نگاهی به تاریخچه و وضعیت مسجد گوهرشاد

ساسان نوروزی در گفت‌وگو با ایسنا در خراسان رضوی، اظهار داشت: قدیمی‌ترین کتیبه که در قسمت ایوان جنوبی به کار رفته، نشان می‌دهد، این مسجد در سال 821 هجری قمری به‌دستور گوهرشاد آقا (خاتون) ـ همسر شاهرخ تیموری ـ ساخته شده است.

وی ادامه داد: معمار مسجد گوهرشاد مشهد شخصی به نام قوام‌الدین بن زین‌الدین شیرازی الحیان ـ معمار مشهور دوره‌ تیموری در ایران و افغانستان ـ است.

این کارشناس ارشد مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی بیان کرد: منبری که در این مسجد دیده می‌شود، در سال 1290 هجری قمری ساخته شده است. هم‌چنین کتیبه‌های دیگری مربوط به سال‌های 1008، 1053، 1087 و 1084 هجری قمری موجودند که به دوره‌ی صفوی متعلق‌اند.

وی گفت: در دوره‌ی صفوی، زمین‌لرزه‌ای اتفاق افتاد که سبب تخریب این مسجد شد. این امر، سبب شد، در دوره‌ی صفوی و در سال‌های 1084 و 1254 هجری قمری در دوره‌ی قاجار، مسجد گوهرشاد بازسازی شود.

نوروزی اظهار داشت: اکنون پایه‌های ایوان مسجد گوهرشاد در حال تخریب شدن هستند و آستان قدس رضوی با انجام عملیات مطالعاتی، درپی بازسازی آن‌هاست.

وی ادامه داد: این بنا با پی سنگی، شفت آهکی و ملات ساروج ساخته شده و بیش‌تر روی کاری آن آهکی است. ایوان مسجد گوهرشاد پیش از سال 1320 هجری شمسی دچار ترک عمیقی شده است.

نوروزی بیان کرد: مرمت این بنا توسط آستان قدس رضوی در حال پی‌گیری مطالعاتی است. هم‌چنین زیر نظر شاه‌کرمی و تبریزیان در یک شرکت علمی ـ تخصصی ایرانی و با همکاری شرکت‌های ایتالیایی که نمایندگی آن با شرکت‌های ایرانی است، بازسازی می‌شود.

این کارشناس تأکید کرد: ایوان‌ها و قسمت‌های دیگری از این مسجد تاریخی هم‌چنان در حال تخریب‌اند و ممکن است، یک زلزله‌ی کوچک آن را کاملا از بین ببرد.