وقتی بیماری هزار چهره رخ می‌نماید

‌از نظر بالینی تب مالت به بیماری هزار چهره معروف است، بنابراین این بیماری می‌تواند هر‌گونه تظاهر بالینی داشته باشد و قسمت‌های مختلف بدن بویژه سیستم استخوان و مفصل،‌ کبد، ‌طحال و مغز استخوان را گرفتار کند.

این عفونت باکتریایی اعضای خونساز بدن، از جمله مغز استخوان، گره‌های لنفاوی، کبد و طحال را متاثر می‌کند.

بیماری در مردان 60  20 ساله شایعتر است. دوره نهفتگی بیماری ممکن است 60 - 50 روز یا حتی تا چندین ماه باشد، ‌بیماری یک نوع حاد و یک نوع مزمن دارد.

به روستانشینان و عشایر توصیه می‌شود، به منظور پیشگیری از انتقال عامل تب مالت محل زندگی خود را از دام‌ها جدا کنند.

ارتباط با سگ و دام نیز می‌تواند تب مالت را انتقال دهد که این مساله بیشتر در چوپان‌ها و کسانی که با محصولات دامی سرو کار دارند ( نظیر دامداران و سلاخان و...) مشاهده می‌شود که به منظور پیشگیری از انتقال توصیه می‌شود این افراد احتیاط لازم را انجام دهند.

در صورتی که فرد به تب مالت گرفتار شود و در جهت درمان آن اقدام نکند،‌ با عوارضی نظیر درد مفاصل، بیماری‌های کبدی و قلبی روبه‌رو می‌شود.

بیماری تب مالت از بیماری‌های مهلک و مرگبار نیست اما می‌تواند عوارض تحلیل و ناتوان کننده‌ای ایجاد کند. حتی در مواقعی مشاهده می‌شود که فرد توسط این بیماری به اختلال حواس نیز گرفتار شود.

شیر و بستنی، عامل بیماری

در بین فرآورده‌های لبنی، بستنی به دلیل انجماد شیر و استفاده از خامه مهم‌ترین فرآورده‌ای است که باعث بیماری تب مالت می‌شود.

استفاده از شیرهای غیرپاستوریزه در تهیه بستنی یکی از دلایل انتقال این بیماری از طریق بستنی است ضمن این که بررسی‌ها نشان داده است به دلیل مقاومت بالا، این باکتری حتی تا یک ماه پس از تهیه بستنی هم در داخل این ماده خوراکی باقی می‌ماند.

شیرهای غیرپاستوریزه هم که به دلیل چربی بالا و طعم خاص خود، مورد توجه عامه مردم است، می‌تواند باعث بروز بیماری تب مالت شود البته مصرف نکردن این گونه شیرها توصیه نمی‌شود و می‌توان در صورت تمایل به مصرف شیرهای غیرپاستوریزه، به منظور اطمینان از عدم بروز این بیماری، شیر را به مدت 10 تا 20 دقیقه و به صورت کامل جوشاند.

باکتری بیماری تب مالت تا دمای 67 درجه سانتی‌گراد مقاومت می‌کند و تنها با جوشاندن کامل شیر در این مدت زمان، می‌توان آن را از بین برد.

علائم مختلف

علائم این بیماری بسیار متنوع بوده و اندام‌های مختلفی را درگیر می‌کند ولی به طور کلی مهم‌ترین علائم این بیماری تب، سردرد، خستگی و استخوان درد است.یکی از علل شایع مرگ و میر بر اثر ابتلا به تب مالت مشکلات قلبی است که این باکتری ایجاد می‌کند، همچنین این بیماری می‌تواند به سیستم اعصاب مرکزی آسیب رسانده و باعث مننژیت مغزی شود که ممکن است فرد مبتلا ظرف مدت یک یا دو ماه فوت کند.

تب مالت از طریق تماس فرد با دام، مصرف فرآورده‌های لبنی آلوده، خون، تماس قسمت خراشیده پوست با محل‌های آلوده، تنفس و نیز استفاده از گوشت و جگر آلوده‌ای که به صورت کامل پخته نشده باشد، انتقال پیدا می‌کند.

دکتر عبدالله سودبخش، دانشیار گروه عفونی دانشگاه تهران مصرف شیر و لبنیات محلی را مهم‌ترین عامل ابتلا به تب مالت می‌داند و می‌گوید: بسیاری از مردم تصور می‌کنند پنیر تازه خاصیت زیادی دارد یا به طور مثال بختیاری‌های شیراز شیر نجوشیده بز را برای بیماری مفید می‌دانند در صورتی که در مصرف شیر بز خطر ابتلا به تب مالت بالاست و اگر نجوشیده هم باشد خطر آن بیشتر می‌شود.

سودبخش ادامه می‌دهد: ایران از نظر شیوع تب مالت به 3 منطقه تقسیم می‌شود که از این مناطق لرستان، کردستان و ایلام و قسمتی از آذربایجان بالاترین آمار ابتلا و تهران نیز کمترین آمار را دارد ولی در مناطقی از تهران نظیر شهریار، ورامین و ساوه آمار بالاتر از حد انتظار است.

به گفته او، در برخی مواقع بیمار با سردردهای خفیف یا طولانی به پزشک مراجعه می‌کند که به دلیل نداشتن تب، پزشک تصور می‌کند فرد بیماری عفونی ندارد به همین دلیل حضور ذهن پزشک در تشخیص این بیماری مهم است.

دکتر سودبخش از گوشت کم پخته شده، بستنی و مواد غذایی دیگر به عنوان عوامل ابتلا به تب مالت یاد می‌کند: ممکن است بیمار سابقه مصرف شیر و لبنیات آلوده را نداشته باشد اما توصیه می‌شود که مردم در مسافرت از شیر و پنیر محلی استفاده نکنند.