هنرهای تجسمی‌همه چیز دارد غیر از منتقد

این‌که نمایشگاهی برپا شود و عده‌ای آثاری را به نمایش بگذارند و عده‌ای فرصت نیابند آخر ماجرا نیست. از قدیم گفته‌اند که شروع یک کار مهم است اما نه به اندازه تداوم آن.

شاید قبل از برگزاری نخستین جشنواره تجسمی ‌فجر همه اذهان به این سمت کشیده می‌شد که راستی چرا هنرمندانی که سال‌هاست برای این آب و خاک هنر آفرینی کرده‌اند نزدیک به 3 دهه باید از داشتن یک جشنواره و رویداد ملی محروم باشند؟ این یک ادعا نیست واقعیت است.

چندی پیش رئیس خانه کاریکاتور ایران اعلام کرده بود که براساس آخرین آمارها هنرمندان این رشته نزدیک به 10 روز یک‌بار صاحب یک عنوان بین‌المللی می‌شوند. خوب این اتفاق کم است برای آن‌که بخواهیم آن را به چالش بکشانیم؟ اما جایگاه نقد و نقادی در رسانه ها کجاست که هیچ کس از آن خبر ندارد؟

هنرمندان اما یک سوی این ماجرا و سوی دیگر آن منتقدان و نویسندگان هستند که متاسفانه در ایران آن‌طور که باید و شاید سهم خود را ادا نکرده‌اند. اصلا به زبانی دیگر چند منتقد هنرهای تجسمی ‌در ایران داریم که بتوانند نقد اصولی بر رویدادهای حوزه هنرهای تجسمی‌داشته باشند؟ مگر جز این است که هر سال انبوهی از نمایشگاه‌های مختلف هنری در کشور برگزار می‌شود و رسانه‌های مختلف دیداری و شنیداری تنها به انعکاس خبری این رویدادها بسنده می‌کنند؟ با همه اینها باید حساب نویسندگان حوزه تجسمی‌ را از منتقدان این حوزه جدا کرد؛ منتقدانی که آینده هنرهای تجسمی‌ ایران به آن نیاز دارد.

از یاد نبریم بسیاری از سبک‌های هنری در تاریخ هنر معاصر جهان با معرفی و نقد منتقدان سبک شدند. اصولا در دنیای امروز، هنرمندان نیازمند منتقدان قابل و توانمندی هستند که نقد کنند و گویا در ایران این روندبر عکس شده است. نویسندگان به دنبال هنرمند می‌روند و این می‌شود آغاز نگارش داستان هایی برای تعریف و تمجید از فلان هنرمند و به به و چه‌چه.

از زاویه مخالفش هم که نگاه کنیم، می‌شود فحش‌های محترمانه‌ای که نویسنده  نه منتقد  نثار هنرمند و نگارخانه و... می‌کند تا او هنرمند را نقد کند نه اثرش را.

در مراسم گشایش این جشنواره رئیس مرکز هنرهای تجسمی‌ارشاد، رسانه‌ها را به نقد آثار به نمایش در آمده در نخستین جشنواره تجسمی ‌فجر دعوت کرد، اما نباید از یاد ببریم که نقد کردن نیاز به منتقد دارد.

راستی چند درصد نویسندگان  نه منتقدان  تجسمی ‌مطبوعات ایران به طور اصولی نقد هنر را آموخته‌اند با وجود رشد هر روزه هنرهای تجسمی ‌در ایران باید به فکر برگزاری کلاس‌هایی باشیم که نقد را به نویسندگان تجسمی‌مطبوعات آموزش دهد.

مهدی نورعلیشاهی