دشمن، سوار‌‌ بر ‌موج‌ ‌بی‌تدبیری‌ها

اما آنچه گذشت نشان داد این اتفاقات متفاوت قرار نیست به روز رای‌گیری ختم شود و مسائلی که پس از 22 خرداد بوقوع پیوست همگی متفاوت از آن چیزی بود که مردم ما در نوبه‌های دیگر تجربه کرده بودند. آمار اولیه منتشر شده از سوی وزارت کشور که در اولین ساعات روز 23 خرداد بر خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت از برتری محمود احمدی‌نژاد بر دیگر رقبا حکایت داشت، اما طرف مقابل، این نتیجه را نپذیرفت. در پی این اختلاف‌نظرها شهر تهران حدود 10 روز شاهد برگزاری تجمعات قانونی و غیرقانونی از سوی حامیان دو طرف این ماجرا بود که متاسفانه با نفوذ اغتشاشگران به میان تجمعات، برخی از آنها به درگیری و خشونت کشیده شد و متاسفانه حاصل آن کشته و زخمی شدن عده‌ای از مردم و وارد شدن خسارات فراوان به اموال عمومی بود. مروری بر مسائلی که در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری  چه قبل و چه بعد از روز رای‌گیری  گذشت می‌تواند تا حدود زیادی، بسترهای شکل‌گیری ناگواری‌های اخیر را مشخص کند. حوادث ناگواری که باعث شد شیرینی انتخاباتی با این عظمت در کام مردم به تلخی گراییده شود.

عملکرد بیگانگان و رسانه‌های خارجی

انتخابات همواره یکی از مقاطعی است که در آن جریان‌های بدخواه داخلی و خارجی بر ضد نظام نقش ایفا می‌کنند، چراکه در این مقطع زمانی، فضا بازتر می‌شود و هیجان‌های انتخاباتی به حداکثر خود می‌رسد. انتخابات ریاست جمهوری دهم نیز از این قانون مستثنا نبود و از حدود 6 ماه پیش از انتخابات و اواخر سال گذشته، بیگانگان و رسانه‌های وابسته به آنها شبهه‌افکنی در مورد انتخابات را شروع کردند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی خود در روز اول فروردین در مشهد نسبت به این مساله هشدار دادند. ایشان در این سخنرانی به جریانات داخلی تذکر دادند که حرف دشمن درباره تقلب را تکرار نکنند، چراکه بیگانگان درصددند اعتمادی را که نظام با مسوولان و عملکردش در طول 30 سال به دست آورده، زیر سوال ببرند. علاوه بر چنین رویکردهایی که از سوی دشمنان انجام می‌شد به گفته منابع اطلاعاتی داخلی از ماه‌ها قبل از انتخابات، توطئه‌هایی برای ناامن کردن کشور شکل گرفت. یکی از اولین گروه‌هایی که در این خصوص دستگیر شدند گروهی وابسته به انجمن پادشاهی بود که با کمک‌های مالی، تجهیزاتی و امکانات ساخت بمب از جانب رژیم صهیونیستی حمایت می‌شد. انفجار حسینیه شیراز در حدود 2 سال قبل و به خاک و خون کشیده شدن عده‌ای از هموطنان‌مان از اقدامات همین گروه بود. همچنین به گفته وزیر اطلاعات گروه‌های ترور و تهدید در نظر داشتند به منظور کاهش انگیزه و نشاط مردم برای حضور در انتخابات سلسله انفجارهایی را تا زمان انتخابات، ‌پی در پی در سراسر کشور انجام دهند که ازجمله آنها توطئه برای بمب‌گذاری در 2‌منطقه حسینیه ارشاد و مسجد نارمک بود که توسط وزارت اطلاعات کشف و خنثی شد. همچنین گروه‌های سازمان یافته دشمن در نظر داشتند با استفاده از سایت‌ها، وبلاگ‌ها یا پیامک‌ها در جامعه اغتشاش ایجاد کنند.

مسائلی که در روزهای منتهی به انتخابات و همچنین پس از روز رای‌گیری رخ داد بیش از گذشته نقش بیگانگان در حوادث ناگوار داخل را به تصویر کشید. جهتگیری رسانه‌های غربی و دولتمردان آنها که پیش از شروع انتخابات با هدف ایجاد تردید در انتخابات و زمینه‌سازی برای حضور کمرنگ مردم بود پس از مشارکت 85 درصدی مردم شکل دیگری به خود گرفت.

در همین خصوص پس از به وجود آمدن برخی اعتراض‌ها و فضای ویژه بعد از انتخابات برخی مقامات غربی فرصت را مغتنم شمردند و مشروعیت رئیس‌جمهور منتخب را زیرسوال بردند. همزمان با این موضعگیری‌ها، در داخل کشور هم عوامل این عناصر خارجی دست به کار شده و یک سلسله تخریب، آتش‌سوزی، غارت اموال عمومی و سلب امنیت مردم شروع شد.

اظهارات وزیر اطلاعات مبنی بر دستگیری برخی افراد با پاسپورت انگلیس که در اغتشاشات اخیر نقش داشتند شاهدی بر دست داشتن بیگانگان در اغتشاشات اخیر بود. همچنین در همین جریانات چند نفر از کارمندان بومی سفارت انگلیس نیز دستگیر شدند. محسنی اژه‌ای یکی از کشورهایی را که در انتخابات ریاست جمهوری دهم تبلیغات سنگینی علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخت انگلیس معرفی کرد و گفت: مسوولان این کشور علاوه بر تبلیغات یک سلسله کارها خارج از ضوابط دیپلماتیک توسط نیروهایی که در داخل کشور و همان‌جا داشتند، انجام دادند.

طمع برای ایجاد انقلاب مخملی

وضعیت به وجود آمده پس از انتخابات دشمنان را به طمع انداخت و تصور کردند شاید در ایران هم بتوانند همچون برخی کشورهای کوچک با سرمایه‌گذاری‌های چند ده میلیون دلاری دست به یک انقلاب مخملی بزنند. وزیر اطلاعات در این زمینه با تاکید بر این که امکان وقوع انقلاب مخملی در جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد این مساله که دشمنان در این انتخابات به دنبال آن بوده‌اند را از بدیهیات دانست. وی انقلاب مخملی را مبتنی بر اقداماتی دانست که به طور سلسله‌ای به یک فرآیند و در محدوده زمانی مشخصی روی می‌دهد، اما در شرایطی مانند انتخابات به وقوع می‌پیوندد. محسنی اژه‌ای در برنامه گفتگوی ویژه خبری که برای توضیح درخصوص اغتشاشات پس از انتخابات حضور یافته بود گفت: یقین داریم که با هوشیاری، آگاهی و تبعیت مردم از مسوولان و اطاعت آنان از ولایت فقیه و نیز ارتباط نزدیک مردم با مسوولان امکان وقوع انقلاب مخملی در ایران نیست. وی افزود: مگر کشور ما گرجستان یا برخی کشورهای دیگر است که آمریکایی‌ها در آنها توانستند به اصطلاح به شکل نرم رژیم را تغییر دهند.

تخلف در مناظره‌ها

در انتخابات ریاست جمهوری دهم در زمان تبلیغات انتخاباتی، شاهد ابتکاری از سوی صداوسیما بودیم که براساس آن کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری در جلساتی به صورت رودررو با یکدیگر به مناظره بنشینند. این ابتکار همان طور که از ابتدا انتظار آن می‌رفت با استقبال بسیار زیادی از سوی مردم و نخبگان سیاسی روبه‌رو شد ، به شکلی که یکی از آنها که پرچالش‌ترین آنها هم بود حدود 200 میلیون بیننده را به خود اختصاص داد. به طور قطع می‌توان گفت یکی از علل اصلی حال و هوای متفاوت تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دهم و حضور حداکثری مردم در انتخابات همین برنامه‌های مناظره بود؛ اما مناظره‌های کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری دهم در کنار نقاط قوت فراوانش، معایبی نیز داشت که برخی از همین عیوب، بستر شبهاتی شدند که بعد در مورد سلامت انتخابات وارد شد، به این شکل که برخی کاندیداها مسائل مطرح شده در مناظره‌های انتخاباتی از سوی طرف مقابل را تخلف از چارچوب‌های مناظره عنوان کردند و این تخلفات را در نتیجه انتخابات تاثیرگذار دانستند. اهمیت مناظره‌ها و حواشی آنها آنقدر بود که رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولین جمعه پس از انتخابات در خطبه‌های نماز جمعه تهران برخی از ابعاد منفی این مناظره‌ها را برای مردم تبیین کردند. ایشان در این خصوص به ایجاد کدورت و کینه، تکیه بر شایعات، ضعف جنبه منطقی مباحث و احساساتی و عصبانی شدن طرفین مناظره اشاره کردند و با ابراز ناخرسندی از این عیوب افزودند: متاسفانه برخی مواقع، مناظره‌ها حالت تخریبی پیدا می‌کرد و به سیاه‌نمایی افراطی خدمات دولت فعلی و در مقابل، سیاه‌نمایی عملکرد دولت‌های قبلی کشیده می‌شد و در میان طرفداران نامزدها، التهاب و نگرانی ایجاد می‌کرد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به مقصر بودن دو طرف مناظره‌ها افزودند: یک طرف به رئیس‌جمهور قانونی کشور، صریح‌ترین و خجالت‌آورترین اهانت‌ها و تهمت‌ها را بیان می‌کرد و با پخش کارنامه‌های جعلی برای دولت، رئیس‌جمهور متکی به آرای مردم را دروغگو، خرافاتی و رمال می‌نامید و اخلاق و قانون و انصاف را زیرپا می‌گذاشت و طرف دیگر هم با اقداماتی مشابه، کارنامه درخشان 30 ساله انقلاب را کمرنگ جلوه می‌داد و شخصیت‌هایی که عمرشان را در راه نظام صرف کرده‌اند زیر سوال می‌برد و اتهاماتی را که در مراجع قانونی اثبات نشده است، بیان می‌کرد. رهبر انقلاب اسلامی با انتقاد از طرح مباحثی درباره فساد مالی اطرافیان آقای هاشمی رفسنجانی و آقای ناطق نوری افزودند: البته کسی، خود این آقایان را به فساد مالی متهم نکرد، اما هر کس هر ادعایی در مورد بستگان آنها نیز دارد نباید قبل از اثبات در مراجع و مجاری قانونی در رسانه‌ها بیان کند، چرا که این‌گونه اقدامات در جامعه و بویژه در اذهان جوانان، تلقی نادرست ایجاد می‌کند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تاکید مجدد بر لزوم بر طرف شدن آسیب‌های مناظره ادامه آنها در سطوح مدیریتی را خوب و ضروری دانستند و افزودند: باید با حذف عیوب و نکات منفی مناظره‌ها، آنها را ادامه داد تا همه افراد و مسوولان خود را در معرض نقد و انتقاد و پاسخگویی ببینند.

عملکرد احساساتی ‌‌2 ‌‌طرف دعوا

اگرچه اغتشاشات صورت گرفته پس از انتخابات را نباید به حامیان هیچ یک از کاندیداها نسبت داد، اما نمی‌توان منکر این قضیه شد که بروز عملکردهای احساسی از سوی طرفین ماجرا زمینه را برای موج‌سواری اغتشاشگران به‌وجود آورد. در یک طرف ماجرا کاندیدای مغلوب،‌ صحت انتخابات را زیر سوال برد و با غیرصالح دانستن شورای نگهبان در رسیدگی به تخلفات، مسیر خود را برای دست یافتن به آنچه صحیح می‌دانست، دنبال کرد و از سوی دیگر کاندیدای پیروز با اظهاراتی باعث برانگیخته شدن احساسات حامیان طرف مقابل شد. در پی این مسائل، رهبر معظم انقلاب اسلامی در نشستی به نمایندگان کاندیداها، دو طرف پیروز و غیر پیروز انتخابات را به رعایت ملاحظاتی توصیه و تاکید کردند: هم، آن کسانی که اکثریت را به دست آورده‌اند و هم آن کسانی که موفق به کسب اکثریت نشده اند باید با صبر و بردباری و حفظ ظرفیت لازم، در رفتار و حرکات خود مراقبت کنند.

رهبر انقلاب اسلامی افزودند: ظرفیت و تحمل پیروزی و عدم پیروزی کار آسانی نیست، زیرا این موضوع یکی از فضایل انسانی است که باید فرهنگ آن در میان نخبگان و آحاد مردم ترویج شود.

رهبر انقلاب اسلامی همه مردم بویژه 2 طرف انتخابات را به پرهیز از اقدامات تحریک‌کننده توصیه و تاکید کردند: 2 جناح و 2 گروه یکدیگر را عصبانی نکنند چه آن کسانی که نامزد مورد علاقه آنها پیروز شده و چه آن کسانی که نامزد آنها پیروز نشده است همه باید بر محور اصلی که حضور در صحنه انتخابات و دفاع از نظام است متمرکز شوند.ایشان همچنین با اشاره به اغتشاشاتی که پس از انتخابات اتفاق افتاد تاکید کردند: مبادا کسی توهم کند که این افراد طرفداران فلان نامزد هستند، این افراد با اصل نظام و آرامش کشور مخالف هستند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: این افراد طرفدار اغتشاش و تشنج هستند و اگر نتایج انتخابات غیر از این هم می‌شد، قطعا چنین حوادثی پیش می‌آمد.

عملکرد نهادهای ذی‌ربط

در این میان عملکرد نهادهای ذی‌ربط را نیز نباید از نظر دور داشت و چه بسا با عملکرد بهتر این نهادها می‌شد از برخی اتفاقات جلوگیری کرد و برخی را نیز به مسیرهایی کم هزینه‌تر هدایت کرد. به عنوان مثال شاید در صورت صدور مجوز از سوی وزارت کشور برای تجمع حامیان کاندیداها پس از انتخابات و تعیین محلی مناسب برای این تجمعات می‌شد از فرصت طلبی اغتشاشگران برای نفوذ در میان تجمع‌کنندگان و تخریب اموال عمومی جلوگیری کرد.

از جمله دیگر نهادهایی که در این انتخابات مورد انتقاد معترضان واقع شد، شورای نگهبان بود. اگرچه این شورا در این انتخابات طبق وظیفه قانونی خود عمل کرد و حتی با تمدید مهلت قانونی و تشکیل یک هیات ویژه برای رسیدگی به شکایت‌ها فراتر از وظیفه خود نیز عمل می‌کرد، اما اظهارات پیش از انتخابات برخی اعضای این شورا که به نفع یکی از کاندیداها موضعگیری کرده بودند، راه را برای انتقاد شاکیان و زیر سوال بردن صلاحیت شورای نگهبان باز گذاشت. علی لاریجانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری در این خصوص گفت: برخی مناقشات به بعضی افراد شورای نگهبان که در انتخابات موضعگیری کرده‌اند برمی‌گردد که به نظر من اگر برخی اعضای شورای نگهبان در خصوص نامزدها اعلام موضع نمی‌کردند، بهتر بود. وی افزود: اما همه باید بدانند اعضای شورای نگهبان افرادی متدین هستند و حاضر نیستند حق هیچ کاندیدایی ضایع شود.

در مجموع به نظر می‌رسد بروز برخی مسائل از سوی دو طرف ماجرا باعث شد بیگانگان فرصت را برای رسیدن به اهداف خود مغتنم شمرده و با همکاری عوامل خود در داخل از فضایبهوجودآمده سوءاستفاده کنند.

اما به هر حال اکنون که با تایید نتیجه انتخابات از سوی شورای نگهبان،‌ پرونده انتخابات ریاست جمهوری دهم از نظر قانونی بسته شده، ضروری است تا همه کسانی که به نوعی در این اتفاقات دخیل بودند با سعه صدر، زمینه خروج کامل از این فضا با حداقل هزینه را فراهم کنند. بدیهی است شرایط را باید به گونه‌ای رقم زد تا شکاف‌هایی که در این انتخابات و پس از آن به وجود آمد بسرعت ترمیم شده و رفتارها به گونه‌ای باشد تا پیوند نیروهایی که همگی متعلق به این انقلاب و نظام هستند از بدنه حکومت گسسته نشود.

حسین نیک پور