تئاتر شهرستان گنج فراموش شده

شهرستانی‌ها که فاقد عقد قراردادهای آنچنانی اجرای تئاتر با مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی هستند دچار این توهم شده‌اند که لابد چنین اعتباراتی در اختیار استان و مدیرکل‌شان قرار می‌گیرد و این آقای مدیر است که پول‌های دریافتی از مرکز هنرهای نمایشی را خرج تئاتر شهر و استانشان نمی‌کند!

در این میان یک سوال بی‌جواب همچنان باقی است و آن این‌که تعهد و مسوولیت مرکز هنرهای نمایشی نسبت به هنرمندان بی ادعا و توانمند شهرستانی چیست؟ آیا با نام بردن از چند شهرستان در جشنواره تئاتر فجر مسوولیت خطیر مرکز نسبت به تئاتر شهرستان خاتمه می‌یابد؟

تعطیلی انجمن‌های نمایش شهرستان‌ها در شرایطی انجام شد که بودجه کلان انجمن نمایش همچنان توسط مرکز هنرهای نمایشی دریافت شده و در تهران و در شرایطی خاص هزینه می‌گردد بی‌آن‌که یک ریال از این بودجه صرف شهرستان‌ها شود.

راه‌اندازی اخیر انجمنی به ظاهر شبیه به انجمن سابق هم با تبصره و ماده خاصی که در آن گنجانیده شده، نه تنها باری از دوش تئاتر شهرستان برنخواهد داشت که جنجال‌های تازه‌ای را هم به وجود خواهد آورد.

مطابق مواد مندرج در دستورالعمل تشکیلات جدید قرار است که مرکز هنرهای نمایشی 25 میلیون تومان به تئاتر هر استان بپردازد و ادارات کل ارشاد هر استان هم معادل همین مبلغ را خود تامین کنند.

تا اینجا تصمیم‌گیری خوب نظر می‌رسد اما در ماده خاص آمده است: ادارات کل ارشاد هر استان موظف هستند هزینه‌های اجرای تئاتر حرفه‌ای! اعزامی از سوی مرکز هنرهای نمایشی را تامین کنند! و این یعنی هزینه کردن همه آن 50 میلیون برای گروهی که از تهران به شهرستان می‌رود تا در هتلی خاص، سالنی خاص، با تبلیغی خاص و... به اجرای تئاتر در شهرستان بپردازد.

سوال اینجاست که اگر دل تصمیم‌گیرندگان مرکز هنرهای نمایشی به حال تئاتر شهرستان سوخته است چرا هزینه‌های اجراهای آن گروه‌ها را در قراردادهایی که خود مرکز با آنها منعقد می‌نماید لحاظ نمی‌کند و اندک پول در نظر گرفته شده برای شهرستان را دوباره خرج تهران و گروه تهرانی می‌کند؟

این کشمکشی کهنه است و طی سال‌های پس از انقلاب با شدت و ضعف وجود داشته است و این بار با شدتی بیش از همیشه بین مرکز هنرهای نمایشی وهنرمندان تئاتر شهرستان ادامه دارد و به نظر می‌رسد تنها راه به سامان کردن گنج عظیم امافراموش شده هنر تئاتر شهرستان ایجاد یک معاونت هنری و یا لااقل یک اداره کل فرهنگی و هنری استان‌های کشور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، تا مسوولیت دریافت و تخصیص اعتبارات و حمایت‌های مورد نیاز هنر شهرستان را مستقل از دیگر معاونت‌های هنری این وزارتخانه و زیر نظر وزیر محترم به انجام رساند و به این نابسامانی، کشمکش و سرخوردگی دیرپا خاتمه دهد.

حسن دولت آبادی
نویسنده، مدرس دانشگاه و پژوهشگر تئاتر