صادرات غیرنفتی؛ 13 منهای 8 میلیارد دلار

ظاهرا هر چقدر سهم محصولات پتروشیمی و میعانات گازی در صادرات غیرنفتی کشور بالاتر می‌رود، سیگنال‌های منفی و اعلام خطر نسبت به دادن آدرس‌های غلط در آمار صادرات کشور نیز بیشتر می‌شود. صادرات غیرنفتی آنگونه که از عنوانش پیداست باید منفک از نفت بوده و ردپایی از نفت در آن دیده نشود. اما میعانات گازی و پتروشیمی محصول مستقیم نفت هستند. حال اگر میزان صادرات این 2 قلم عمده را از آمار کسر کنیم خالص صادرات غیرنفتی کشور به حدود 2/5 میلیارد دلار کاهش پیدا می‌کند که پایین تر از رقم پیش‌بینی شده برنامه چهارم است. از آن غم‌انگیزتر این که چنانچه  رشد صادرات محصولات پتروشیمی و میعانات گازی در صادرات غیرنفتی لحاظ نشود، خالص صادرات غیرنفتی نسبت به سال گذشته روندی نزولی پیدا می‌کند.

این معادله باعث شده تا پدیده‌ای که دولت آن را یکی از افتخارات خود می‌داند در نزد برخی از فعالان بازرگانی و علمی کشور به عنوان یکی از نقاط ضعف عملکرد دولت نهم شناخته شود. اسدالله عسگراولادی، رئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران چندی  پیش با انتقاد از روند اعلام آمار صادرات غیرنفتی گفته بود بسیاری از محصولات پتروشیمی و میعانات گازی بدون اقدام خاصی از نفت و گاز استخراج شده و جزو محصولات غیرنفتی به شمار نمی‌رود. مرکز پژوهش‌های مجلس نیز مشابه همین انتقاد را به دولت وارد کرده است. شاید لازم باشد برای جلوگیری از ادامه مناقشات در این رابطه تعریف جدیدی از واژه صادرات غیرنفتی که مورد اجماع همه طیف‌های درگیر در این مساله باشد، ارائه شود. در این صورت واقعیت صادرات غیرنفتی با شفافیت بیشتری برای مردم نمایان خواهد شد.