بعد از دو دهه از نظام مراقبتهای اولیه بهداشت و درمان با مرور سیمای سلامت، هرم سنی جامعه و تغییر در همهگیری بیماریها این مساله مطرح شد که امروزه مطالبات مردم از نظام سلامت تغییر کرده است و ما نیاز داریم با نگاهی مجدد به شبکههای بهداشت و درمان، اصلاحاتی را در سیستم طراحی نماییم که براساس آن پاسخگوی نیازهای مردم باشیم.
از سویی با توجه به مواد قانونی 90 و 91 برنامه چهارم توسعه و مصوبات حمایتی مجلس شورای اسلامی اقدامات وزارت بهداشت و وزارت رفاه از مرداد ماه سال 84 در جهت اجرای برنامه نظام ارجاع با محوریت پزشک خانواده در جمعیت روستاییان ، عشایر و شهرهای زیر 20 هزار نفر آغاز شد.
وزارت بهداشت توانست در این خصوص با تعریف مشخصی از جمعیت، تیمهای سلامت را در شبکههای بهداشتی و درمانی کشور مستقر نماید. بر این اساس به ازای هر 3500 نفر یک پزشک به ازای هر 8 هزار نفر یک ماما و به ازای هر مرکز بهداشتی و درمانی حداقل یک تیم سلامت شامل کاردان بهداشت خانواده، کاردان بیماریها، کاردان بهداشت محیط ، ماما و براساس نیاز، مراکز آزمایشگاهی با حضور نیروی آزمایشگاه ، رادیولوژی و پرستاران مستقر شد.
در این خصوص لازم بود هماهنگی لازم فیمابین وزارت بهداشت و رفاه صورت گیرد تا بتوانند آنچه که به عنوان تکلیف قانونی برای آنها پیشبینی شده را به درستی انجام دهند. اما مشکلاتی که فیمابین وزارت بهداشت و رفاه برای قرائت درست از برنامههای سلامت در اجرای اینبرنامه پیش آمده بود، منجر به این شد که این برنامه طی 3 سال گذشته با فراز و نشیبهای زیادی روبهرو شود.
در این خصوص میتوان به دیرهنگام امضا شدن تفاهمنامه سالانه فیمابین وزارت بهداشت و رفاه در طی 3 سال گذشته اشاره کرد که باعث شده هر سال تزلزل جدی در اجرای منویات این برنامه پدید آید.
البته در طی 3 سال گذشته وزارت بهداشت تلاش نمود با رفع موانعی که در درون وزارت بهداشت قابل اجرا بود، دغدغههای اجرایی را تا حد امکان کاهش دهد، از جمله تهیه و تدوین قرارداد پزشکان و اعضای تیم سلامت، بیمه نمودن آنها، ایجاد امنیت شغلی، پیشبینی برای آینده تحصیلی پزشکان و اصلاح نظام پرداختهاست.
اما در کنار همه این اقدامات به دلیل دیرهنگام امضا شدن تفاهمنامهها در سالهای مختلف، شاهد سوالات زیادی از طرف اعضای تیم سلامت بودیم.بر این اساس برای رسیدن به اهداف این برنامه نیازمند سیاستهای همسو از سوی صندوقهای بیمهای، وزارت بهداشت و وزارت رفاه هستیم تا به یک مفهوم واحد از نظام سلامت برسیم در واقع میتوان با توجه به محدودیتهای منابع از منابع موجود نهایت استفاده را با یک عزم ملی در تمام سطوح داشته باشیم.
دکتر محمد اسماعیل مطلق
رئیس مرکز توسعه شبکه و ارتقاء سلامت
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم