پژوهش‌های رادیو؛ پیشتاز در نشر آثار تخصصی

سال 1374 نقطه آغاز فعالیت بود. اداره کل تحقیق و توسعه صدا تاسیس و راه‌اندازی شد. انجام تحقیقات موردنیاز راهبردی و کاربردی و شناخت مخاطبان برنامه‌های رادیویی در دستور کار این مجموعه تازه‌تاسیس قرار گرفت؛ وظایفی که نشان از توجه و دغدغه آن روز دست‌اندرکاران رادیو به مساله «مخاطب» داشت و سازگاری مناسب برای ادامه حیات این رسانه همراه را در سپهر رسانه‌ای اجتناب‌ناپذیر می‌نمود.

باری، تحقیق و توسعه صدا آغاز به کار کرد و همگام با این آغاز، راه‌اندازی، رشد و گسترش رادیوهای عمومی، اختصاصی و تخصصی نیز به راه‌حلی اصلی در مواجهه با مساله ریزش مخاطبان رادیو و جذب دوباره آنها تبدیل شد. دیگر، پژوهش‌های برنامه‌ای که به صورتی موضوعی به پشتیبانی محتوایی برنامه‌ها برمی‌خاست، کارساز نبود. باید تدبیر و سیاستی دیگر به میان می‌آمد!

سال 1381، سال آغاز تحول بود. پژوهش‌های برنامه‌ای به درون رادیوها رفت و «تولید اطلاعات در زمینه رادیو» به شعار اصلی فعالیت‌های اداره کل پژوهش‌های رادیو تبدیل شد. رادیو نیاز به «دیده شدن» و «پرواز» داشت و پژوهش‌های رادیو، پاسخگوی این نیاز بود. نشر کتاب‌های نظری و کاربردی در قالب تالیف و ترجمه؛ انتشار مجلات تخصصی در قالب فصلنامه، ماهنامه و دوهفته‌نامه و برگزاری منظم همایش‌ها و نشست‌های تخصصی و کاربردی با مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز عالی آموزشی و پژوهشی، جملگی، در چنین راستایی شکل یافت و هر روز بیش از دیروز، رادیو به دغدغه‌ای ذهنی برای اندیشمندان و صاحبنظران دانشگاهی و غیردانشگاهی بدل شد؛ آنچنان که تبلور آن در دومین اجلاس جهانی رادیو به راستی نمایان شد و از مجموع بیش از یکصد چکیده مقاله پذیرفته شده، عرصه‌ای فعال از مشارکت دانشگاهیان و اهالی رادیو به نمایش درآمد.

اینک، دفتر پژوهش‌های رادیو با کارنامه‌ای پربار از گذشته‌ای نه‌چندان طولانی و آینده‌ای نویدبخش در برابر ماست. نشر بیش از یکصد کتاب؛ انتشار چهل و چهار شماره مجله تخصصی رادیو، هفتاد و سه شماره دوهفته‌نامه آموزشی یادداشت و در کنار آن، انتشار ده شماره فصلنامه پژوهشی فرهنگی نجوای فرهنگ، جملگی، نشان از چنین گذشته‌ای است؛ گذشته‌ای که با ارائه نو به نو آثار در پی پیوند با آینده‌ای بهتر است. در حال حاضر، تنها نزدیک به شصت کتاب در آستانه طی کردن مراحل نهایی چاپ و نشر است. اینها جدا از دیگر فعالیت‌های در دست انجام است که ذکر هریک مجالی دیگر می‌طلبد.

در پایان سخن، بی‌مناسبت نیست که از برخی فعالیت‌های دفتر پژوهش‌های رادیو در سال‌های گذشته یاد کنیم تا خوانندگان گرامی با «مشتی نمونه خروار!» از این فعالیت‌ها، بیشتر و بهتر آشنا شوند.

نشر کتاب‌هایی چون «دایره`‌المعارف رادیو»، «درک رادیو»، «درآمدی بر جامعه‌شناسی رادیو»، «برنامه‌سازی خلاق در رادیو»، «درآمدی بر موسیقی مردم‌پسند»، «دین و رسانه»، «مدیریت سازمان‌های رسانه‌ای در BBC و »CNN و....

دفتر پژوهش‌های رادیو با دارابودن چهار واحد پژوهش، تالیف و ترجمه، فرهنگ مردم و انتشارات و اطلاع‌رسانی و با برون‌سپاری مناسب فعالیت‌ها توانسته است سازمانی انعطاف‌پذیر و چالاک در مجموعه صدای جمهوری اسلامی ایران باشد. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر پژوهش‌های رادیو به نشانی www.radioresearch.ir دروازه‌ای مناسب برای تبادل آرا و افکار و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مناسب پژوهشی در عرصه مطالعات رادیویی است. دانشجویان و دانش‌پژوهان گرامی می‌توانند در عرصه فعالیت‌های پژوهشی خود دفتر پژوهش‌های رادیو را چون رادیو، همراهی مطمئن و همنشنی دلسوز ببینند و بدانند.

روابط عمومی معاونت صدا