برنامه جامع کنترل وزن و بهبود دیابت

بر طبق مطالعه‌ای که اخیرا در مجله آرشیو طب داخلی، چاپ شده است پس از گذشت یک سال افراد دیابتی نوع دوم شرکت‌کننده در یک برنامه جامع کنترل وزن، از نظر شاخص‌های سلامت جسمی و روانی بهبود قابل توجهی پیدا کردند. جالب آن که بیشترین بهبود سلامتی در افرادی مشاهده شد که در اوایل مطالعه بدترین وضعیت را داشتند.

نتایج این مطالعه که روی بیش از 5 هزار شرکت‌کننده دیابتی انجام گرفت، نشان داد که پس از یک سال، افراد مورد مطالعه به طور میانگین 9 کیلوگرم یا 5/8 درصد از وزنشان را از دست دادند. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که تغییر الگوی زندگی می‌تواند بر سطح سلامت و کیفیت زندگی افراد چاق موثر باشد.

شرکت‌کنندگان این مطالعه، به طور تصادفی به گروه کنترل و گروه با برنامه مدیریت وزن (شامل جلسات ویزیت اختصاصی و گروه درمانی به همراه وعده‌های غذایی از پیش تعیین شده)، تقسیم شدند. هدف مطالعه این بود که افراد حداقل 7 درصد از وزن اولیه‌شان را کم کنند و فعالیت بدنی‌شان حداقل 175 دقیقه در هفته افزایش یابد. در نقطه مقابل گروه کنترل طی دوره یک ساله، در 3 جلسه گروهی آموزشی (برای موارد: تغذیه، فعالیت بدنی و حمایت)، شرکت کردند.

پس از 12 ماه شاخص‌های سلامت جسمی افراد گروه کنترل که با کیفیت زندگی آنان مرتبط بود، بدتر گشت، ولی گروه مداخله که در یک برنامه جامع کاهش وزن شرکت کردند، بهبود واضحی را در سلامت جسمی و روحی (که مرتبط با کیفیت زندگی بودند) نشان دادند. نتایج این مطالعه همچنان حاکی از آن است که کاهش وزن و بهبود توان بدنی ناشی از فعالیت بدنی، در ارتقای کیفیت زندگی شامل شاخص‌های جسمی و روانی افراد چاق دیابتی تاثیر بسزایی دارد.

نکته عملی: چاقی از عوامل مهم خطر در ابتلا به دیابت نوع دوم می‌باشد. برنامه جامع کاهش وزن که شامل تغییر در رژیم غذایی و نیز جلسات مشاوره اختصاصی و گروهی است از نکات کلیدی در بهبود کیفیت زندگی دیابتی‌ها در جنبه‌های جسمی و روانی می‌باشد. به نظر می‌آید اگرچه کاهش وزن شاید با کاهش مواد غذایی دریافتی قابل انجام باشد، ولی برای جلوگیری از افزایش مجدد وزن و اثرات مخرب رژیم‌های غیرمنطقی روی شاخص‌های سلامتی افراد دیابتی، شرکت در برنامه جامع رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی به طور همزمان به کاهش وزن مستمر و بهبود کیفیت زندگی کمک قابل توجهی نماید.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه