مسجدسلیمان؛ شهر چشمه‌های نفت

در سفر دور اول، دولت مصوب کرد به ازای هر خانواده یک واحد مسکونی در خارج از این حوزه با اعتبارات وزارت نفت ظرف دو سال ساخته شود، اما با گذشت بیش از 5/2 سال با روند بسیار کند طرح، مسلما سال‌ها به طول می‌انجامد.

عدم تمکین وزارت نفت برای اجرای مصوبات و بویژه این مصوبه که از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، نگرانی و انتقادهای زیادی در پی داشته است.

جابه‌جایی مناطق پرخطر و آلوده به نفت مسجدسلیمان برای اسکان مردم در منازل هوانیرو و بخش چم‌آسیاب که به علت عدم تامین اعتبار توسط وزارت نفت، پروژه‌ای در حال تعطیل شدن است. پس از سال 72 که طرح جابه‌جایی شهر مسجدسلیمان به علت خطرات گازهای نشت‌کننده مطرح شد، هنوز این امر به واقعیت تبدیل نشده است.

سازمان بازرسی کل کشور سال گذشته در پایان صد سالگی تولید نفت، وضعیت شهر نفتی مسجدسلیمان را بررسی کرد.

هیات ویژه سازمان بازرسی کل کشور در فروردین سال گذشته، متشکل از کارشناسانی از حوزه‌های صنعت نفت، ‌محیط زیست، بهداشت و درمان، نظامی و امنیتی، ‌عمران و شهرسازی و صنایع، علاوه بر بررسی مشکلات مسجدسلیمان به نقاط مثبت عملکرد دستگاه‌ها نیز توجه کرد.

به گزارش سازمان بازرسی کل کشور، نشت نفت و گاز در مناطق مسکونی شهر، کمبود شدید آب نوشیدنی شهری، کمبود اعتبارات برای ساماندهی شبکه برق، کمبود شدید کادر پزشکی متخصص، جاری بودن فاضلاب در سطح شهر و رودخانه‌ها، ‌کمبود فضاهای فرهنگی و فقدان زیرساخت‌های لازم برای استقرار واحدهای صنعتی و معدنی و... از مشکلات دیرینه مسجدسلیمان است.

می‌پرسم: براستی چرا وزارت نفت در شهر خودش سرمایه‌گذاری نمی‌کند؟

سازمان بازرسی کل در گزارش خود به مواردی اشاره کرده که به اقدام فوری نیاز دارد: تسریع در تخلیه مناطق آلوده، انتقال 5 هزار واحد مسکونی از مناطق آلوده به مواد نفتی و گازی، ایجاد فضاهای سبز و...

دراین‌باره سال 85 مقرر شد وزارت نفت واحدهای مسکونی برای مردم شهر بسازد اما با گذشت بیش از 5/2 سال از این مصوبه وزارت نفت حاضر به تامین اعتبار نشده است.

البته وزارت نفت تاکنون از مبلغ 120 میلیارد تومان برآورد اولیه برای اجرای طرح جابه‌جایی منازل مسکونی آلوده به نفت مسجدسلیمان، تنها 10 میلیارد تومان را پرداخت کرده است.

در طرح مصوب دولت قرار بود 4000 واحد مسکونی جدید در مناطق دور از حوزه نفتی ساخته شود. این مصوبه قرار بود ظرف 2 سال به اتمام برسد و بلافاصله ساکنان مناطق آلوده به نفت شهرستان مسجدسلیمان جابه‌جا شوند، اما با توجه به عدم تمکین وزارت نفت نسبت به اجرای تعهد خود در سفر به استان، ‌مردم این شهرستان باید همچنان هوای بسیار آلوده به نفت و گاز را استشمام کنند که این نیز به نوبه خود خطرناک‌ترین وضعیت سلامت را برای آنان در پی دارد.

هر هفته کمیته چهارجانبه‌ای برای بررسی مسائل و مشکلات مردم شهرستان مسجدسلیمان تشکیل می‌شود اما با توجه به نیاز مبرم به اعتبارات وزارت نفت، ‌تشکیل این جلسات به تنهایی نمی‌تواند نتیجه‌‌ای در بر داشته باشد. با توجه به تورم اقتصادی و افزایش هزینه‌ها، طبق پیش‌بینی اولیه، اجرای این طرح در حال حاضر به بیش از 200 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد که در صورت اجرای تعهد وزارت نفت در سال‌های قبل، امروزه مسائل تورم و غیره ما را درگیر اجرایی کردن این طرح نمی‌کرد.

به یاد می‌آورم که وزارت نفت چقدر از قبل این شهر درآمد دارد در حالی که آلودگی در 5 منطقه آلوده به نفت مسجدسلیمان آنقدر شدید است که خود دولت پیش‌بینی کرده خطرات انسانی و... زیادی بالقوه در آن سامان حس می‌شود و هر لحظه احتمال وقوع این خطرات بیشتر جان می‌گیرد. طبق طرح‌ها و مصوبه‌ها، منازل قدیمی این مناطق تخریب و به فضای سبز تبدیل خواهد شد؛ زیرا‌‌ آلودگی آنجا بسیار شدید است و برای جلوگیری از تخریب محیط زیست باید فضای سبز ایجاد شود.جولانژاد در خصوص میزان رضایتمندی مردم مسجدسلیمان درمورد انتقال به مناطق سالم‌تر باید گفت: اگرچه منازل جدید به مراتب مطمئن‌تر و مناسب‌تر از منازل قدیمی این شهروندان است. اما خود مردم هم مقاومت می‌کنند.

در این میان باید پرسید که آیا منازل مسکونی شهروندان مسجدسلیمانی بعد از یک قرن خریداری شده است یا خیر؟ جولانژاد دراین‌باره اظهار کرد: تاکنون تمامی واحدها خریداری نشده است. وی دلیل این موضوع را سرسام‌آور بودن قیمت‌های فروش در آن مناطق دانست. اما شرکت نفت در طرح خرید خانه‌های آلوده به نفت و گاز در مسجدسلیمان سرمایه‌گذاری اندکی انجام داده و تا حدودی توانسته برخی از این خانه‌ها را با پرداخت مبلغی به صاحبان آنها تخلیه کند.

دلایل اجرای این طرح نیز بنابه اظهارات مدیران آن، چنین است: از زمانی که شرکت اقدام به خرید خانه‌های آلوده به نفت کرده، ‌قیمت منازل در مسجدسلیمان به طور سرسام‌آوری بالا رفته؛ کسانی که این اواخر قیمت‌گذاری منازل آنها از سوی کارشناسان صورت گرفته با مبلغ پیشنهادی به دلیل عدم توانایی خرید منزل دیگر مخالفت کردند.

گفتنی است؛ شهرستان مسجدسلیمان در125 کیلومتری شهر اهواز است و با فوران اولین چاه نفتی خاورمیانه در 5‌خردادماه 1287 هجری شمسی رنگ تاریخش عوض شد. سیاهی نفت که امید می‌رفت به سبزی مسجدسلیمان بینجامد، ظاهرا روزگار مردمش را بهبود نبخشیده است.