صنعت آب و برق با درآمد نفتی اداره نمی‌شود

به گزارش ایسنا ، رییس سازمان بازرسی کل کشور در یازدهمین همایش مدیران ارشد وزارت نیرو که در محل سالن خلیج‌فارس پژوهشگاه این وزارتخانه برگزار شد با اشاره به نقش محوری انرژی به خصوص انرژی برق در توسعه کشور گفت: کشور دو هدف عمده را تعقیب می‌کند ، نخست افزایش سطح رفاه عمومی و اجتماعی است که برای رسیدن به میانگین رشد 8 درصدی به برق و انرژی نیاز دارد و دیگری وضعیت آب و هوایی کشور است که خشک و نیمه خشک و با جمعیت زیاد است و با کمبود منابع آب در بخش‌های مصارف کشاورزی، شرب و محیط‌زیست مواجه هستیم.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور میزان مصرف آب در کشور را نامتناسب و ناموزون خواند و افزود: مصارف کشاورزی کشور حدود 90 درصد است که حدود 20 درصد از میانگین جهانی بالاتر است و مصرف صنعت نیز 30 تا 40 درصد از مقیاس جهانی بیشتر است. همچنین در زمینه مصرف آب شرب هم با عدم تناسب روبرو هستیم.

اقدامات وزارت نیرو قابل تقدیر است

حجت‌الاسلام والمسلمین پورمحمدی با مثبت توصیف کردن اقدامات دست اندرکاران صنعت آب و برق، آبفا و سایر مجموعه‌های فعال در این زمینه اظهار داشت: نصب این مقدار نیروگاه، تأمین 100 درصدی و حدود 95 درصدی آب شرب شهرها و روستاها، بومی شدن بخش اعظم این صنعت توسط کارشناسان و متخصصان ایرانی و جلب رضایت نسبی جامعه، جای تقدیر و تشکر دارد.

وی خاطرنشان کرد: مجموعه گزارش‌ها از سازمان بازرسی و دیگر دستگاه‌های نظارتی نشان می‌دهد که مشکلات در حوزه آب و برق به نسبت دستگاه‌های دیگر کمتر است و این فرآیند نتیجه تلاش جمعی، رؤسای سازمان‌ها، کارکنان و مدیریت بخش‌های مختلف به خصوص وزیر نیرو است.

فضای کار مدیران مناسب با تلاش آنان نیست

پورمحمدی گفت: مدیران ما در فضایی کار می‌کنند که این فضا مناسب برای این همه تلاش نیست. انتظارات در حوزه آب و برق و فاضلاب در حالی است که بودجه کافی و زمان‌بندی شده به این صنعت تزریق نمی‌شود، تأخیرها، تعدیل‌ها، عقب‌جلوشدن‌ پروژه‌ها به طور طبیعی تبعات در سیستم ایجاد می‌کند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور خاطرنشان کرد: اینکه نرخ‌ها با هر سیاستی، متمرکز و ثابت می‌شود باعث کاهش قدرت مانور سیستم می‌شود.

پیوسته بر طبل مصرف می‌کوبیم

پورمحمدی گفت: مصرف آب و برق در کشور، چه از نظر مقیاس جهانی و چه از نظر ادبیات بومی و معارف دینی مصرف صحیح، متعادل، قابل قبول و مطلوب نیست.

وی با بیان اینکه پیوسته بر طبل مصرف می‌کوبیم، افزود: یعنی از طرفی محاسبه میزان تولید با میزان امکان مصرف نیست و عملاً در بخش‌هایی برای افزایش مصرف، تاخت و تاز داریم و از طرف دیگر محاسبه لازم را برای تأمین انرژی آب مورد نیاز نداریم و این مسأله به حدی جدی است که شرایط سختی را مدیران و صنعتگران تحمیل می‌کند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور، مدیر دولتی را مدیر اجرای ضوابط، مقررات و قوانین دانست و گفت: همه کارها را در فضا و از مدیر دولتی می‌طلبیم. در صورتی که دولت یعنی اجرای حاکمیت و ضابطه‌مندی و اجرای حاکمیت هم یعنی اجرای ضوابط حاکمانه و مقررات الزامی در جامعه. مدیر دولتی آمده است تا ضوابط را اجرا کند. اینکه به مدیر دولتی گفته می‌شود که تو مسئول تولید، مصرف و توزیع بازار هستی و همه اینها را با هم باید تنظیم کنی و ریسک‌پذیر هم باشی طبیعی است که امکان این کار وجود ندارد. مدیر دولتی مدیر اجرای ضوابط است نه مدیر ریسک.

پورمحمدی افزود: ‌از مدیر دولتی ریسک می‌خواهیم و بعد به وی می‌گوییم تخلف نکن. امکان ندارد کسی ریسک کند و اطرافش کم و بیش فساد تولید نشود.

وی تصریح کرد: اینکه انتظار داشته باشیم که مدیر خارج از برنامه، اقداماتی انجام دهد یا برخی برنامه‌ها را با کمی بالا و پایین اجرا کند نتیجه این جابجایی ضوابط در کشور تولید فساد و سوء استفاده خواهد بود.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور مدیریت دولتی و تمرکز سرمایه‌گذاری را فسادآور خواند و اظهار داشت: تمرکز همه چیز در دست دولت یعنی فساد. اینکه تصمیم‌گیری و اختیار را با سرمایه‌گذاری و گردش مالی دور هم جمع کنیم فساد پدید می‌آید.

وی اظهارداشت: همه اینها به یک طرف، پاسخگویی به سازمان بازرسی، دیوان محاسبات و کمیسیون اصل 90 و.... هم طرف دیگر. مدیر دولتی به همه آنها باید پاسخگو باشد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور اظهار داشت: ما مسئول نظارت و بازرسی هستیم و اگر تخلفی صورت گرفت باید بگوییم، اگر نگوییم متهم می‌شویم به اینکه چرا مفسد را نگرفتید و وقتی چند تا مفسد را معرفی می‌کنیم می‌گویند که اینجوری و در این فضا نمی‌شود کار کرد.

پورمحمدی خاطرنشان کرد: به عنوان مسئول بازرسی می‌گویم آنچه که در کشور می‌بینم قابل تقدیر و تشکر است اما اگر از خروجی کار می‌پرسید می‌گویم خوب نیست. اینکه خروجی خوب نیست باید علل و ریشه‌های آن را شناسایی کرد.

ضوابط و فعالیت دستگاه‌ها شفاف شود

وی بر شفاف کردن فعالیت دستگاه‌ها تأکید کرد و افزود: در وزارت نیرو در حوزه‌های مربوط به واگذاری، به موقع در مدار انداختن صنعت و استفاده از ظرفیت‌های بخش‌های خصوصی اقدام خوبی انجام شد که جای تقدیر دارد. همچنین در بحث مناقصات، اقدامات وزارت نیرو در ثبت اطلاعات این نوع معاملات در پایگاه‌ ملی اطلاع‌رسانی مناقصات هر چند که بالا نیست ولی در مقایسه با سایر دستگاه‌ها بهتر است. به هر حال چاره‌ای جز شفاف‌سازی عملیات و اقدامات نیست و به نفع همه ماست که ضوابط و مقررات شفاف شود.

در مدیریت، تعارف نداشته باشید

رئیس سازمان بازرسی کل کشور در بخش دیگری از سخنان خود در مورد نحوه مدیریت گفت: در مدیریت‌مان، قدری تعارف داریم. با مردم و خودمان رودربایسی داریم. این سؤال که آیا کشور می‌تواند سالی 7 الی 8 هزار میلیارد تومان پول منابع عمومی را به صنعت آب و برق اختصاص بدهد و اینکه آیا کشور پول و بودجه لازم را در اختیار دارد تا در مورد شبکه آبیاری، توزیع منابع آب سدها، اصلاح سیستم‌ها، رفع فرسودگی شبکه آب و برق و عدم اتصال شبکه فاضلاب (که بخشی از آن اجرا شد و بخشی ناقص است) هزینه کند، بسیار مهم است.

پورمحمدی با بیان اینکه با پول‌های متکی به نفت نمی‌توان صنعت آب و برق را اداره کرد، گفت: باید در این زمینه جدی‌تر ورود کنیم، تعارف را کنار بگذاریم و با جامعه، افکار عمومی و نخبگان صریح و صادقانه صحبت کنیم. باید نیازهای جامعه را اولویت‌بندی کرد.

وی افزود: این حرف‌ها، حرف امروز نیست، 20 سال پیش هم در جلسات، این مسایل را مطرح می‌کردیم و آخر هم با مسامحه، تعارف و رودربایسی کار به اینجا کشیده شد. وی تصریح کرد: به عنوان مسئول سازمان بازرسی این حرف را می‌زنم و هر چند که شاید مورد انتقاد افکار عمومی و بسیاری از نخبگان و دست‌اندرکاران قرار بگیرم اما اقدامات مدیران ما در چنین شرایطی قابل تقدیر و تجلیل است.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور اظهارکرد: هر چند که ممکن است بریز و بپاش‌هایی وجود داشته باشد و در جای خود باید محکم برخورد شود اما روند و فرآیند کلی کار نشان می‌دهد که مدیران و کارشناسان در این بخش با جان و دل دوندگی و تلاش کردند و بیش از نرخ متعارف محصول گرفتند.

رییس سازمان بازرسی کل کشور گفت: قبول کنیم که مدیریت دولتی، ناکارآمد و توسعه ناپذیر است. از مدیران دولتی این همه کار می‌خواهیم و انتظار داریم که راندمان و بهره‌وری‌شان از بخش خصوصی بیشتر باشد. کدام بخش خصوصی است که بازرسی و دیوان محاسبات به سراغش می‌روند، کدام بخش خصوصی به وسیله افکار عمومی و مجلس مورد سؤال و استیضاح قرار می‌گیرد. همه این کارها را از مدیران دولتی و سازمان‌های وابسته آن می‌خواهیم و بعد هم می‌گوییم چرا راندمان پایین است.

همه برای بهینه‌ شدن مصرف انرژی فرهنگ‌سازی کنند

رئیس سازمان بازرسی کل کشور در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت فرهنگ‌سازی در بهینه شدن مصرف انرژی در کشور اشاره کرد و گفت: برای فرهنگ‌سازی در کشور کم‌آب و نیمه‌خشک که 60 درصد آب سطحی و 30 درصد آب زیرزمینی آن به هدر می‌رود باید همه تلاش کنند. هر چند که وظیفه اصلی در این زمینه برعهده دستگاه‌های تبلیغی، رسانه‌ای و سخنگویی بخش‌های مختلف است.

وی خاطرنشان کرد: تأسف‌بارتر اینکه این همه زحمت برای به سطح زمین آوردن آب و رساندن آن به زمین‌های کشاورزی انجام می‌شود اما در نهایت 30 درصد محصولات کشاورزی هنگام تولید هدر می‌رود.

پورمحمدی سرمایه‌گذاری‌ در این بخش را مورد تأکید قرار داد و گفت: سرمایه باید به نحو مطلوب به این صنعت گسیل شود و در انجام این کار باید مباحثات اقتصادی و مالی تعریف و به نحوی تأمین شود.

وی دو چیز را متوجه وزارت نیرو دانست و گفت: نخستین مطلب اجرای اصل 44 است که سیاست رسمی ابلاغ شده توسط مقام معظم رهبری است. در این زمینه دولت باید بر حوزه مدیریتی و حاکمیتی تمرکز کند و از اقدامات تصدی‌گرانه دست برداشته، آن را به بخش عمومی تعاونی و خصوصی واگذار کند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با بیان اینکه سازمان بازرسی کل کشور از مدیران جسور و جدی حمایت می‌کند، افزود: در این زمینه اهداف جسارت را مشخص‌ کنید. جسارت را در افزایش مصرف و وعده دادن خرج نکنید. چون وعده دادن به مردم و بالابردن مطالبات اجتماعی هم نوعی جسارت است. الان نیاز به این داریم که واگذاری‌ها را نه صرفاً با رهاسازی بلکه با محاسبه دقیق پیامدها، پیوست‌های مشورتی، تنظیم مدیریت آتی و سیستم‌سازی انجام دهیم تا به سرنوشت کشورهایی که در واگذاری‌ها دچار خسارت شدند نشویم.

پورمحمدی بر همکاری دستگاه‌های نظارتی در این زمینه تأکید کرد و گفت: خواهی‌نخواهی در قیمت‌ها ممکن است حرف و حدیثی به وجود بیاید اما باید این ریسک را بپذیریم و همه باید پایش بایستیم.

وی خاطرنشان کرد: در واگذاری‌ها باید اقدامات مقدماتی را انجام داد تا سرمایه‌گذار بتواند به راحتی پا پیش بگذارد. چون در فضایی که خریدار و سرمایه‌گذار تکالیفش را نمی‌داند و آینده برایش قابل پیش‌بینی نباشد امکان سرمایه‌گذاری وجود ندارد.

پورمحمدی اظهار داشت: برای قرار دادن توزیع انرژی در اختیار شهرداری‌های و شورای‌شهر،‌ خود را آماده سازید. در این حوزه شوراهای شهر و شهرداری‌ها باید با شهروندان روبرو شوند و مردم باید با نمایندگان خودشان در امر توزیع نیرو سر و کار داشته باشند. اگر می‌خواهید حوزه مصرف را سامان دهید باید تکلیف این حوزه مشخص شود و این بستر را شما آماده سازید.

در قیمت تعارف نداشته باشید

پورمحمدی واقعی شدن قیمت انرژی را یادآور شد و گفت: در قیمت، تعارف را کنار بگذارید. نزدیک بودن عوامل توزیع با بازار مصرف در اصلاح مصرف و کم کردن بار مدیریتی کشور کمک می‌کند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به هدفمندسازی یارانه‌ها در طرح تحول اقتصادی گفت: در بحث یارانه‌ها دو بخش عمده وجود دارد، یکی اصلاح یارانه‌های مربوط به سوخت‌های فسیلی نظیر نفت و بنزین و... و دیگری آب، برق، گاز و.... که عمده یارانه‌ها در اینجاها هزینه می‌شود.

وی گفت: نگرانی‌ام در این حوزه این است که صنعت آب و برق علیرغم تلاش و دوندگی، با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها (که بخشی از تحول اقتصادی است و معتقد به تصویب و اجرای آن هستیم) عملاً بدهکار شود واین ظلم است. باید صریحاً به مردم بگوییم که این مقدار مصرف خلاف مصالح کشور و تک‌تک شهروندان است و مصرف را باید کاهش یابد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: یارانه برای این نیست که مردم مقدار مصرف‌شان را حفظ کنند و علاوه بر آن کمکی برای زندگی‌شان باشد، این اشتباه است. منابع ما در مصرف انرژی در حال هدر رفتن است. این اسراف و تبذیر و خلاف عقل، منطق و شرع است.

پورمحمدی خاطرنشان کرد: یارانه برای تأمین حداقل نیاز شهروندان و برای این است که شهروندان آسیب نبینند. به عبارت دیگر پولی که برای یارانه داده می‌شود. اندازه مصرف را تأمین نمی‌کند. این را صادقانه و با اعداد و ارقام و محاسبه روشن با مردم در میان بگذارید. تجربه سهمیه‌بندی بنزین نشان می‌دهد که این روش پاسخ می‌دهد.

منضبط و قانونمند باشید

پورمحمدی در پایان بر رعایت قانون و مقررات در کشور تأکید کرد و گفت: دستگاه‌های دولتی روی نظم و قاعده می‌چرخد. خیلی ار خسارت‌ها، پایین ‌آمدن بهره‌وری‌ها، پرت منابع و طولانی‌شدن برنامه به خاطر بی‌انضباطی اجتماعی است و همه از این بابت ضرر می‌کنیم.

وی با بیان این‌که کشور با نظم، برنامه، انضباط اجرایی و اجرای مقررات به پیش خواهد رفت، خاطرنشان کرد: حتی قانون بد بهتر از بی‌انضباطی است و بهتر از این است که تفسیر خلاف کنیم یا خلاف قانون عمل نماییم. احترام به قانون و مقررات، اصلی است که باید محترم داشته شود و اول از همه باید از جانب ما دولتی‌ها محترم داشته شود.

پورمحمدی اظهار داشت: آن‌جایی که جسارت نیاز است (و حوزه‌های آن نیز مشخص است) در خدمت شما هستیم اما در باقی موارد،‌ به عنوان رئیس سازمان بازرسی، جدی هستم و با کسی تعارف ندارم.

وی از تلاش‌ها و فعالیت‌های مدیران صنعت آب و برق کشور سپاسگزاری کرد و گفت: مردم نیز تلاش‌ها و توفیقات شما را درک می‌کنند.