکته تاکید دارد و کارآمدی و همگرایی را به عنوان ویژگیهای تشکیل کابینهاش در نظر گرفته است.
نکته قابل توجه این است که هماهنگی یک تیم برای بازی گروهی و دستهجمعی، امری ضروری است؛ اما آیا این تیم میتواند بدون آگاهی و تخصص از نقشی که قرار است بازیگر آن باشد، بازی کند؟ در عرصه مدیریت کلان کشور هم هماهنگی لازم است و هم کارآمدی و هیچیک بدون دیگری نمیتواند کاری از پیش ببرد.
آنچه عملا در دولت نهم اتفاق افتاد، این بود که در بخشی از کابینه تخصص وجود داشت، اما هماهنگی بین وزیران و رئیسجمهور مشاهده نمیشد و منجر به جدایی وزیران از دولت شد یا در بخش دیگری شاهد بودیم که همگرایی و هماهنگی بین وزیران و رئیسجمهور وجود داشت، اما عملا اتفاق خاص و مهمی در دستگاه مربوطه به دلیل فقدان تخصص و دانش لازم رخ نداد.
بر این اساس آنچه در تشکیل کابینه دهم نیز ضروری است، تخصص، کارآمدی، مهارت و هماهنگی است که نفی یکی موجب تقویت دیگری نمیشود.
اهمیت وزارتخانههای مسکن، کشاورزی، راه و ترابری، صنایع و معادن، نفت، بازرگانی، اقتصاد و دارایی، نیرو و کار و امور اجتماعی که بخش اقتصادی دولت را تشکیل میدهند، میطلبد که افرادی در مسند آنها قرار بگیرند که دارای ویژگیهای یاد شده باشند.
آنچه این روزها در رسانهها و گمانهزنیهای کم و بیش جدی رسانهها درباره نامزدهای پیشنهادی رئیسجمهور برای این وزارتخانهها مطرح شده در بخشی از آنها بیانگر این است که دو ویژگی کارآمدی و هماهنگی در کنار هم دیده نشده است.
برای مثال به نظر میرسد گزینههای مطرح شده برای وزارتخانههای اقتصادی واجد دو ویژگی یاد شده نیستند و تاکید بر این نکته از آن جهت قابل تامل است که وزارتخانه محل آزمون و خطا و یا کارآموز نیست. زیرا مدیر یک دستگاه بزرگ اقتصادی اساسا نمیتواند در یک دوره چهار ساله آموزش لازم را ببیند و کارنامه موفقی از خود ارائه کند، بلکه باید مدیر کاردان، دارای برنامه و راهبرد مشخص باشد و طبق آگاهی، دانش و تخصصی که نسبت به مجموعه متبوع خود دارد، بتواند تصمیمگیری کند و اهل اجرا باشد. چرا که مدیر بدون دانش، تخصص و برنامه در یک مجموعه ملی نمیتواند استراتژیهای کلان و راهبردی دولت در آن مجموعه را اجرایی سازد.
امیدواریم رئیسجمهوری در معرفی و تشکیل کابینه خود با لحاظ کردن تخصص، کارآمدی و هماهنگی بتواند تیمی را برای اجرای اهداف خود گرد هم آورد تا بدون تنش به فعالیت خود ادامه دهد. هر چند در این میان از تعامل با مجلس نمیتوان غفلت ورزید، زیرا هماهنگی و تعامل با مجلس میتواند دولت را در پیشبرد امور اجرایی کشور بیشتر یاری کند.
زیبا اسماعیلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم