نوزادان تپل و چاقی در سنین پیش‌دبستانی

طی 20 سال گذشته میزان چاقی کودکان شیوع فراوانی یافته است، به طوری که در میان کودکان آمریکایی شیوع چاقی دو برابر شده و تقریبا 3/1 درصد آنها چاق  یا دچار افزایش وزن هستند. شیوع چاقی کودکان متاسفانه در کشور ما نیز طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. همان طور که می‌دانیم، اپیدمی چاقی با مشکلات تهدیدکننده سلامتی از قبیل ریسک بالای بیماری‌های قلبی، دیابت و سرطان در ارتباط است.

براساس دو مطالعه انجام شده اخیر، غذا ندادن بیش از حد به بچه‌ها در زمان سیری آنها و تشویق به نوشیدن میزان زیاد آب می‌تواند در کنترل وزن آنها بسیار موثر باشد.

دانشمندان دانشگاه هاروارد، 559 کودک را به 4 گروه تقسیم کردند. این تقسیم‌بندی براساس اندازه‌گیری قد و وزن آنها در زمان تولد، 6 ماهگی و 3 سالگی بود. نزدیک به 10/1 درصد بچه‌ها در 3 سالگی چاق بودند.

بچه‌هایی که در زمان تولد سنگین‌وزن‌تر بوده و آنهایی که تا 6‌ماهگی بیشترین اضافه وزن را داشتند، احتمال بروز چاقی در 3‌سالگی آنها 40 درصد  بیشتر بود. جالب آن که افزایش وزن زیاد در نوزادی بیش از سنگین وزن بودن در هنگام تولد، ریسک چاقی در سنین رشد را افزایش می‌دهد. اگرچه چاقی در 3 سالگی الزاما به معنای چاقی در بزرگسالی نیست ولیکن بدون شک ریسک آن را بالا می‌برد.

مطالعه مشابه دیگر در کودکان راه آسان برای جلوگیری از افزایش وزن بچه‌ها را تشویق در نوشیدن آب بیشتر در آنها یافته است. در این مطالعه که در 1641 دانش‌آموز دبستانی انجام گرفت، دانش‌آموزان به نوشیدن آب بیشتر تشویق شدند. نتایج این مطالعه نشان داد، در دانش‌آموزانی که میزان آب نوشیده شده بیشتر بود ریسک افزایش وزن 31 درصد کاهش یافت.

نکته عملی: با توجه به اهمیت چاقی نوزادی در چاقی سنین بعد زندگی، آموزش والدین برای بهبود رژیم غذایی نوزادان و عدم اصرار به افزایش وزن سریع در زیر یک سالگی ضروری است، چرا که اصرار بیش از حد به افزایش حجم مواد غذایی نوزادی می‌تواند افزایش وزن بی‌رویه و چاقی در سنین کودکی را به ارمغان آورد. از طرف دیگر نوشیدن آب به اندازه کافی نیزدر پیشگیری از اشتهای کاذب و چاقی کودکان مفید است.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه