هیچ وقت برای شروع فعالیت دیر نیست

مطالعه‌ای که اخیرا روی بیش از 2000 مرد سوئدی 50 ساله با بیش از 20 سال پیگیری، در مجله علمی- پزشکی انگلستان چاپ گردید، نشان داد افرادی که انجام فعالیت بدنی منظم را تا سنین 50 سالگی به تاخیر می‌اندازند نیز هنوز می‌توانند از مزایای فعالیت بدنی، برخوردار گردند، اما این مطالعه همچنین تاکید می‌کند: در افرادی که فعالیت بدنی را تا سنین بالا به تاخیر می‌اندازند و در بعد از 50 سالگی، فعالیت بدنی را شروع می‌کنند حداقل یک دهه زمان لازم است تا آثار مفید فعالیت بدنی در آنان ظاهر شود.

محققان در این مطالعه، داوطلبان را به گروه‌های با فعالیت: کم، متوسط و سنگین تقسیم کردند. حدود نیمی از افراد سطح بالایی از فعالیت بدنی و ورزشی را گزارش کردند که این فعالیت حداقل شامل 3 ساعت ورزش یا اشتغال به باغبانی سنگین در هفته بود. حدود یک‌سوم افراد اظهار کردند که سطوح فعالیت بدنی متوسطی دارند مانند: پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری. بقیه افراد فعالیت بدنی اندکی داشتند یا اصلا فعال نبودند.

تعجب‌آور نبود که نرخ مرگ و میر در طی 5 سال اول مطالعه، در گروه آخر (گروه با فعالیت بدنی کم)، بالاترین میزان و در میان گروهی که بیشترین فعالیت بدنی را داشتند، کمترین بود؛ ولی جالب آن که پس از 10 سال، میزان مرگ و میر افرادی که فعالیت بدنی را در سن 50 سالگی شروع کرده بودند مشابه افرادی که در گروه فعال بوده‌اند، گشت.

اما این که یک فرد مسن بدون فعالیت بدنی منظم چه میزان فعالیت بدنی برای بهبود شاخص‌های سلامتی و کاهش خطر مرگ و میر نیاز دارد، مطالعات آتی را می‌طلبد.

نکته عملی: مطالعات گذشته نشان داده‌اند که ورزش برای جوانان مفید است، ولی این مطالعه به اثرات مفید ورزش در افراد مسن تاکید کرده و بیان می‌کند که «هیچ زمانی برای شروع دیر نشده است.» البته ذکر این نکته ضروری است که قطعا انتظار از یک فرد 50 ساله‌ای که سال‌ها ورزش منظم نداشته، بازگشت به ورزش سنگین نمی‌باشد، چراکه که این افراد تحمل این سطح از فعالیت را نخواهند داشت و در خیلی از موارد باعث تشدید دردهای استخوانی آنان می‌شود؛ ولی بازگشت به پیاده‌روی منظم و کاهش وزن متوسط در افراد چاق مسن باعث بهبود سلامتی در آنان می‌گردد؛ لذا شروع ورزش در سنین بالا نیز مفید است، اگرچه اثر آن با اندکی تاخیر ظاهر می‌شود.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه