تدوین استراتژی خروج از عراق

همه این حوادث مستلزم اقدام فوری است اما یگانی که باید این کار را انجام دهد نه در مناطق شمالی عراق که تقریبا درست در آن سمت کره زمین در پایگاهی در سواحل شرقی ایالات‌متحده استقرار یافته است. سپاه سوم پیاده‌نظام ارتش ایالات‌متحده که قرار است پاییز سال جاری میلادی در قالب روند جابجایی نیروها به عراق اعزام شود در حال اجرای رزمایشی 2 هفته‌ای با هدف کسب آمادگی برای مقابله با چالش‌هایی است که پس از اعزام به عراق با آنها مواجه خواهد شد.

این سپاه اولین یگان از ارتش آمریکا بود که پس از تهاجم ائتلاف تحت رهبری ایالات‌متحده به عراق در سال 2003 میلادی به دروازه‌های بغداد، پایتخت عراق رسید و آخرین واحدی خواهد بود که پس از نظارت بر روند خروج سایر یگان‌ها در سال 2011 میلادی این کشور را در چارچوب توافقنامه امنیتی بغداد  واشنگتن ترک خواهد گفت.

نیروهای آمریکایی مستقر در عراق طی 6 سال گذشته شاهد تحولات بسیاری بوده‌اند. با خروج نیروهای آمریکایی از شهرهای این کشور اکثر یگان‌ها دیگر در ماموریت‌های مرگبار تقریبا روزانه مشارکت ندارند و در مقابل توان خود را معطوف کمک به عوامل دولتی محلی برای تعمیر و مرمت شبکه‌های آبرسانی، فاضلاب و نوسازی نیروگاه‌ها می‌کنند یا در پادگان‌ها مشغول آموزش دادن به افسران و درجه‌داران ارتش عراق هستند.

این دگردیسی موجب شده ارتش آمریکا در شیوه‌های آموزشی خود قبل از اعزام نیروها به عراق بازنگری کند. مهم‌ترین بخشی که به دوره‌های آموزشی افزوده شده تمرین چگونگی خروج از عراق طی دو سال آینده است.

سپاه سوم پیاده‌نظام به فرماندهی سرتیپ تونی کوکولو، هدایت تمامی فعالیت‌های نظامی در شمال عراق را برعهده خواهد داشت. این سپاه که مقرش در ایالت جورجیا در سواحل شرقی آمریکا قرار دارد از ماه ژانویه به بعد مشغول آموزش دادن شیوه‌های مقابله با مناقشه‌های احتمالی قبل از رسیدن‌شان به مرحله بحران بوده است.

نیروهای عملیاتی ارتش آمریکا 30 ژوئن (9 تیر) از شهرهای عراق خارج شدند و قرار است حدفاصل سپتامبر سالجاری میلادی تابستان سال آینده نیمی از 131 هزار سربازی که در عراق استقرار دارند خاک این کشور را ترک کنند. از آن مرحله به بعد مسوولیت‌های نظامیان آمریکایی در عراق به ارائه برنامه‌های آموزشی و حمایت از نیروهای عراقی در صورت درخواست مقامات این کشور محدود می‌شود.

رزمایش سپاه سوم پیاده نظام در فورت‌استوارت با همکاری افسران عالیرتبه در حال خدمت و بازنشسته، مشاوران وزارت خارجه، مشاوران اقتصادی و نمایندگان شرکت‌های مقاطعه‌‌کار طرف قرارداد ارتش انجام شد. هدف تدوین چارتی ثابت برای حل و فصل مشکلات از طرقی جز روی ‌آوردن به عملیات نظامی بود.

هر روز سناریویی جدید طرح می‌شد تا فرماندهان ارشد توانمندی خود را در مقابله با آنها بیازمایند. انفجار بمبی جاده‌ای در کرکوک، حمله به پالایشگاه نفت بیجی که هر روز با تصفیه و پمپاژ ده‌ها هزار بشکه نفت به ترکیه در حدود 10 میلیون دلار درآمد به ارمغان می‌آورد، برخورد یک کامیون ارتش آمریکا با دو کودک عراقی و در نهایت شرایط بد جوی که پرواز هواپیماها و هلیکوپترها را ناممکن کرده در زمره گزارشاتی بودند که در اولین ساعات بامدادی روی میز کوکولو قرار گرفتند.

کوکولو تیم 50 نفره افسران ستادی خود را فراخواند و با طرح مشکلات از آنها خواست اولویت‌ها را مشخص کنند. این برنامه بخش‌های مختلفی دارد و برخلاف آنچه به نظر می‌رسد تدوین و اجرای آن اصلا موضوع جدیدی نیست. ارتش آمریکا در واقع در سال 1986 این برنامه را در چارت آموزشی خود گنجاند و اجرای آن با وقوع جنگ‌های بالکان در دهه 1990 میلادی الزامی شد.

با این همه آموزش دادن نیروها برای عقب‌نشینی از منطقه جنگی موضوع کاملا جدیدی است. سرتیپ بازنشسته جان هندریک که در گذشته‌ای نه چندان دور فرمانده سپاه سوم پیاده نظام بود، می‌گوید طراحان عملیات نظامی با توجه به گسستی که بین فرماندهان ارتش در دوران جنگ ویتنام و فرماندهان ارشد با وقوع جنگ عراق به وجود آمد هیچ ذهنیتی درباره طراحی عملیات عقب‌نشینی از منطقه جنگی ندارند.

هندریک با اشاره به جنگ ویتنام می‌گوید: ما در جنگ ویتنام وقتی پای عملیات نظامی در میان بود هیچ مشکلی نداشتیم. او می‌افزاید: اما وقتی قرار شد ارتش از سایگون عقب‌نشینی کند در عمل هیچ طرح و برنامه‌ای نداشتیم.

به اعتقاد هندریک آنچه در استراتژی خروج از عراق مدنظر است فراخوان فوری نیروهاست و این که پس از ترک عراق چه اتفاقی در این کشور خواهد افتاد برای طراحان اهمیت ندارد. در این بین مسوولیت سپاه سوم پیاده‌نظام سنگین‌تر از سایر یگان‌های مستقر در عراق است. برای آمریکایی‌ها خروج بی‌دردسر، بدون تلفات و کم‌هزینه در اولویت است و آنان اهمیتی برای وضعیت عراقی‌ها قایل نیستند. آنچه اهمیت دارد اجرای درست و به موقع طرح خروج است.

منبع : نیویورک تایمز