شیرجه در‌ اتمسفر‌ خورشید؛ ‌رویایی ‌که ‌عملی ‌می‌شود

جایی که مد نظر ماست، در حقیقت منطقه کشف‌نشده‌ای از منظومه شمسی است و از این‌رو احتمالات زیادی برای آن متصور شده‌ایم.

نام این پروژه Solar Probe+ گذاشته شده است. در حقیقت قلب این برنامه حیرت‌انگیز در طراحی و ساخت فضاپیمایی نهفته است که در برابر گرما مقاومت بالایی دارد و می‌تواند براحتی در اعماق اتمسفر خورشید شیرجه رود.

بر اساس آنچه برنامه‌ریزی شده است، فضاپیما پس از ورود به اتمسفر خورشید به نمونه‌برداری از بادهای خورشیدی و مغناطیس آن خواهد پرداخت و این در حالی خواهد بود که این نمونه‌برداری‌ها دست اول و بی‌نظیر به حساب خواهند آمد. پیش‌بینی می‌شود این ماموریت اوایل سال 2015 میلادی آغاز شود و تا رسیدن فضاپیما به اتمسفر خورشید و پایان ماموریت 7 سال دیگر نیز باید به این رقم افزود.

طراحان این برنامه معتقدند ماموریت‌  Solar Probe+ رموز قابل توجهی در خصوص فیزیک اختری را حل می‌کند و راه را برای کشف‌های قابل توجه دیگری هموار خواهد کرد.

طراحی و برنامه ساخت این کاوشگر هنوز در مراحل اولیه قرار دارد که به آن پیش‌مرحله A گفته می‌شود. دکتر گوهاتاکور می‌گوید: ما در مقرهای اصلی ناسا بشدت روی این پروژه کار می‌کنیم و هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن داریم. با این حال کاری که مشغول به انجام آن هستیم، واقعا هیجان‌آور است.

براساس توافقات صورت‌گرفته آزمایشگاه فیزیک اختری جان هاپکینز، وظیفه طراحی و ساخت این فضاپیما را ناسا به عهده خواهد داشت. این آزمایشگاه تجربیات ارزشمندی در عرصه طراحی و ارسال کاوشگرها به فضا دارد به طوری که حتی نمونه‌های آزمایشی ویژه ارسال به سوی خورشید را نیز طراحی کرده است. از آن گذشته فضاپیمای پیام‌رسان این آزمایشگاه که یکی از موفقیت‌آمیزترین پروژه‌های ناسا محسوب می‌شود، نخستین برنامه پرواز از ارتفاع پایین خود را با موفقیت تمام در ژانویه 2008 بر فراز عطارد به ثبت رساند تا خیال مقامات ناسا را برای فضاپیمای ویژه سفر به خورشید راحت کرده باشد. از آن گذشته این آزمایشگاه طیف گسترده‌ای از فناوری‌های نوین مقاوم در برابر گرمای شدید را ابداع کرده است که بی‌شک نقش قابل توجهی در طراحی و ساخت فضاپیمای سفر به خورشید خواهند داشت.

Solar Probe+ در نزدیک‌ترین فاصله خود با خورشید از 7 میلیون کیلومتری آن عبور خواهد کرد. در آنجا سپر حرارتی ترکیبی  کربنی فضاپیما باید این توانایی را داشته باشد تا در برابر حرارت بالایی بالغ بر 1400 درجه سانتی‌گراد مقاومت داشته باشد. از آن گذشته نباید پرتوها و انفجارات خورشیدی را نیز فراموش کرد. مشکل اینجاست که تاکنون هیچ‌یک از کاوشگرهای خورشیدی که به سوی این ستاره پرتاب شده‌اند در معرض چنین حجم بالایی از انفجارات و پرتوهای خورشیدی قرار نداشته‌اند.

کاملا روشن است که انرژی مورد نیاز برای ادامه حیات و حرکت این فضاپیما از خورشید تامین می‌شود. در حقیقت الکتریسیته مورد نیاز برای تداوم فعالیت‌های آن از صفحات خورشیدی مایع خنک‌شده ویژه‌ای تامین می‌شود که در ساخت آنها، فناوری‌های پیچیده‌ای به کار می‌رود. به گفته محققان ناسا از چنین فاصله نزدیکی، خورشید 23 بار بزرگ‌تر از آن چیزی دیده می‌شود که اکنون از روی زمین به نظر می‌رسد.

به احتمال فراوان، این ماموریت در ماه می سال 2015 آغاز می‌شود. البته شروع اصلی برنامه‌های اکتشافاتی و جستجوهای تحقیقاتی آن تقریبا در پایان چرخه خورشیدی 24 آغاز و پایان آن نیز در چرخه خورشیدی 25 در سال 2022 خواهد بود. این زمان‌بندی به فضاپیما فرصت می‌دهد در فازهای بسیار متفاوتی به نمونه‌برداری از بادها و چرخه خورشیدی بپردازد. دکتر گوهاتاکور معتقد است:

Solar Probe+ ماموریتی است ماورای تمام ماموریت‌های خورشیدی؛ جایی که درک ما از اکتشافات خورشیدی متحول خواهد شد. ما وقتی برای از دست دادن نداریم!

مهدی ‌کیا