نگاهی به نقش فناوریهای برتر در بهبود رکوردها
فناوری، فاکتور تعیینکننده در ورزشهای مادر
دانش نوین ورزش قهرمانی را به جایگاهی رسانده است که کسب رکوردهای فراتر از تصور دیگر تنها یک رویا نخواهند بود. مایکل فلپس، شناگر آمریکایی در المپیک پکن در حالی با کسب 8 مدال طلا جاودانه شد که از لباسهای شنای طراحی شده از سوی محققان ناسا استفاده میکرد. اما این تنها گوشهای از فاکتور سرنوشت ساز فناوری در ورزش روز دنیاست.
بتازگی محققان مرکزی موسوم به شنای معلولان انگلیس با همکاری شرکتی متخصص در زمینه ارائه نرم افزارهای مدرن در ایتالیا فناوریهای نوین و ابتکاری برای ارتقای عملکرد شناگران معلول ابداع کردهاند.
یکی از این ابداعات مانیتوری است که با استفاده از آن میتوان ضربان قلب شناگر معلول را به هنگام حضور وی در آب بدقت زیر نظر گرفت. این مانیتور در آن واحد ضربان قلب شناگر معلول را بررسی میکند و این مشخصه ویژگی بارز آن به حساب میآید.
به عقیده محققان، استفاده از چنین حسگرهای بیسیمی در نهایت به جابهجایی رکوردهای جهانی و المپیکی در حد و اندازههای میلی ثانیهای منجر خواهد شد.
این مرکز تحقیقاتی یک سیستم رایانهای نیز ارائه کرده است که مربیان میتوانند از آن برای اندازهگیری دقیق کشش و ضربههای بدن شناگر در آب استفاده کنند و در نهایت مناسبترین وضعیت را برای هر شناگر با توجه به نوع معلولیتی که دارد، ارائه کنند.
کارشناسان این سیستم ضد آب را تحولی نوین در عرصه فناوریهای ورزشی عنوان کردهاند. تاکنون دادههای جمعآوری شده از وضعیت جسمانی ورزشکاران و بویژه خصوص ورزشکاران معلول پس از پایان جلسات تمرینی مورد تجزیه و تحلیل قرار میگرفته است که این مسأله معنایی جز تأخیر در ارائه نتایج قطعی آزمایشها ندارد.
با این حال، اکنون مربیان شنا میتوانند آموزشهای لازم به شناگر را با بالاترین ضریب تأثیرگذاری منتقل کنند. این همان هدفی است که مربیان ربکا آدلینگتون، شناگر زن معلول انگلیسی برای موفقیت وی در پارالمپیک 2012 لندن از هم اکنون به دنبال تحقق آن هستند.
اما این پایان ماجرا نیست. ورزش شنا به دلیل هیجان خاصی که در خود دارد، همواره مورد توجه محققان بوده است تا رکورد رشتههای مختلف آن روز به روز بهبود یابد. در جریان برگزاری المپیک پکن رکوردهای متعددی در مادههای مختلف شنا شکسته شد که این مهم عمدتا به واسطه استفاده شناگران از لباس جدید به نام LZR از شرکت Speedo بوده است.
قابلیتهای بالای این لباس موجب شده بود تمامی اعضای تیم ملی شنای کانادا از آن استفاده کنند. ریک سی یکی از ورزشکارانی است که در توصیف LZR میگوید: زمانی که این لباس را بر تن میکنید گویی در هوا شناور شده اید. این لباس به شناگر حس شروع انفجاری را میدهد.
LZR با استفاده از تحقیقات گسترده محققان مرکز Langley ناسا طراحی و ساخته شده است. استیو ویلکینسون مغز متفکری است که در طراحی و تولید این لباس نقش کلیدی را داشته است.
وی میگوید: در ساختار کلی این لباس از ریز لولههایی استفاده شده است که به شیوهای سیستماتیک در کنار یکدیگر و در قالب بافتی منسجم قرار گرفتهاند. شیوه چینش این ریزلولهها پس از مدل سازیهای رایانهای انتخاب شده است تا شناگر پس از پوشیدن آن حداقل ضریب اصطکاک را با جریان آب داشته باشد.
نکته جالب توجه این است که برای ساختار کلی این لباس نگاه ویژهای به حرکات مختلف ماهیها در آب و وضعیت شنای بیش از 400 شناگر برتر دنیا دقت شده است. در کنار این لباس محققان شرکتی در آمریکا نرمافزار رایانهای تولید کردهاند که جریان آب را با بالاترین ضریب دقت شبیهسازی میکند.
با استفاده از این نرمافزار محققان فناوریهای ورزشی موفق شدهاند تا تأثیرگذاری جریانهای مختلف آبی در یک محیط بسته نظیر استخر را بر این لباس جدید مورد بررسی موشکافانه قرار دهند.
شرکت Speedo مدعی است این لباس جدید موجب مکش مؤثرتر اکسیژن و در عین حال سر خوردن الیاف آن در میان جریانهای آبی میشود. همچنین محققان این شرکت با استفاده از شبیهسازیهای رایانهای به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از لباس LZR موجب کاهش نوسانات غیرضروری ورزشکار در حین شنا میشود.
پوشیدن این لباس حدود یک ساعت زمان میبرد اما شاید استفاده از آن در مقایسه با بهبود چند میلی ثانیهای رکوردهای جهانی و المپیکی ارزش تحمل این فرآیند دردآور را داشته باشد.
ورزش دوومیدانی به عنوان مادر تمام ورزشها نیز از تأثیرپذیری دانش نوین بیبهره نبوده است. شرکت آدیداس به عنوان یک از مطرح ترین برندهای تولید کننده البسه ورزشی، کفشهای جدیدی با استفاده از فناوریهای نوین تولید کرده است که در عین سبکی فوق العاده تأثیر مستقیمی در افزایش نسبی حرکت دونده خواهد داشت.
میک لوسیر، رهبر تیم تحقیقاتی ابتکارات و خلاقیت این شرکت میگوید: این کفشهای جدید به واسطه انحنای خاصی که در ساختار آن وجود دارد، به دونده این امکان را میدهد تا در پیچها با کنترل بیشتری حرکت کرده و و بدون آن که نیازی به کاهش قابل توجه سرعت باشد، با اطمینان و پایداری کاملی به مسیر خود ادامه دهد.
بررسیهای ویدئویی پاهای دوندگان دوهای سرعت، فوتبالیستها و همچنین مدلسازیهای مربوط به تحمل فشار در آنها برای تجزیه و تحلیل بیومکانیک هر دو پا در لحظات گردش در اطراف پیچها به کار گرفته شدهاند.
نتایج حاصل از این بررسیها نشان دادهاند پای چپ برای حفظ پایداری و ثبات حرکت به کار گرفته میشود، حال آن که دونده به صورت خودکار و ناخواسته از پای راست خود برای حرکت انفجاری به سمت جلو استفاده میکند.
کفشهای جدید تولید شده در این شرکت با استفاده از نانولولههای کربنی ساخته شدهاند و نتیجه آن ارائه محصولاتی با کفی زیرین بسیار سبک و نازک و در عین حال مقاوم بوده است، به طوری که ضخامت و وزن آنها در مقایسه با کفشهای مشابه فعلی به ترتیب یک سوم و نصف شده است.
از آن گذشته فوتبالیستهایی که این کفشها را به پا میکنند، انرژی به هدر رفته کمتری در ناحیه کف پای خود در مقایسه با سایر فوتبالیستها خواهند داشت. پیش بینی شده است در آیندهای نه چندان دور این محصول جدید روانه کشورهای مختلف جهان و تیمهای ورزشی شود.
مهدی پیرگزی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
