سرقت علمی‌ هشداری برای سیستم آموزش عالی‌

موضوع دیگری که البته ما آن را به عنوان اپیدمی حاد مطرح نمی‌کنیم، بحث مقالاتی است که بعضا اعضای هیات علمی از مقالات خارجی کپی‌برداری کرده‌اند. این موضوع باعث ضربه به حیثیت علمی کشور می‌شود و باز هم موضوع به اهمیت دقت لازم در بررسی این مقالات برمی‌گردد.

البته وزارت علوم در گذشته تلاش‌های قابل قبولی در این زمینه داشته؛ اما باید شبکه اطلاع‌رسانی علمی گسترده‌تر شود، بخصوص با گسترش تحصیلات تکمیلی باید پایان‌نامه‌ها و خلاصه آنها براحتی در اختیار همه مراکز آموزش عالی کشور قرار گیرند.

نکته مهم این که ما باید در گزینش اعضای هیات علمی دقت کنیم و در انتخاب آنها نسبت به استخدام یک پرسنل معمولی تفاوت قائل شویم. در صورتی که با توجه به نیاز دانشگا‌ه‌ها بعضی از استانداردهای گزینشی خدشه‌دار شده است و در ضمن وضعیت ارتقای اعضای هیات علمی باعث شده تا با تعداد زیادی از دارندگان کارشناسی ارشد و دکتری مواجه شویم که مدرک خود را از کشورهایی اخذ کرده‌اند که وضع تحقیقاتی آنها مطلوب نیست یا از ما پایین‌تر است.

متاسفانه این مدارک از سوی وزارت علوم ارزیابی می‌شود و حتی به عنوان مدرکی برای ارتقا ملحوظ می‌شوند. این در حالی است که این افراد پایه‌ها و شالوده‌های علمی لازم را برای هدایت پایان‌نامه‌های قوی ندارند.

با این که این گونه مسائل را در کشور حاد نمی‌بینم و معتقدم مراکز آموزش عالی ما تلاش خوبی در این زمینه انجام می‌دهند تا از پدیده تقلب‌های علمی جلوگیری کنند، اما وجود رگه‌هایی از آن هم برای سیستم آموزش عالی هشدار است. البته بر این موضوع تاکید می‌کنم که در کشورهای دیگر و حتی کشورهای پیشرفته هم هر چند کم اما کپی‌برداری از کارهای علمی وجود دارد.

در کشور ما هم در حال حاضر وضعیت حاد نیست اما وجود مواردی از آن، نشان می‌دهد یک بیماری در حال شیوع است که اگر جلوی آن گرفته شود، قطعا می‌تواند سیستم آموزش عالی و به طور کلی جامعه ما را سلامت نگه دارد.

دکتر علی عباسپور تهرانی فرد
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی‌