اختلاف سنی در ازدواج را عقلانی کنید

اختلاف سن زوجه براساس میانگین دراوایل انقلاب حدود 4 سال بوده، ولی در حال حاضر به 7/2 سال رسیده است؛ این به این معنی است که چون سن ازدواج زنان افزایش یافته، ولی در مقابل سن ازدواج مردان تغییر نکرده در نتیجه اختلاف سن زوجین کاهش یافته است و عدد 7/2 میانگین کل جامعه را نشان می‌دهد.

این آمار را دکتر شهلا کاظمی‌پور، معاون پژوهشی مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه اعلام می‌کند. در واقع این آمار به نوعی به منطقی شدن متوسط سن ازدواج‌های کشور اشاره می‌کند و از طرف دیگر آمار سازمان ثبت احوال هر چند که محدود به دوره زمانی خاصی است، اما به افزایش ازدواج‌هایی که دختران از نظر سنی بالاتر هستند دلالت می‌کند.در گزارش ثبت احوال آمده است: در چند سال اخیر، روند همسریابی و ازدواج جوانان تغییرات قابل توجهی داشته است به طوری که هم‌اکنون تعداد ازدواج‌هایی که سن زوجه، 10 سال تا 20 سال بیشتر از زوج است، در 3 ماهه اول سال 86، 1059 فقره بوده که این رقم در مدت مشابه امسال به 1043 فقره رسیده است.

همچنین در 3 ماهه اول سال گذشته132 مورد ازدواج در کشور ثبت شد که سن زوجه بیش از 20 سال بیشتر از زوج بوده که این نوع ازدواج در مدت مشابه امسال به 208 فقره معادل 57/57 درصد افزایش یافته است که البته افزایش تعداد ازدواج‌هایی که سن زوج 20 سال بیشتر از زوجه هست نیز در حال افزایش است، به طوری که در بهار سال گذشته 2943 فقره ازدواج از این دست در کشور ثبت شده که این رقم در 3 ‌ماهه اول امسال به 3019 فقره رسیده است.

هرچند که این آمار‌ها از افزایشی نسبی صحبت می‌کند، اما دکتر غلامرضا علیزاده به نوعی آن را تایید می‌کند و به «جام‌جم» می‌گوید: معمولا جامعه بر فرد و فرد بر جامعه تاثیرگذار است، اما تاثیر جامعه بر فرد بیشتر است بر همین اساس چون در حافظه تاریخی  فرهنگی کشور ما در خصوص شیوه‌های همسر گزینی بر بزرگ‌تر بودن مرد از زن تاکید دارد این نوع ازدواج‌ها در بستر زمان بر اساس همین فرهنگ آسیب‌پذیر می‌شوند.

او به بالا رفتن جایگاه اجتماعی دختران از لحاظ تحصیلی، شغلی و اقتصادی اشاره می‌کند و معتقد است: وقتی جایگاه و پایگاه اجتماعی و اقتصادی زنان بالا می‌رود و از طرفی آمارهایی مانند یک طلاق از هر 4 ازدواج در کلانشهر‌های مثل تهران یا آمار یک طلاق از هر 3 ازدواج در منطقه شمیرانات و مرفه‌نشین وجود دارد ترس از ازدواج‌ها هم پیدا می‌شود، پس سن ازدواج هم بالا می‌رود.

کاهش تفاوت سنی ازدواج‌ها

معاون پژوهشی مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه با بیان این‌که سن ازدواج زنان افزایش یافته ولی در مقابل سن ازدواج مردان تغییر نکرده است، می‌گوید: همین امر موجب شده تا تفاوت سنی بین زوجین کاهش یابد و در حال حاضر به 7/2 سال رسیده است.

کاظمی‌پور با بیان این‌که بر اساس مطالعاتی که انجام داده‌ام، متوسط سن مردان در طول 30 سال تغییر نکرده و اکثراً حول‌وحوش 26 سال بوده است، به فارس می‌گوید: سن ازدواج برای زنان در ابتدای انقلاب 23 سال بود، اما اکنون به 5/23 سال رسیده است همچنین سن ازدواج در مردها 2524 سال بوده است و پس از آن کمی کاهش یافت، ولی مجددا در سال‌های ابتدایی انقلاب افزایش یافت و در حال حاضر سن ازدواج آقایان به 5/26 سال رسیده است.

به گفته او، افزایش سن ازدواج مردان محسوس نیست و در حدود 5/1 سال است، ولی افزایش سن ازدواج زنان در حال حاضر 5/3 سال است.

کاظمی‌پور ادامه می‌دهد:‌ شواهد نشان می‌دهد هر اندازه که به آینده نزدیک می‌شویم و با توجه به شرایط کنونی، سن ازدواج دختران رو به ‌افزایش است، ولی سن مردان تغییر نکرده و همین امر موجب کاهش تفاوت سنی زوجین می‌شود.

اختلاف سنی بالا، ممنوع‌

وقتی پسری جوان تنها چند سال از دختر بزرگ‌تر باشد مسلم است که اول راه است و هنوز نتوانسته به وضعیت مالی خوبی برسد، در نتیجه دختران به سمت فردی می‌روند که معیارهای مالی آنان را دارا باشد، ضمن این‌که ممکن است فرد مسن هم باشد و یا حتی در گذشته ازدواج کرده باشد، اما چون تمکن مالی برایشان مهم است این دسته افراد را انتخاب می‌کنند که عملا هم جواب نمی‌دهد. بیشترین لطمه‌ای که زوجین می‌خورند از اختلاف سنی بالا است.کاظمی‌پور در رابطه با اختلاف سن زیاد مرد از زن معتقد است: ممکن است در چند سال اول زندگی اختلاف سن‌های بالا عوارض خودش را نشان ندهد، اما مطمئنا در اواخر زندگی یا حتی در تربیت فرزندان اثرات خود را نشان خواهد داد.

این جامعه‌شناس همچنین در رابطه با کوچک‌تر بودن مرد از همسر خود، می‌گوید: به نظر می‌رسد یک سال یا 2 سال زیاد فرقی ندارد، اما اگر این اختلاف سنی زیاد باشد خیلی اشکال دارد و معمولا این ازدواج‌ها هم خیلی غیرمعمول است و نباید در جامعه شیوع پیدا کند.