بسته‌بندی‌ مواد غذایی‌ سلامت جامعه را تهدید می‌کند

براساس مطالعات انجام شده توسط محققان، افزایش کاربرد نوعی ترکیب شیمیایی موسوم به بیسفنول که معمولا در بسته‌بندی‌های پلاستیکی موادغذایی و نوشیدنی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، نقش بسیار مهمی در افزایش آمار مبتلایان به بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت نوع دوم و همچنین ایجاد اختلال در آنزیم‌های کبدی دارد. این ماده با تولید جهانی بیش از 2 میلیون تن در سال 2003 و افزایش تقاضای 6 تا 10 درصد در سال به عنوان یکی از مواد شیمیایی که در حجم بسیار زیادی در سراسر دنیا تولید می‌شود، شناخته شده است که از آن در بسته‌بندی و پوشش پلاستیکی بسیاری از محصولات مصرفی استفاده می‌شود. بر این اساس قرار گرفتن در معرض این ماده شیمیایی از طریق مواد غذایی، آب آشامیدنی، مواد پرکننده دندانپزشکی، تنفس پوستی و همچنین استنشاق گرد و غبار خانگی می‌تواند نشان‌دهنده وجود مقادیر قابل‌توجهی بیسفنول در بیش از 90 درصد کشورها در سطح دنیا باشد. وجود شواهدی مبنی بر پیامدهای نامطلوب ناشی از افزایش سطح این ماده در میان جمعیت‌های حیوانات نشان دهنده این است که باید برای جلوگیری از گسترش این پیامدها در جوامع انسانی تدابیری اتخاذ شود.

کد خبر: ۲۱۰۳۰۱

اگر چه این نخستین بار است که مطالعاتی در این زمینه انجام می‌شود، اما محققان امیدوارند با استفاده از نتایج به دست آمده از آن بتوانند سطح طبیعی مقدار این ماده در محیط را شناسایی کنند. آنها دریافته‌اند مقدار متوسط غلظت این ماده با توجه به در نظر گرفتن شرایط سنی و جنسیت افراد نقش موثری در ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت دارد و سبب افزایش 39 درصدی این گروه از بیماری‌ها شده است. علاوه بر این افزایش غلظت این ماده منجر به افزایش اختلال در آنزیم‌های کبدی ایجاد و تغییرات غیرطبیعی در غلظت 3 آنزیم کبدی خواهد شد. اگرچه اثرات نامطلوب و قابل توجه این ماده در کاهش سلامت انسان‌ها مورد تایید قرار گرفته و لزوم اتخاذ تدابیری مناسب برای کاهش غلظت این ماده در محصولات مصرفی را آشکار کرده است، اما همچنان لازم است در این زمینه مطالعات بیشتری انجام شود. از آنجا که تولید جهانی بیسفنول در حال حاضر به حدود 4 میلیارد کیلوگرم در سال رسیده است، به نظر می‌رسد جلوگیری از کاربرد مستقیم آن در ظروف محتوی مواد غذایی و نوشیدنی در مقایسه با دستیابی به راهکارهایی برای حل بحران ناشی از گسترش آلودگی‌های این ماده شیمیایی به علت دفن فرآورده‌های حاوی این ماده در محل جمع‌آوری زباله یا انباشته شدن آن در اکوسیستم‌های آبزی به مراتب بسیار آسان‌تر باشد؛ اگرچه بسیاری از کشورها آلودگی‌های ناشی از تجمع مواد حاوی ماده شیمیایی بیسفنول را یکی از بزرگ‌ترین و پرمخاطره‌ترین آلودگی‌های زیست‌محیطی اعلام کرده‌اند. با توجه به این که تایید نتایج به دست آمده از این تحقیقات مدت زمان زیادی به طول خواهد انجامید و انتخاب‌ جایگزین مناسب برای این ماده در ساخت بسته‌بندی‌های پلاستیکی مواد غذایی و نوشیدنی‌ها مستلزم انجام تحقیقات بسیار زیادی است تا بتوان با انتخاب ماده‌ای مناسب و بی‌ضرر پیامدهای ناشی از این ماده در سلامت عمومی را به حداقل رساند، بنابراین به نظر می‌رسد مداخله سازمان‌های دولتی مسوول تامین بهداشت عمومی و سلامت جامعه می‌تواند نقش موثری در بهبود وضعیت سلامت افراد جامعه و کاهش مشکلات ناشی از آن در سلامت افراد داشته باشد.