تئاتر تصویرگر طلوع فجر انقلاب

بیداری آتش، یادگار سال‌های شکنجه: «بیداری آتش» عنوان نمایشی است نوشته مهدی پوررضاییان که در اولین اجراهای دوره‌ای نمایش‌های انقلاب اسلامی به کارگردانی امیر آتشانی روی صحنه خواهد رفت. این نمایش روایت زندگی مردی است که در دوران رژیم منحوس پهلوی به دست ساواک شکنجه شده و اکنون وقت آن رسیده است تا با مراجعه به پزشک خود راهی برای بهبودی‌اش بیابد. در این راه به خواسته پزشکش آن دوران تلخ و سیاه را روایت می‌کند.

آتشانی درخصوص اجرای این نمایش که با شیوه تئاتر درمانی اجرا می‌شود، معتقد است: اجراهای دوره‌ای چنین آثار نمایشی که با مضمون انقلاب اسلامی تولید می‌شوند، ضرورت دارد و زمان مناسبی برای اجرای آنها در نظر گرفته شده است. به طور حتم برگزاری چنین برنامه‌هایی در گام اول خود با مشکلات و موانع زیادی رو‌به‌رو خواهد بود، اما این اجراها در صورت تداوم می‌تواند گام موثری در تولید آثار نمایشی با مضمون پیروزی انقلاب اسلامی به حساب آید.

این که مردم ما چگونه توانستند با رهبری مردی فرزانه و حکیم به پیروزی دست پیدا کنند، مساله‌ای است که باید نسل امروز را از آن آگاه کرد. به نظر من این نوع تفکر باعث خواهد شد انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن تا همیشه در ذهن مردم باقی بماند.

یدک سیار، روایت انقلاب برای کودکان

نمایش «یدک سیار» که به کارگردانی مهدی قلعه از کارگردانان با سابقه نمایش‌های کودک و نوجوان برای رپرتوآر نمایش‌های انقلاب آماده شده است، روایت یک نقال از داستان حاکم زورگویی است که مردم از دست زورگویی‌های وی خسته شده‌اند و در صدد نابودی و شکست او برمی‌آیند و در قالب روایت این داستان مخاطبان نمایش که بیشتر آنها را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند با اتفاقات سال 57 بیشتر آشنا می‌شوند.

مهدی قلعه با توضیح این نکته که اجراهای دوره‌ای نمایش‌های ویژه پیروزی انقلاب اسلامی یک تجربه نو و موثر است می‌گوید: این اجراها می‌تواند تاثیر مثبتی در افکار عمومی جامعه داشته باشد. البته باید به این مساله توجه داشت که اگر می‌خواهیم در این برنامه‌ها شاهد اتفاقات خوبی باشیم، باید با برنامه‌ریزی دقیق، تحقیق زیاد و توجه به ذائقه نسل جوان جامعه کارها را هدایت کنیم.

برکه سبز، انقلاب را برای کودکان روایت می‌کند

نمایش «برکه سبز» درباره ظلم و ستم یک دیو در جنگل است. این دیو حیوانات جنگل را مورد اذیت و آزار قرار می‌دهد و به حیوانات جنگل اجازه آب خوردن از برکه را نمی‌دهد. سرانجام اتحاد و همدلی سایر حیوانات و کودکان که مخاطبان اصلی این نمایش هستند و در نمایش شرکت می‌کنند، باعث می‌شود آن دیو شکست بخورد و از جنگل بیرون برود.

کارگردان نمایش برکه سبز ضمن ابراز امیدواری از ادامه روند برگزاری این ویژه‌برنامه‌ها به صورت دائم و نه مقطعی می‌افزاید: تا زمانی که این پروژه‌ها به صورت مقطعی انجام شود نمی‌توانیم درخصوص آن بحث و گفتگو کنیم و در صورت ادامه دار بودن روند این اجرا‌ها می‌توانیم برگزاری این قبیل ویژه برنامه‌ها را آسیب‌شناسی کنیم و از لحاظ تاثیر‌گذاری و تاثیرپذیری مخاطب مورد ارزیابی قرار دهیم.

روایتی نو از هنر نقالی و قصه‌های انقلاب

هنر نقالی یادآور روایت وقایع کربلا و داستان‌های شاهنامه است، اما این بار این شیوه نمایشی ایرانی با هنرمندی محسن میرزاعلی در قالبی جدید و دیدنی اتفاقات انقلاب 57 را در هیات یک راوی و در قالب هنر نقالی برای تماشاگران روایت می‌کند.

محسن میرزا علی درباره این رپرتوآر و نکاتی که به بهتر برگزار شدن آن کمک می‌کند می‌گوید: اجرای نمایش‌ها به صورت دوره‌ای سبب می‌شود همه افراد امکان دیدن آثار را در هر نقطه شهر پیدا کنند و به این ترتیب همه نوع قشری در جریان انقلاب و جوانانی که در راه آرمان‌های آن شربت شهادت را نوشیدند قرار می‌گیرند. همچنین برای بهتر برگزار شدن نمایش‌‌های ویژه پیروزی انقلاب اسلامی پیشنهادهای  زیادی داریم؛ اما کسانی که به این مسائل باید رسیدگی کنند یا گوششان پر است، یا سرشان شلوغ است یا برایشان رسیدگی به این عوامل مهم نیست.

شور زندگی، حماسه قیام مدرس تا پیروزی انقلاب

«شور زندگی» عنوان نمایشی است که مرتضی وکیلیان، هنرمند با سابقه تئاتر خیابانی با سوژه قرار دادن اتفاقاتی از جریان‌های موجود در زندگی 2 شاه منحوس پهلوی یعنی رضاخان‌ و محمدرضا پهلوی همچون کشف حجاب، مبارزات مدرس، قیام مردم و پیروزی انقلاب اسلامی با روایت سرگشتگی یک پیرمرد که به دنبال فرزند خود در شهر تهران می‌گردد و عاقبت در می‌یابد که پسرش در تظاهرات انقلاب به دست نیرو‌های مزدور شاه به شهادت رسیده است، سعی در بازگویی نقاط تیره دوران پهلوی و شور آفرینی مردم غرور آفرین دارد.

کارگردان نمایش شور زندگی درباره اجرای نمایش با مضمون انقلاب می‌گوید: ‌‌برای من عجیب است که امسال چه اتفاقی افتاده است که چنین تصمیمی مبنی بر اجرای نمایش با مضمون انقلاب در این ایام گرفته شده است؛ زیرا ما در این 30 سال تدارک چنین برنامه‌ای که نمایش‌ها واقعا ‌‌با مضمون انقلاب هماهنگ باشند را کمتر شاهد بوده‌ایم. مثلا نمایش‌هایی که در ایام دهه فجر با عنوان جشنواره فجر به روی صحنه می‌روند، نشانی از فجر ندارند.

تماشای رازها، پانتومیم و انتقال پیام انقلاب

«تماشای رازها» با طراحی و کارگردانی بهرام ریحانی و با حضور بازیگرانی از ایران، ارمنستان، چین و سوریه با شیوه نمایش ایمایی (پانتومیم) از دیگر برنامه‌های اولین رپرتوآر نمایشی پیروزی انقلاب اسلامی است که تماشاگر در اجرای آن طی همراهی با اثر تلاش می‌کند که با کشف رازهای نمایش مفاهیم و ارزش‌های انقلاب را کشف کند.

ریحانی، کارگردان این اثر نمایشی ایمایی معتقد است: هیچ کاری بدون تلاش و زحمت به وجود نمی‌آید و مفهوم تئاتر و نمایش با دور هم نشستن و چای خوردن اتفاق نمی‌افتد اگر قرار است تئاتر به تماشاگر ضربه‌ای بزند یا تاثیری بگذارد، نباید کار معمولی روی صحنه برود؛ چرا که به نظر من صحنه مانند طناب بند بازی و افراد نالایق جرات راه رفتن روی آن را ندارند.

داستان نوح و عروسک‌های راوی انقلاب

عروسک‌ها هم با حضوری مهم و متفاوت سهم خود را با اجرای نمایش «داستان نوح» به کارگردانی افشین رازی در اجراهای دوره‌ای نمایش‌های ویژه انقلاب اسلامی ایفا می‌کنند.

رازی ضمن تاکید بر ویژگی قرآنی این داستان درخصوص دستمایه قرار دادن داستان حضرت نوح(ع) و ارتباط آن با انقلاب اسلامی معتقد است: داستان حضرت نوح (ع) و داستان‌های مشابه آن که باعث تغییر سیستمی در دوران خود می‌شوند، می‌توانند شباهت زیادی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران داشته باشند.

برای مثال، می‌توانم بگویم سیل داستان طوفان نوح که سبب پاک شدن نسل آدم‌های زشت خو و روی کار آمدن انسان‌های پاک و صالح شد، با سیل مردم و حضور پرشورشان در تظاهرات دوران انقلاب کاملا قابل تطبیق و تعمیم است.

بلبل‌آباد، نمایشی برای انقلاب و محرم

نمایش «بلبل‌آباد» هم عنوان اثر نمایش دیگری است که در ایام دهه فجر به کارگردانی محمد تیموری به روی صحنه خواهد رفت. مضمون این نمایش در ارتباط با انقلاب اسلامی ایران و محرم است.

طبق گفته محمد تیموری، شبیه‌سازی میان انقلاب اسلامی ایران و محرم سوژه و خط اصلی این نمایش را شکل می‌دهد. داستان نمایش در روستایی به نام بلبل‌‌‌آباد شکل می‌گیرد که اتفاقات آن شبیه واقعه کربلاست.

تیموری درخصوص ویژگی نمایش بلبل آباد می‌گوید: کار به سبک ساده و شیرین توام با موسیقی است که جریانی عمیق و صمیمی را با این روش ساده بیان می‌کند.

امین خرمی