پزشکان، بیکاری را به مناطق محروم ترجیح می‌دهند

او می‌گوید: سال 1374، 16 دانشگاه علوم پزشکی در کشور وجود داشت. سال 88 این تعداد به 48 دانشگاه رسید، اما ظرفیت پذیرش در رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی از سال 74 تا کنون کاهش یافته به طوری که سال 88 به کمتر از تعداد پذیرش سال 74 رسیده که این موضوع برای اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس قابل‌قبول نیست.

عباسپور ادامه می‌دهد: وزیر بهداشت عنوان کرده است، به ازای هر 700 نفر یک پزشک در کشور وجود دارد. ما طی نامه‌ای تحلیل و مبنای چنین آماری را از وی خواسته‌ایم، اما پاسخی منعکس نشده است. در صورتی که این آمار درست باشد، توزیع پزشک در کشور غیرمنطقی است و اگر وزارت بهداشت نمی‌تواند درباره این آمار و توزیع نامناسب توضیحی ارائه دهد، ضعف مدیریت در این وزارتخانه است.

رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان این‌که یک دید انحصارگرایانه نسبت به تربیت پزشک در وزارت بهداشت وجود دارد، اظهار می‌کند: مسوولان وزارت بهداشت در کمیسیون آموزش عنوان کرده‌اند، اگر تربیت نیروی پزشک افزایش یابد، جامعه با خطراتی در زمینه درمان مواجه می‌شود و پزشکان بیشتر با هدف کسب درآمد به دنبال بیماریابی می‌روند، این در حالی است که ما جامعه پزشکان را بری از چنین مواردی می‌دانیم.

عباسپور با اشاره به اعتباراتی که دانشگاه‌های علوم پزشکی دریافت می‌کنند، می‌گوید: با اعتباراتی که هر ساله دانشگاه‌های علوم پزشکی دریافت می‌کنند، تربیت کم دانشجوی پزشکی و کاهش ظرفیت هرز رفتن امکانات است.

از این رو اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، طی نامه‌ای از وزیر بهداشت خواسته‌اند که به رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی در کنکور 88 ، 30 درصد افزایش ظرفیت اختصاص دهد.

پاسخ وزیر بهداشت

هرچند اعتراض و نامه کمیسیون آموزش مجلس از جهاتی درست به نظر می‌رسد، اما پاسخ وزیر بهداشت نیز منطقی به نظر می‌رسد. وزیر بهداشت درباره این نامه و در مورد افزایش ظرفیت رشته پزشکی و انتقاد رئیس این کمیسیون از وزارت بهداشت به مهر می‌گوید: وزارت بهداشت نمی‌تواند در تعیین ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی بدون توجه به بازار کار تصمیم‌گیری کند.

کامران باقری لنکرانی ادامه می‌دهد: قرار است معاونت آموزشی وزارت بهداشت توضیحات لازم را در این زمینه ارائه کند.

به گفته لنکرانی، موضوعی که در برنامه چهارم توسعه به وزارت بهداشت درخصوص افزایش ظرفیت رشته پزشکی تکلیف شده، این است که برای ظرفیت‌ها باید به بازار کار، نیاز کشور و روزآمدی توجه شود، پس وزارت بهداشت نمی‌تواند در تعیین ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی بدون توجه به بازار کار تصمیم‌گیری کند، چرا که کار اشتباهی خواهد بود.پاسخ وزیر بهداشت از این نظر منطقی است که تعداد پزشکان بیکار در کشور هر چند آمار متناقضی دارد، اما اتفاقا هشدار دهنده به نظر می‌رسد.

آمار تعداد پزشکان بیکار در کشور از منابع مختلف حدود 8 تا 10 هزار پزشک را شامل می‌شود که دلایل مختلفی دارد و باوجود طرحی نظیر پزشک خانواده کماکان بحث بیکاری پزشکان عمومی ‌مطرح است، اما در کنار دلایل مختلف این مساله که پزشکان تمایلی برای رفتن به مناطق محروم ندارند، پر رنگ‌تر است.

طرح پژوهشی ظرفیت رشته‌های پزشکی

بهرام عین‌اللهی، معاون آموزشی وزارت بهداشت نیز با اشاره به تحقیقی 3 ساله درخصوص ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی، از تعیین ظرفیت پزشکی عمومی‌کنکور 88 به میزان حدود 3000 نفر خبر می‌دهد و می‌گوید: طرح مذکور به کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ارائه شد.

معاون آموزشی وزارت بهداشت خاطرنشان می‌کند: در این طرح پژوهشی 3 ساله، نیازهای آینده جامعه به پزشک، فاکتورهای بخش‌خصوصی و بخش دولتی، میزان ورودی‌ها، میزان افت تحصیلی و عدم‌ادامه تحصیل در دکتری حرفه‌ای و دیگر موارد مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به همه عوامل به عدد 3000 پزشک عمومی‌ در سال رسیدیم که ظرفیت مطلوبی برای کشور محسوب می‌شود.

وی با تاکید بر این نکته که وزارت بهداشت در این مطالعه دخالت نداشته، یادآور می‌شود: 2 موضوع در تربیت پزشک عمومی‌مطرح است؛ یک بحث تربیت نیروی انسانی و دیگری تامین پزشک در مناطق محروم. طبق آمار موجود از ابتدای ادغام آموزش پزشکی و سلامت از سال 65 تاکنون، 80 هزار پزشک عمومی‌ تربیت شده است.

توزیع ناعادلانه پزشک

به نظر می‌رسد، نگرانی مجلس از کمبود پزشکان و پاسخ و تاکید وزارت بهداشت در خصوص بازار کار در مجموع به یک عامل بر می‌گردد. در واقع آنچه به عنوان کمبود پزشک و نیروی متخصص مطرح است، بیشتر شامل مناطق محروم کشور است وگرنه در کلانشهر‌ها و بسیاری از شهرهای کشور، مساله کمبود پزشکان به شدت مناطق محروم مطرح نیست.

کمبود پزشک در مناطق محروم و نگرانی از این موضوع ، اشاره دارد به بحثی با عنوان توزیع ناعادلانه پزشک در کشور که در سال‌های اخیر بار‌ها مطرح شده است.

مدیرکل دفتر گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی وزارت بهداشت نیز در این‌باره می‌گوید: در توزیع نیرو در مناطق مختلف و اعتبارات لازم برای جذب نیرو با مشکل روبه‌رو هستیم، البته طرح پزشک خانواده تا حدودی مشکل توزیع نیرو را رفع کرده، ولی این طرح نیز به طور کامل اجرا نمی‌شود و اجرای کامل آن نیازمند تعامل بیشتر وزارتخانه‌های رفاه و بهداشت است.

سید امیرمحسن ضیایی با اشاره به افزایش5 درصدی ظرفیت پذیرش دانشجو در کنکور سال88 رشته‌های علوم پزشکی، می‌گوید: حدود 21 هزار دانشجو در گروه‌های علوم پزشکی پذیرش می‌شوند، البته هرچند امکان افزایش ظرفیت با توجه به عرصه‌های مختلف آموزشی وجود دارد، ولی افزایش بیشتر، نیازمند اعتبارات لازم و نیاز کشور است.

او با بیان این‌که وزارت بهداشت از نظر تربیت نیروی انسانی در دانشگاه‌های دولتی بر اساس مطالعات و نیازسنجی‌های انجام شده با کمبودی مواجه نیست، اظهارمی‌کند: ما فقط در توزیع نیرو در مناطق مختلف از جمله مناطق محروم با مشکل روبه‌رو هستیم.

ضیایی به برنامه‌های چشم انداز 20 ساله، نقشه جامع علمی‌کشور و برنامه 5 ساله توسعه اشاره می‌کند: سیاست وزارت بهداشت با توجه به این برنامه‌ها به سمت افزایش ظرفیت دوره‌های تحصیلات تکمیلی است تا با تولید نیروی انسانی مناسب، نیاز کشور را تامین کنند.به هر روی به نظر می‌رسد مسوولان بهداشت و درمان کشور به جای افزایش ظرفیت پزشکی در دانشگاه، باید راهکارهایی برای توزیع مناسب پزشک در سراسر کشور بیندیشند و با ارائه تسهیلات ویژه، پزشکان را به خدمت در مناطق محروم ترغیب کنند.