کاهش آمار سرقتهای مسلحانه

کاهش آمار سرقت مسلحانه در بانک‌ها و مراکز تجاری به خاطر اطلاع‌رسانی گسترده پلیس درخصوص لزوم رعایت نکات ایمنی و همچنین توجه بانک‌ها و مراکز اقتصادی به نصب تجهیزات ایمنی است. سرهنگ رجبی می‌گوید: «اگر اماکن تجاری و اقتصادی و بانک‌ها نکات ایمنی و امنیتی را بیش از پیش در نظر قرار دهند این آمار باز هم کاهش خواهد یافت.»

اگرچه کم شدن تعداد پرونده‌های سرقت مسلحانه ثابت می‌کند همکاری شهروندان و دیگر سازمان‌ها می‌تواند نقش موثری در این زمینه داشته باشد، هنوز برخی سهل‌انگاری‌ها سبب می شود این جرم هرازگاهی در گوشه‌ای از کشور به وقوع بپیوندد و سارقان که فرصت را مناسب می‌بینند دست به اسلحه ببرند. سرهنگ قنبری، رئیس پلیس آگاهی استان کردستان در توضیح پرونده مردی که به 3 بانک دستبرد زده است، می‌گوید: «متهم یک سارق سابقه‌دار بود که ابتدا یک خودرو سرقت کرد و سپس با تغییر پلاک و دیگر ارکان‌ آن به بانک‌های مختلف رفت و با تهدید کارکنان نقشه دزدی مسلحانه خود را به اجرا درآورد. او در 2 دزدی اول موفق بود، اما در سرقت سوم کارآگاهان به سرعت وارد عمل شدند و توانستند این مرد را به دام بیندازند.»

اگر 2 بانکی که این متهم توانست به آنها دستبرد بزند نکات ایمنی را به نحو مطلوب رعایت کرده بودند قطعا فرصت ارتکاب جرم برای مرد مسلح به وجود نمی‌آمد. سرهنگ محمد محمدی، رئیس پلیس آگاهی استان فارس نیز فعالیت‌های یک‌ شبکه سرقت مسلحانه را این‌طور توضیح می‌دهد: «این باند از 6 سارق تشکیل شده بود. دزدان شبانه به سوپرمارکت‌ها می‌رفتند و نقشه‌های خود را عملی می‌کردند. بعد از وقوع چند سرقت و اعلام شکایت، کارآگاهان وارد عمل شدند و با توجه به شباهت شیوه دزدی‌ها اطمینان یافتند تمامی دستبردها توسط یک گروه انجام شده است. به همین خاطر برای جلوگیری از وقوع سرقت‌های بعدی طرح مهار با حضور چند اکیپ ویژه انجام شد و کارآگاهان با تحقیقات گسترده ابتدا یکی از سارقان را در محل اختفایش به دام انداختند و با اعترافات او 5 متهم دیگر نیز دستگیر شدند.»

اعترافات اعضای باندی که سرهنگ محمدی از انهدام آن خبر می‌دهد نشان‌دهنده تلاش دزدان برای انتخاب اماکن فاقد تجهیزات به عنوان سوژه سرقت است. یکی از اعضای این باند می‌گوید: «سوپرمارکت‌ها دوربین مداربسته و دیگر تجهیزات ایمنی ندارند و صاحبان آنها معمولا تا آخر وقت و زمانی که خیابان‌ها کاملا خلوت می‌شوند در محل کارشان حضور دارند و تمام پول و اموال قیمتی‌شان را هم در دخل می‌گذارند که سرقت از آن خیلی آسان است. ما بعد از تهیه سلاح سوپرمارکت‌هایی را که تا دیر وقت باز بودند شناسایی می‌کردیم و به این اماکن دستبرد می‌زدیم و در مجموع‌8 سرقت مسلحانه انجام داده‌ایم.»

نبود ابزار امنیتی علاوه بر این‌که تبهکاران را برای ارتکاب دزدی وسوسه می‌کند، موانعی را نیز برای شناسایی و دستگیری مجرمان سرراه پلیس قرار می‌دهد. در حال حاضر کارآگاهان استان فارس در جستجوی2سارق مسلحی هستند که با دستبرد به یک بانک 19میلیون و400هزار تومان به یغما بردند. این دو در لحظات اولیه شروع به کار بانک وارد شعبه مورد نظرشان شدند و چون چادر زنانه به سر کرده بودند ابتدا کارمندان را به خود مظنون نکردند، ولی ناگهان سلاح‌هایشان را بیرون کشیدند و بعد از سرقت پا به فرار گذاشتند، چون این بانک فاقد دوربین مداربسته بود پلیس هنوز سرنخی از متهمان به دست نیاورده است، البته تحقیقات در این خصوص همچنان ادامه دارد.

در کنار توجه بانک‌ها، مراکز تجاری و مغازه‌داران به نکات ایمنی، افزایش توان پلیس یکی دیگر از دلایلی است که باعث کاهش چشمگیر آمار سرقت‌های مسلحانه شده است. چرا که هرچه نیروی انتظامی اقتدار بیشتری داشته باشد و توانش را برای کشف علمی جرایم افزایش دهد ریسک انجام جرم نیز بالا می‌رود و افراد کمتری وارد این حوزه می‌شوند. سرهنگ رجبی در این خصوص خاطر نشان می‌کند: «سال گذشته نسبت کشف به وقوع جرم سرقت مسلحانه 83 درصد افزایش داشت ضمن این‌که اقدامات عمومی پلیس به صورت کیفی باعث کاهش وقوع این نوع دزدی‌ها شد و انهدام باندهای سرقت مسلحانه نیز در این زمینه نقش موثری داشت به گونه‌ای که در سال گذشته حدود 10 درصد از سارقان مسلح در درگیری با پلیس به هلاکت رسیدند و 40 قبضه سلاح جنگی از این متهمان کشف شد.»

افزایش توان پلیس در کشف علمی جرایم زمانی ثمر بیشتری همراه دارد که در کنار سایر عوامل قرار بگیرد. چندی قبل مردی مسلح به یک بانک خصوصی در بلوار فرحزاد رفت و در حالی که یک قبضه کلت کمری در دست داشت شروع به تهدید کارکنان کرد. او ابتدا از آنان خواست 200 میلیون تومان به او بدهند اما چون این مبلغ در بانک موجود نبود وی فقط چک پول‌ها را غارت کرد و گریخت. این سارق که نمی‌دانست شعبه به دوربین مدار بسته مجهز است و از لحظه‌لحظه اعمال او فیلمبرداری می‌شود پس از اجرای نقشه خود سوار بر یک پراید نوک مدادی گریخت. کارمندان که تا این مرحله به خاطر وجود دوربین می‌توانستند سرنخ خوبی در اختیار پلیس قرار بدهند هوشیاری بیشتری به خرج دادند و توانستند چند رقم از شماره پلاک پراید را یادداشت کنند پس از آن کارآگاهان تمامی پرایدهای نوک مدادی را که ارقام موردنظر در پلاک آنها وجود داشت شناسایی کردند و وقتی تصویر به دست‌ آمده از طریق دوربین مدار بسته با چهره صاحبان پرایدها تطبیق داده شد،‌ هویت دزد مسلح شناسایی و وی به دام افتاد. عملیات پلیس برای دستگیری این مجرم فقط یک روز به طول انجامید و کارآگاهان توانستند خیلی سریع به نتیجه برسند.

سرهنگ عباسعلی محمدیان در تحلیل علل موفقیت پلیس در این پرونده می‌گوید: «هوشیاری کارکنان بانک، تجهیز شعبه به دوربین مداربسته و تلاش کارآگاهان در کشف جرم در دستگیری سریع متهم نقش اساسی داشت.»

وی می‌افزاید: «در حالی که هنوز بسیاری از شعب بانک‌ها و مراکز تجاری و مالی تجهیزات ایمنی ندارند به مدیران این اماکن توصیه می‌کنم با به کارگیری امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری باعث کاهش وقوع این نوع سرقت‌ها شوند.»

یکی دیگر از نکاتی که در کشف سریع جرایم اهمیت زیادی دارد سرعت عمل افرادی است که از وقوع یک جرم مطلع می‌شوند. تاثیر این عامل در یکی از سرقت‌های مسلحانه که اوایل ماه‌جاری به وقوع پیوست به خوبی آشکار است. سرهنگ اسماعیل هاویی رئیس‌پلیس‌آگاهی استان تهران توضیح می‌دهد: «4سارق مسلح برای دستبرد به یک جواهرفروشی در شهریار رفته بودند، اما مردم با دیدن این صحنه خیلی سریع با پلیس تماس گرفتند و ماموران در کمترین زمان ممکن خود را به طلافروشی رساندند. در این بین سارقان که کاملا غافلگیر شده بودند پیش از حضور پلیس چند گلوله شلیک کردند که خوشبختانه به کسی آسیب نرسید. پس از آن قبل از آن که دزدان نقشه‌شان را عملی کنند ماموران از راه رسیدند و توانستند یکی از اعضای باند را دستگیر کنند. 3 متهم دیگر نیز بدون این که به هدفشان برسند به ناچار فرار کردند که البته آنها نیز ردیابی شده‌اند و به زودی بازداشت می‌شوند»

نیروی انتظامی طی سال‌های اخیر تلاش زیادی انجام داده تا زمان حضور ماموران در صحنه جرم به کمترین حد ممکن برسد. حال این زمان هر چه کمتر باشد احتمال دستگیری سارقان در محل یا هنگام فرار بیشتر خواهد شد. اکنون کم شدن زمان رسیدن به محل وقوع جرم به یکی از عوامل دیگری تبدیل شده است که در به دام انداختن سارقان مسلح و همان افزایش ریسک انجام بزه نقش بسزا و قابل توجهی دارد.

سرهنگ اسفندیار امیدی، رئیس پلیس آگاهی استان کرمانشاه یکی از مواردی را که سرعت عمل پلیس باعث ناکام ماندن سارقان مسلح شد را این طور شرح می‌دهد: «اعضای یک باند 3 نفری، اول وقت اداری به مقابل یک بانک رفته و در حالی که صورت خود را با ماسک پوشانده بودند بدون آن که حرفی بزنند تیراندازی هوایی کردند و کارکنان را بشدت ترساندند. سارقان پس از شلیک 25 گلوله پول‌های روی پیشخوان را جمع کردند و داخل یک کیسه ریختند. در این لحظات ماموران اداره مبارزه با جرایم جنایی از ماجرا باخبر شدند و در سریع‌ترین زمان ممکن خود را به محل حادثه رساندند و بانک را به محاصره درآوردند. 2 نفر از سارقان که عرصه را بر خود تنگ می‌دیدند سوار بر موتورسیکلت فرار کردند، اما نفر سوم که پول‌ها را در اختیار داشت در درگیری با پلیس از پا درآمد و در بازرسی از وی یک میلیون و 750 هزار تومان کشف شد.»

حال که رعایت اصول ایمنی و امنیتی، سرعت عمل پلیس و هوشیاری شهروندان توانسته است آمار سرقت‌های مسلحانه را کاهش دهد به نظر می‌رسد می‌توان از این الگو برای پایین آوردن آمار سایر جرایم نیز پیروی کرد. یکی از بزه‌هایی که با استفاده از غفلت شهروندان و بی‌توجهی آنان به هشدارهای پلیس انجام می‌شود سرقت از منازل است.

سرهنگ عظیمی، رئیس پلیس آگاهی استان آذربایجان غربی می‌گوید: «موضوعی که در بررسی صحنه جرم اکثر سرقت‌های منازل مشهود است این است که صاحبان خانه‌ها حتی کوچک‌ترین نکات ایمنی را رعایت نمی‌کنند و به عنوان مثال نصب حفاظ‌های ایمنی را جدی نمی‌گیرند. حال آن که اگر بیشتر شهروندان به هشدارهای پلیس توجه کنند، آمار سرقت بیش از پیش کاهش خواهد یافت.»