روابط ایران و آمریکا در دستور کار نیست

به گزارش مهر ، وزیرامورخارجه جمهوری اسلامی ایران بعدازظهر دوشنبه در نشست ارزیابی عملکرد سیاست خارجی دولت نهم که به همت بسیج دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شده بود به تشریح دستاوردهای دولت نهم در عرصه دیپلماسی پرداخت.

وی با اشاره به مسائل بین ایران و آمریکا گفت: باید مسائل بین ایران و آمریکا و روابط ایران و آمریکا را در دو عنوان جداگانه بررسی کرد. روابط بین ما و آمریکا در حال حاضر در دستور کار قرار ندارد اما مسائل مختلفی وجود دارد که بر ایران و آمریکا تاثیر می گذارد و ما آمریکا را به عنوان کشوری که عملکردهای آن را زیر نظر داریم نگاه می کنیم.

متکی گفت: استراتژی دائمی دشمنی با آمریکا  تعریف نکرده ایم و عملکرد آنها در صورت تغییر می تواند مورد استقبال ما قرار بگیرد. ما با دقت و احترام دیدگاهها و اظهارنظرهای آنها را رصد می کنیم.

وزیر امور خارجه افزود: ما از این تغییرات ایجاد شده در لحن آمریکا استقبال می کنیم ، همه از تغییر لحن استقبال می کنند اما تا جایی که تغییرات در حوزه حرف و سخن و کلام خارج شود. وقتی می شود قضاوت کرد که سیاست ها و عملکردها تغییر پیدا کند.واقعیت این است که تغییر برای آمریکا یک ضرورت است و مثلا اگر سیاستی یا شعار مشخصی به مدت 7 سال دنبال شد اما هیچ یک از اهداف آن دنبال نشد هر نظاره گری به این نتیجه منطقی می رسد که سیاست های اعمالی دچار اشتباه یا انحراف است.اوباما صریحا اعتراف کرد که سیاست های دولت قبلی اشتباه بود.

وزیرخارجه سپس به موضوع سخنرانی دکتر احمدی نژاد در اجلاس ژنو پرداخت و آن را به عنوان یکی از دستاوردهای دولت نهم تشریح کرد.

 وی تصریح کرد: در سال 1994 تلاش هایی ضد آپارتاید به نتیجه رسید و دولت نژاد پرست آفریقا جنوبی سرنگون شد و مردم این کشور صاحب کشور و سرنوشت خود شدند. از آن به بعد مبارزه با نژاد پرستی تبدیل به یک فرهنگ شد و  در اجلاس دوربان در سال 2001 واژه صهیونیست با نژاد پرستی مترادف شناخته شد. بعد از این مقطع صهیونیست ها می خواستند این موضوع را خنثی کنند اما سخنرانی رئیس جمهور در ژنو این طراحی را بر هم زد.

متکی اظهار داشت: در سال 4 سال گذشته هیچگاه رژیم صهیونیستی این گونه به فقدان مشروعیت دچار نشده بود . هرگز به این میزان مورد سئوال قرار نگرفته بود.

وزیرخارجه با بیان اینکه ایران در بالاترین سطح در این اجلاس شرکت کرد ، گفت: طبیعی است اگر در بالاترین سطح شرکت کنیم بالاترین تاثیر را هم می توانیم بگذاریم.

وی خاطرنشان کرد: واقعیت این است که امروز حمایت چشم و گوش بسته از رژیم صهیونیستی با 60 سال سابقه جنایت قابل تداوم نیست و این مسئله برای حامیان رژیم صهیونیستی به مشکل جدی تبدیل شده است و امروز مردم در آمریکا و اروپا سئوال می کنند که چرا باید منافع شان با منافع آمریکا و اسرائیل گره بخورد.

متکی در مورد تحولات روابط ایران با کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نیز گفت: در دولت نهم «دیپلماسی صمیمیت» را در دستور کار قرار دادیم. در عین حالی که نسبت به توطئه ها و کارشکنی ها هوشیار بودیم.

وی افزود : 27 سال قبل سفیر آمریکا در منطقه طراحی و تحلیل کرده بود که اگر شورای همکاری خلیج فارس تشکیل شود می توانند محوری علیه ایران شود. آنها دائما در منطقه القا کردند که خطری بنام ایران وجود دارد.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: طبیعی است برای خنثی کردن این سیاست باید دیپلماسی صمیمیت را بکار می گرفتیم ، در طول دولت فعلی گامهای زیادی در حوزه کشورهای خلیج فارس و ایجاد همکاری جمعی انجام شد که تحولات زیادی را ایجاد کرد.

طرح راهبردی ایران برای بحران پاکستان

وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران از طرح راهبردی ایران برای حل مشکلات افغانستان و پاکستان و تشکیل نشست سران سه کشور در یکماه آینده خبر داد و جلب توجه جهانی به موضوع پاکستان را استراتژی ایران برای مهار بحران پاکستان توصیف کرد.

متکی با اشاره به ظرافتهای کار دیپلماسی گفت: علیرغم شیطنتها و کارشکنیهای بسیار زیاد ، دیپلماسی موفقی در حوزه خلیج فارس داریم.

وی مصداق موفقیت دولت نهم در روابط با کشورهای حوزه خلیج فارس را موفقیت ایران برای انصراف قطر از نامزدی ریاست اجلاس سران غیر متعهدها دانست و افزود: ما تا یکماه قبل تفاهمات کلی با قطر در مورد نامزدی ریاست غیر متعهدها کرده بودیم از جمله تبادل پیام و ملاقاتها اما نهایتا قطریها حرف خود را عوض کردند ولی ما مجددا رایزنی کردیم و نتیجه این شد که قطر رسما اعلام کرد که ما با میزبانی ایران مخالفتی نداریم و خودمان هم نامزد ریاست اجلاس نمی شویم که این موفقیتی برای ما بود.

ایران عضو تروئیکای عدم تعهد می شود

متکی گفت: غیر متعهدها محل تجمع بزرگ کشورهای در حال توسعه است و وزنه سنگین در جهان معاصر محسوب می شود که 118 کشور در آن عضو هستند و به زودی ایران عضو تروئیکای عدم تعهد می شود که شامل ایران، کوبا و مصر است.ما شورای همکاری خلیج فارس را به وسیله ای برای همکاری های اقتصادی تبدیل کردیم.

وی  سپس بیان برخی آمارها در مورد عملکرد دولت نهم پرداخت.

متکی گفت: عضویت در ده ها نهاد و سازمان بین المللی ومنطقه ای عضویت ناظر در شانگهای و سارس ، 45 سفر خارجی رئیس جمهور، 199 سفرخارجی وزیرخارجه و مدیریت و برنامه ر یزی سفر 450 رئیس جمهور و مقامات مختلف ایران از جمله دستاوردهای وزارت خارجه محسوب می شود.

وزیر امور خارجه با اشاره به تلاش  وزارت خارجه برای همکاری با مجلس و تشکیل گروههای دوستی و پارلمانی گفت: ایجاد 72 گروه دوستی و پارلمانی از جمله فعالیت های دولت نهم است.

وی تاکید بر قرارداد 1975 الجزایر را به عنوان محور تعامل با دولت جدید عراق به عنوان یکی از دستاوردهای دولت فعلی توصیف کرد و گفت: ما بدون تبلیغات و سر و صدا سعی کردیم چارچوب همکاری ها و توافقات با دولت عراق را بر اساس توافقنامه 1975 مشخص کنیم. در دولت نهم همکاری ها با حوزه آمریکای لاتین 300 درصد افزایش پیدا کرد و این دولت بر دیپلماسی اقتصادی تاکید کرد.

2 میلیون عملیات گذرنامه ای برای ایرانیان خارج از کشور

وزیر امور خارجه همچنین از انجام 2میلیون عملیات گذرنامه ای برای ایرانیان خارج از کشور خبر داد و گفت: این حجم از عملیات انجام شده یک نوع آشتی و صمیمیت دوباره را بین داخل و خارج از کشور صورت داد.

وی سپس به سئوالات دانشجویان پاسخ داد. متکی در پاسخ به سئوالی در مورد روابط ایران و مصر گفت: مصر به عنوان کشوری مهم در خاورمیانه و تاریخ و تمدن منطقه است و مردم مصر یک سرمایه مهم برای جهان اسلام محسوب می شوند. در عین حال که ما می توانیم سیاست های دولت آنها را نقد کنیم.

متکی اضافه کرد: ما برخی از مواضع دولت مصر را مترقی می دانیم و به برخی از مواضع این کشور را انتقاد جدی داریم. بنابراین برخورد ما با مصر واقع گرایانه است. البته دو کشور روابط رسمی و دیپلماتیک ندارند اما دفاتر حفاظت از منافع در دو کشور فعال است و تبادلات اقتصادی با مصر داریم.

وزیر امور خارجه افزود: مثلا ما نسبت به مواضع مصر در اوایل جنگ لبنان اعتراض داشتیم . بعد از یک هفته این مواضع تصحیح شد البته ما فعلا موضوعی با عنوان برقراری روابط با مصر نداریم اما به مسائل مهم منطقه ای و جایگاه مصر توجه داریم. ما با کشورها تعاریف نداریم اما روابط خارجی حاصل جمع اختلافات و اشتراکات است.

وی در پاسخ به سئوال انتقاد یک دانشجو در مورد حضور دکتر احمدی نژاد در اجلاس ژنو گفت: بان کی مون دبیرکل سازمان ملل از سران کشورها دعوت کرد ، دعوتنامه فرستادند و ما رفتیم، آنهایی که نیامدند و یا اجلاس را ترک کردند باید پاسخگو باشند نه آن کسانی که رفتند.

وزیر امور خارجه اضافه کرد: اگر کسانی فکر می کنند که می توانند بر روی قالیچه مخملین اهداف انقلاب را به پیش ببرند حتما به میدان نیایند چون همان 24 ساعت اول می فهمند که تصورشان نسبت به شرایط غلط است. در سالهای اول انقلاب وقتی مواضع امام و انقلاب را برخی از دوستانمان می گفتیم ، پاسخ می دادند این حرف ها درست و حق است اما عملی نیست اما امروز همان دوستان می گویند حرفتان حق است و نشان هم دادید که امکان پیاده شدن آنها وجود دارد.

وی گفت: به عنوان کسی که 27 سال در سیاست خارجی فعال بودم می گویم که این میزان فرصت سازی که در این 4 سال انجام شد ما هرگز در دوره های قبلی نداشتیم واقعیت این است که بعد از جنگ ما در معرض انبوهی از حملات و در حالت تدافعی قرار گرفتیم ولی امروز ما هستیم که آنها را نقد می کنیم و حتی اصول مناسبات جهانی را هم نقد می کنیم. ژنو یک فرصت سازی بود و یک گام به جلو محسوب می شد.

وزیر امور خارجه در پاسخ به سئوالی در مورد احتمال فروپاشی و سقوط پاکستان و خطر تشکیل کشوری مثل اسرائیل در کنار ایران گفت: کسانی که این سرنوشت را برای پاکستان دنبال می کنند اهداف مختلفی را مد نظر قرار داده اند. دست های رژیم صهیونیستی در پاکستان وجود داد و پاکستان ادامه مسائل افغانستان است.

وی افزود: تجزیه و بالکانیزه کردن پاکستان را عده ای تبلیغ می کنند که فکر می کنند افراط گرایی را در غرب آسیا محدود کنند تا تروریسم به متروی لندن یا پایتخت های عربی نیاید در صورتی که متوجه نمی شوند که تروریسم مرز ندارد.

متکی ادامه داد: آقای بوش وقتی کار را به اوباما تحویل داد همه افغانستان و نیمی از پاکستان گرفتار افراط گرایی بودند. ما سعی می کنیم آنها را متوجه اشتباهاتشان کنیم.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران راهبردی برای حل مشکلات افغانستان و پاکستان دارد گفت :ما از چند ماه قبل یک ابتکاری را شروع کردیم و نشست هایی را بین سران کشورهای افغانستان، پاکستان و ایران ترتیب دادیم که بنای ادامه این ابتکار را داریم و کمتر از یک ماه آینده اجلاس مهم سران سه کشور برگزار خواهد شد.

وی جلب توجه جهانی به موضوع پاکستان را استراتژی ایران برای مهار بحران پاکستان توصیف کرد و گفت: البته این مسئله بوته آزمایش خوبی است برای کسانی که می گویند افغانستان اولویت سیاست خارجی آنهاست. آنها می توانند همکاری کنند یا لااقل کارشکنی نکنند.وضعیت پاکستان نگران کننده و ویژه است و ما باید به ثبات پاکستان کمک کنیم.

دانشجویی از وزیر امور خارجه  سئوال کرد آیا سرمایه گذاری ایران در آمریکای لاتین تکرار همان اشتباه شوروی در سرمایه گذاری بی رویه در اقمار خود نیست که وی گفت: اقتصاد ایران تک پایه وارداتی  بود . ما 50 سال یک ماشین پیکان در ایران مونتاژ می کردیم اما بعد از انقلاب این رویکرد ایجاد شد که اقتصاد کشور را برون گرا کنیم و به صادرات نگاه ویژه ای داشته باشیم. حمایت شوروی از اقمارش بااین کار ما متفاوت است ، ما خدمات فنی و مهندسی را صادر می کنیم برای شرکت های ایرانی فرصت سازی می کنیم.کارشناسان اقتصادی عقیده دارند که روابط اقتصادی ایران با آمریکالاتین باید نهادینه شود.مثلا امروز همه تراکتورهای بولیوی و ونزوئلا محصول کارخانه مشترک ایران و ونزوئلا است.

وزیر امور خارجه در مورد روابط ایران و با مراکش خاطرنشان کرد: در پی حوادث غزه ، دولت این کشور تصمیم گرفت و ما هم صبوری ایرانی خودمان را داشتیم و سعی کردیم که به آنها فرصت بدهیم که بازتاب های تصمیمشان را بررسی کنند اما دلایل منطقی برای این اقدام دولت مراکش پیدا نکردیم.

دانشجویی از متکی سئوال کرد یکی از شاخص های موفقیت دستگاه سیاست خارجی تعداد کشورهایی است که با آنها لغو روادید داریم. مثلا کره جنوبی با 118  کشور چنین حالتی دارد ولی ایران تنها با 14 کشور لغو روادید دارد، پاسخ شما به این اختلاف چیست که وی پاسخ داد: این موضوع بستگی به مناسبات کشورها دارد البته  آماری دقیقی در این خصوص ندارم و با کشورهایی مثل ژاپن لغو روادید داشتیم اما وقتی که مثلا 50 هزار ایرانی به ژاپن رفتند و دیگر برنگشتند این لغو روادید لغو شد.

وزیر امور خارجه افزود: البته ما سعی کردیم این موضوع را به حداکثر برسانیم و مثلا در حوزه بازرگانان و روابط اقتصادی کارهایی را شروع کردیم. در همین سفر رئیس جمهور به شرق آفریقا توافقاتی برای حل مشکلات ویزای بازرگانان ایرانی انجام دادیم.

متکی در مورد سهم ایران از دریای خزر نیز گفت: ما تلاش زیادی کردیم که سهم عادلانه ای از دریای خزر را برای ایران توافق کنیم. با دو کشور همسایه آذربایجان و ترکمنستان مذاکراتی داشته ایم که به زودی نتایج این مذاکرات اعلام خواهد شد.سهم ایران هرگز در این حد نبوده است که افزایش پیدا کرده است.