سیاست‌های بوش در لحظات پایانی

رسـانه‌های آمریکایی و غربی هفته گذشته پس از انــتــخـــاب بــاراک اوبــامــا بـه ریـاسـت جمهـوری ایـالات متحده، موضوع آینده روابط ایران و آمریکا را به یکی از سوژه‌های داغ خبری خود تبدیل کرده‌اند.

تحلیل برخی از این رسانه‌ها این است که جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در نظر دارد تا در 2 ماه آخر ریـاسـت خـود بر کاخ سفید، سیاست‌های خود را در قـبـال ایران تغییر دهد و این تغییر سیاست در دو زاویه مثبت و منفی تعریف شده است.

از جــمــلـــه ایـــن تــغـیـیــرات سـیــاســت، تــاسـیـس دفـتـر حفاظت منافع در ایران است که می‌تواند راهی برای بوش باشد تا بر کارنامه 8 سال ریاست جمهوری خود بر آمریکا نقطه پایان بگذارد.

روزنـــامــه دیـلــی اسـتــار بــا چـاپ مطلبـی در ایـن بـاره نوشت: طبق برخی گزارش‌های واصله، دولت بوش در نـظـر دارد قـبـل از تـحـویـل کلید کاخ سفید به دولت آینده، دفتر حفاظت منافع خود را در تهران راه اندازی کند.این روزنامه در ادامه می‌افزاید: دولت بوش 8 سال بــا ایــران دسـت و پـنـجـه نـرم کـرد امـا در آخر قصد دارد روابـط دیـپـلـمـاتـیک خود را با جمهوری اسلامی‌ احیا کــنـــد.دیــلـــی اســتــار در ایـن بـاره مـی‌نـویـسـد: «حـال بـایـد پــرسـیــد، در حـالـی کـه مـوضع تهران نسبت به مسائلی همچون عراق، اسرائیل و حمایت از گروه‌های مبارز در خـــاورمــیـــانـــه تــغییـری نکـرده اسـت، چـرا واشنگتـن می‌خواهد با ایران تعامل کند؟

 البته پاسخ به این سوال بسیار ساده است. بوش در نــهــایــت، واقــعــیــت ایــران را پـذیـرفـت و مـتـوجه شد که نمی‌تواند با سیاست تغییر رژیم یا جنگ با این کشور برخورد کند چرا که هر جنگی نتایج غیرقابل پیش‌بینی و مـصـیـبــت بــاری بــرای هــر دو طـرف خواهد داشت. بـنــابــرایــن، انـتخـاب واشنگتـن بـه نـوعـی نشـانگـر نـاچار شدن آمریکا به پذیرش واقعیت ایران در منطقه است.

رایـــس وزیـــر امـــور خـــارجـــه آمـــریـکــا بـا حمـایـت از پیشنهاد تغییر 180 درجه‌ای سیاست واشنگتن نسبت به تهران گفت: آمریکا طی این سال‌ها سیاست تماس با ایران را دنبال نمی‌کرد. ما سیاست درستی نداشتیم.

تحلیلی دیگر بر این واقعیت استوار است که بوش با این کار در صدد است چنانچه در دوران اوباما بهبود در روابط ایران و آمریکا پدید آید ، پایه گذاری آن را به دوران خود و جمهوری خواهان منتسب کند.

حتی شایعاتی مبنی بر ارسال نامه محرمانه بوش به ایــران در بــرخــی رســانـه‌هـا و مـحافل خبری و سیاسی منتشر شد اما قشقاوی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ‌در کنفرانس خبری خود، دریافت هرگونه نامه بوش یا هر گونه درخواست رسمی‌ را در این باره از سوی ایران تکذیب کرد.

تقابل در پس همگرایی

فرضیه دیگر در تغییر سیاست خاورمیانه‌ای بوش، احــتــمــال تــشــدیــد فـشـارهـای نـظـامـی‌ یـا احـتمال حمله نـــــظــــــــامــــــــی‌مـــــحــــــــدود بـــــــه ایـــــــران اســـــــت. گــــــروهــــــی از صـاحـب‌نـظـران سیاسی این فرضیه را مطرح کرده‌اند کــه تــا زمــانــی کــه مــســالـه هـسـتـه‌ای ایـران بـرقـرار بـاشد، تــغــیــیــری در لــحــن آمـریـکـا ایـجاد نمی‌شود و موضوع هسته‌ای ایران درختی است که تمامی مسائل مربوط به روابط تهران ــ واشنگتن را زیر سایه خود دارد. 

بــــر ایــــن اســـاس جـــورج بـــوش قــبـــل از اتـمــام دوره ریــــاســــت‌جـــمـــهـــوری‌اش در ژانـــویـــه آتـــی، حـمـلــه ای مــحــدود بــه ایـران را شـکـل خـواهـد داد تـا با این حمله، تبعات ناشی از آن را از قبال دولت خود برداشته و نتایج آن را بــه دولــت آتــی آمــریــکــا واگــذار کــنـد. ایـن دیدگاه می‌گوید آمریکا در پس حرکت‌های همگرایانه، تقابل را هدفگذاری کرده است.

تــحــلـیـلـگـران خـبـرگـزاری یـونـایـتـدپـرس مـعـتـقـدند: جـــــورج بـــــوش پـــیـــــش از خـــــاتـــمــــه دور دوم ریــــاســــت جــمــهـــوری‌اش بـــا هـمــراهــی اســرائـیــل دسـتـور حـمـلـه هوایی گسترده به اهداف مشخصی در ایران را صادر خواهد کرد. بوش عمیقا به این مساله باور دارد که ایران هسته‌ای امنیت آمریکا را به خطر می‌اندازد.

امــا بــه نـظــر مــی‌رسـد شـرایـط گوناگون سیاسی و ژئــــوپــلــیــتــیــک و مـســائــل اقـتـصــادی و نـظــامــی، بــرای تصمیم‌گیری آمریکا درباره آغاز جنگی علیه ایران در شــرایــط کـنــونـی مـساعد نیست و علایمی‌ هم که در خـاورمـیـانـه در حـال بروز است، بیانگر این است که چـنـیــن تـصمیمـی‌بـه ایـن سـادگـی گـرفته نخواهد شد بـخصوص این که ایران اعلام داشته هرگونه تجاوز نظامی‌ را بشدت پاسخ خواهد داد.

گـــروهــی از کــارشـنـاسـان سیـاسـی احتمـال حملـه نظامی، چه از جانب آمریکا و چه از جانب اسراییل را بـسـیـار کـم دانـسـتـه و آن را نوعی جنگ روانی عنوان مــی‌کــنــنــد، زیـرا نـتـیـجـه‌ چـنـیـن حـمـلـه‌ احـتمالی برای آمریکا باخت خواهد بود.

دولــت آمــریــکــا در دوران پــایـان کـار خـود به  سر مـی‌بـرد و مـعـمـولا در پایان عمر دولت‌ها در آمریکا، تــصــمــیــم بــه آغـاز جـنـگ، کـار بـسـیـار مـشکلی است. پــیــروزی اوبــامــا نــشـان داد افـکـار عـمـومـی ‌در آمریکا مـــوافـــق شــعـــارهـــایـی اسـت کـه اوبـامـا مـطـرح کـرده و مهم‌ترین این شعارها تغییر سیاست خارجی آمریکا و تجدیدنظر در رویکرد نظامیگری آمریکا در عرصه بین‌المللی است.

آمریکا ناگزیر از رایزنی با ایران 

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز اعلام کرد که کاخ سفید بدون رایزنی با ایران درباره روند ثبات عراق نمی‌تواند موفق شود و اهداف خود را به پیش ببرد.

به گزارش فارس، روزنامه نیویورک تایمز در این مقاله نوشت: «حقیقت این است که روند فعلی بسیار به طول انجامیده و هیچ راهی جز آوردن ایران به میز مذاکره در خصوص روند ثبات در عراق به این شرایط کمک نمی‌کند.» این روزنامه همچنین نوشت که جورج بوش، رئیس جمهور فعلی آمریکا، بشدت دربرابر موضوع رایزنی با ایران در خصوص امنیت عراق مقاومت کرده است. 

روزنامه واشنگتن‌پست  نیز نوشت: رویکرد جدید باراک اوباما، رئیس‌جمهور منتخب آمریکا در قبال افغانستان، تلاش برای انجام گفتگو با تهران و مد نظر قرار دادن دیدگاه‌های این کشور است.  

به گزارش ایرنا، این روزنامه به نقل از مشاوران امنیت ملی رئیس‌جمهور آینده آمریکا نوشت؛ اوبـامـا در نـظـر دارد یـک رویـکرد فعال‌تر منطقه‌ای را در ارتباط با جنگ در افغانستان که مذاکراتی احتمالی با ایران را دربرمی‌گیرد، آزمایش کند. به نوشته این روزنامه، مقامات نظامی ارشد آمریکا نیز مــعــتــقــدنــد ایــران بــایــد در تــعــیـین راهبرد جدید افغانستان مدنظر قرار گیرد. این مقامات همچنین معتقدند، با نگاه به آینده، می‌بینیم که داشتن یک طرف گفتگو برای بررسی اهداف مشترک از جمله مبارزه با طالبان سودمند خواهد بود.