بررسی ضرورت تشکیل شورای ملی سالمندان

سالمندی یک فرآیند زیستی است که تمام موجودات زنده ازجمله انسان را در بر می گیرد.گذشت عمر را نمی توان متوقف کرد ؛ ولی می توان با به کارگیری روشها و مراقبت های مناسب از اختلالات ومعلولیت های پیش روی سالمندان پیشگیری کرد

کد خبر: ۲۳۴۸۱

و یا آن را به تعویق انداخت تا بتوان از عمر طولانی همراه با سلامت و رفاه که همواره آرزوی بشر بوده و هست ، بهره مند شد. در جمهوری اسلامی ایران ، مبنای تعهدات ملی ، مردمی و اسلامی در قبال سالمندان از توصیه های مکرر خداوند تبارک وتعالی در قرآن مجید درخصوص احترام و نیکی به والدین و سالمندان که از نظر جایگاه انسانی و اعتقادی و درجات معنوی پس از عبارت پروردگار قرار دارد، منشات می گیرد. پیامبر عظیم الشان اسلام و ائمه اطهار همه بر توجه خاص و احترام به سالخوردگان و پیران توصیه دارند و به تعبیری نقش پیران هر قبیله و طایفه را نقش پیامبران هر امت تلقی می کنند. امام جعفر صادق ، احترام به سالمندان را احترام به خداوند بزرگ می دانند. باورهای دینی و ملی در ایران موید این است که سالمندان ازجمله انسان های ارزشمند و ذخایر این مرز و بوم محسوب می شوند. در ادبیات ایرانیان از سالمندان به نامهای پیر طریقت ، پیر مغان ، مرد دانا و فرهیخته نام برده می شود که همگی تاکید بر ارزش و حرمت سالمند دارد. امروز پدیده سالمندی در جهان به دلیل کاهش میزان مرگ ومیر ناشی از پیشرفت های علوم پزشکی و مراقبت های بهداشتی و آموزشی ، افزایش نرخ امید به زندگی ، کنترل جمعیت و افزایش طول عمر به عنوان یک پدیده نوین با چالشهای فراوان پیش روی آن مطرح است و ترکیب جمعیت جهان ازجمله در کشور ما بسرعت در حال تغییر است . به طوری که جمعیت سالمندی جهان در سال 1975، 350میلیون نفر بود؛ ولی این میزان در سال 2000به 590میلیون رسیده است و تا سال 2020میلادی به بیش از یک میلیارد نفر خواهد رسید. یعنی رشد جمعیت جهان دو برابر و رشد جمعیت سالمندی جهان 3برابر و این امر جوامع را با چالشهای منحصر به فردی مواجه می سازد؛ زیرا برخلاف سایر متغیرهای رشد، نظیر میزان باروری و مرگ ومیر که تا حد قابل ملاحظه ای متاثر از راهکارها و مداخلات دولتها هستند، فرآیند سالمندی جمعیت در واقع غیرقابل برگشت است . بررسی ترکیب جمعیت ایران نشان می دهد که تقریبا 7درصد جمعیت کشور را جمعیت سالمندی بالای 60سال تشکیل می دهند، یعنی قریب به 5/4 میلیون نفر که پیش بینی می شود این رقم در سال 1400 (20 سال آینده) به 10میلیون نفر برسد. بنابراین با توجه به رشد سریع جمعیت سالمندی کشور، پدیده سالخوردگی در ایران هم به عنوان یکی از مهمترین چالشهای فراروی آینده خواهد بود که می بایست مورد توجه جدی مسوولان و برنامه ریزان قرار گیرد. شاید در بعضی از جوامع ، سالمندان را افرادی ناتوان یا حتی سربار بدانند در صورتی که دوره سالمندی دوره خردمندی و باتجربگی و دوره انتقال تجارب زندگی به سنین پایین است . دوره سالمندی ویژگی های بالقوه ای دارد که می تواند در قالب کمکهای فراوان به خانواده و جامعه و به شکل سالمندی سالم و فعال جلوه گر شود. برای رسیدن به سالمندی فعال و سالم باید به تمام ابعاد سالمندی ، بهداشت جسمی و روحی ، مسائل اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و معنوی زندگی توجه داشت و از آنجا که بسیاری بیماری ها و مشکلات دوران سالمندی ناشی از شیوه زندگی ناسالم است ، باید پایه و اساس سلامت سالمندان را با به کارگیری شیوه صحیح و ارتقای کیفیت زندگی از ابتدایی ترین مراحل حیات پی ریزی کرد و به موازات آن با ایجاد زمینه های مناسب ، مشارکت سالمندان را در خانواده و جامعه و همچنین فراهم کردن زمینه مناسب حمایتی آنها در کلیه جنبه های اقتصادی ، اجتماعی ، بهداشتی و تغذیه برای رسیدن به سالمندی سالم و فعال و زندگی موفق گام برداشت . امروز نگرش جدایی سالمند از خانواده و جامعه و نگهداری آن در آسایشگاه ، یک نگرش مردود است و می بایست راهکار مشارکت فعال سالمند در خانواده و جامعه جایگزین این نگرش شود و موجبات پیوند بیشتر جوانان و میانسال و سالمند را فراهم کرد؛ زیرا که جوانان امروز، سالمندان فردا هستند. این نکته را هم باید متذکر شد که راهکار احترام مبتنی بر مشکلی که شامل پرداخت کمک به فرد نیازمند است ، راهکار اقدام مبتنی بر جامعه که شامل کلیه اقدامات رفاهی ضروری است ، باید تغییر پیدا کند.
1- با توجه به این که ضرورت دارد به مسائل سالمندی در ابعاد مختلف بهداشتی ، توانبخشی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی توجه شود ، مجلس شورای اسلامی در قانون برنامه 5ساله سوم سازمان بهزیستی را به ساماندهی سالمندان کشور مکلف کرد و سازمان آیین نامه اجرایی این قانون را تهیه و در اختیار وزارت بهداشت قرار داده است تا در هیات وزیران به تصویب برسد که در صورت تصویب آیین نامه مذکور برای برنامه ریزی ، سیاستگذاری و هماهنگی لازم در امر ساماندهی سالمندان ، شورای ملی سالمندان به ریاست رئیس جمهور و عضویت چندتن از وزرا و روسای سازمان ها و نهادهای ذی ربط تشکیل می شود و دبیرخانه آن در سازمان بهزیستی است.
2- باتوجه به این که حدود 90درصد زنان سالمند بدون شغل هستند و به منظور این که زنان خانه دار نیز بتوانند امنیت اقتصادی و اجتماعی ، بویژه در دوران سالمندی داشته باشند ، سازمان بهزیستی کشور طرح بیمه اجتماعی 14میلیون نفر از زنان خانه دار را در برنامه خود دارد. از ضرورت های دیگر ، دوره طب سالمندی و روانپزشکی سالمندی است که باید در دانشگاه های ایران اجرا شود. همچنین گنجاندن واحدهای درسی ویژه مسائل سالمندی در واحدهای درسی دانشجویان گروه پزشکی از دیگر ضروریات است .