مشارکت هیزم‌تنورانتخاباتی نمی‌شود

به گزارش جام جم آنلاین، چندی است که بحث انتخابات ریاست جمهوری سال آینده در برخی محافل مطبوعاتی، سیاسی، احزاب و تشکل‌های گوناگون پیگیری می‌شود.

در این مباحث گمانه‌ زنی‌هایی نیز صورت می‌گیرد، به عنوان مثل فلان شخصیت می‌آید، فلان شخصیت نمی‌آید، اگر فلان شخص بیاد اینگونه می‌شود و از این قبیل مباحث.

به احتمال زیاد انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم، از نظر رقابت انتخابات پرشور و هیجانی خواهد بود چون در این دوره از انتخابات افرادی کاندیدا هستند که هر کدام مدعی به دست آوردن پست ریاست جمهوری هستند.

اما تاریخ انتخابات ریاست جمهوری در دنیا و حتی در جمهوری اسلامی ایران نشان داده است که در اکثر مواقع رئیس جمهور دوره اول، در دوره دوم نیز رئیس جمهور است و این مدعا در کشور خودمان نیز تاکنون صادق بوده است، بدون این که بخواهیم به استثناها بپردازیم.

روزنامه‌ی اعتماد در بحث انتخابات گفتگویی را با سید محمد رضا خاتمی برادر رئیس جمهور پیشین کشورمان انجام داده است. مصاحبه طولانی است و ما برای راحتی خوانندگان این مصاحبه را خلاصه کرده‌ایم که بخش‌هایی از آن را می‌خوانید.

محمد رضا خاتمی در پاسخ به این پرسش که بعضی از دوستان جریان اصلاح طلب معتقدند علت اینکه بعضی از گروه ها به خصوص سازمان مجاهدین و حزب مشارکت زودهنگام به سراغ آقای خاتمی رفته اند این است که قصد دارند مانند گذشته دیدگاه ها و نظرات خود را به سایر گروه های اصلاح طلب دیکته کنند و از همین زاویه شروع به مخالفت می کنند، گفت:در مورد جریان آقای خاتمی به هیچ وجه چنین نیست، ما اگر قصد داشتیم جریان خود را تحمیل کنیم به دنبال نیروهای صد درصد حزبی می گشتیم کما اینکه دارای افرادی هستیم که بتوانیم این کار را انجام دهیم و حتی از سدهای انتخاباتی که وجود دارد بگذرند، اما ما تحلیل کردیم که شرایط مملکت، شرایط حاکمیت و تحمیل هایی که بر جریان انتخابات می شود و اقبالی که مردم به شخصیت های مختلف اصلاح طلب دارند این سه عامل سبب شده ما به دنبال کسی برویم که احتمال پیروزی در انتخابات برای ما بالا باشد.

انتخابات آینده یک انتخابات ریسکی است

برادر رئیس جمهور سابق کشورمان در ادامه با اشاره به این که آقای خاتمی هشت سال رئیس جمهور بوده است که به رغم انتقادات و مشکلاتی که وجود داشته توفیق نسبی داشته و مردم امروزه بیشتر قدر این توفیقات را می دانند،افزود: آقای خاتمی نه فقط در میان مردم محبوب است بلکه به لحاظ کارآمدی و توانایی هایی که وجود دارد مردم نسبت به ایشان اعتمادی پیدا کرده اند که این توانایی ها را در دیگران نمی شناسند. بنابراین ما فکر می کنیم انتخابات آینده یک انتخابات ریسکی است، اگر بخواهید وارد انتخابات شوید به گونه یی که از قبل مشخص باشد صد درصد بازنده خواهید شد و معلوم نیست چه بر سر اصلاحات خواهد آمد. ما می خواهیم با هدف پیروزی وارد این انتخابات شویم بنابراین زمانی که این هدف را دنبال می کنیم باید به دنبال شخصیتی باشیم که به قول آقای تاج زاده بتواند این هفت خوان رستم را از تایید صلاحیت و محبوبیت بین مردم و رای مردم گرفته تا تعامل با وضع فعلی کشور پشت سر بگذارد. ما به این تحلیل رسیدیم که در زمان فعلی چنین کاندیدایی آقای خاتمی است. ما در مجموع وقتی این موارد را می سنجیم به این نتیجه می رسیم که شخصیت آقای خاتمی از هر شخصیت دیگری که می تواند ورق را به نفع اصلاح طلبان برگرداند یک سر و گردن بالاتر است.

ما علم غیب نداریم

وی درباره‌ی تضمین پیروزی خاتمی در انتخابات آینده گفت:من حرفی ندارم، ما علم غیب نداریم و نمی دانیم تا آن زمان چه اتفاقی می افتد. ممکن است نشود، اما یک سوال داریم؛ اگر آقای خاتمی نتواند پس چه کسی می تواند؟ یعنی ما نمی گوییم آقای خاتمی صد درصد پیروز است اگر بدانیم که انتخابات حتماً باید ایرادی داشته باشد. ما عقیده داریم در این شرایط آقای خاتمی تنها کسی است که قدرت رقابت و کنار زدن را دارد و می تواند این کار را انجام دهد اما نمی توانیم صد درصد قسم بخوریم که او پیروز می شود، گرچه شواهدی وجود دارد که آقای خاتمی پیروز می شود.

قانع نشویم انتخابات را رها می‌کنیم

محمد رضا خاتمی در پاسخ به این پرسش که انتقاد دیگری که وارد می کنند این است که وقتی آقای خاتمی خود تمایلی به این کار ندارد چه ضرورتی دارد که احزاب و گروه ها به دنبال کسی باشند که چندان به خطرات این کار دلبستگی ندارد؟ گفت:اکنون بین ما و آقای خاتمی گفتمانی وجود دارد که آیا انتخابات سالم برگزار می شود؟ تایید صلاحیت ها به چه شکلی است و پای صندوق نحوه تصمیم گیری در مورد آرا به چه صورت می شود. بعد آیا می گذارند کار کند، این سه مرحله مختلف را داریم؛ قبل از روز رای گیری، روز رای گیری و بعد از روز رای گیری. درست است که مشارکت کاندیدا را آقای خاتمی می داند ولی درون مشارکت هم هنوز نیروهایی هستند که بحث می کنند که اصلاً انتخابات خواهد شد یا خیر.این گفت وگوها در درون ما وجود دارد تا برای این سوال ها که سوالات اصلی آقای خاتمی هم هست پاسخی پیدا کنیم.اگر آقای خاتمی بتواند ما را قانع کند که چنین امکاناتی وجود ندارد فکر می کنم ما باید انتخابات را رها کنیم.

اصولگرای واقعی ما باید باشیم

عضو ارشد جبهه مشارکت در ادامه در پاسخ به این پرسش که بعضی ها از راست عاقل دفاع می کنند، آیا راست عاقل وجود دارد؟ آیا اساساً می توان گفت اصلاح طلبان از راست عاقل حمایت کنند؟ گفت:اشخاصی که بر این عقیده هستند اصولاً امر سیاست را بی اصول می دانند؛ شاید تا حدودی ماکیاولیسم، یعنی بر این اساس می گویند که مهم نیست چه کسی پشت دیگری بایستد،مهم این است که منافع جریان خودتان را (که ممکن است منافع ملی باشد) به دست آورید، بنابراین سایر موارد نسبی است. ما معتقدیم اصولگرای واقعی، ما باید باشیم. اصلاحات یک اصولی دارد و این اصول باید خط قرمز ما باشد.ممکن است اگر در انتخابات نباشیم علاقه داشته باشیم راست مدنی نسبت به راست تندرو برنده شود، اما دلیلی ندارد که ما در این میدان بازیگر باشیم حتی ممکن است اگر من به طور فردی کاندیدای مورد علاقه خود را نداشته باشم به یک نفر رای بدهم اما جریان سیاسی پرنسیب،اصول، مبانی و چارچوب دارد، اگر این چارچوب ها رعایت نشود اولین ضرری که شامل حال شما خواهد شد این است که مردم به شما اعتماد نخواهند داشت.

برای اصلاحات بدتر از این امکان ندارد رخ دهد

وی در پاسخ به این پرسش که در عرصه انتخابات و رقابت ممکن است هر اتفاقی رخ دهد،آیا اگر پیروز نشوید، فاتحه اصلاحات خوانده است؟ اظهار داشت:این مساله همان چیزی بود که در انتخابات ریاست جمهوری نهم گفته می شد.زمانی که اعلام شد آقای احمدی نژاد پیروز است، بسیاری از اصلاح طلبان فکر می کردند همه چیز و نه فقط اصلاحات در مملکت تمام شده است، مثل حرکت های اجتماعی، حرکت های صنفی و... در صورتی که تمام نشده است. اکنون ملاحظه می کنیم به دلیل اینکه جریان اصلاحات در دل جامعه ریشه دارد، حتی گاهی آقای احمدی نژاد برای ظاهر هم که شده مجبور شده مواضع اصلاح طلبانه بگیرد، مانند آنچه در مورد برخورد با زنان می گوید.آنچه راجع به استادیوم رفتن زنان، مذاکره با امریکا و... مطرح می کند نشان می دهد اصلاحات زنده است و من فکر می کنم خزان یا زمستان اصلاحات در دوره یی بود که پشت سر گذاشتیم و برای اصلاحات بدتر از این امکان ندارد رخ دهد.

محمد رضا خاتمی درباه‌ی انتقاداتی که از زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی مطرح می‌شود گفت:به نظر من انتظارات موجود از آقای خاتمی را باید به دو طبقه تقسیم بندی کرد. یکی انتظاراتی است که عامه مردم دارند؛ قضاوت عامه مردم با روشنفکران و نخبگان لزوماً یکسان نیست.

خاتمی باید خاتمی دیگری باشد

وی افزود: بخشی از روشنفکران و نخبگان اصولاً در شرایط فعلی نور رستگاری نمی بینند، گرچه ممکن است شخصاً به آقای خاتمی هم علاقه داشته باشند ولی معتقدند وقتی اوضاع به این شکل است فرقی نمی کند آقای خاتمی باشد یا نباشد. بخشی از اینها تصمیم خود را گرفته اند و عقیده دارند اگر آقای خاتمی هم رای بیاورد فرقی نمی کند بنابراین کاسه خود را جدا کرده اند و انتقادات آنها کلی است که طبعاً وقتی رئیس جمهور هم باشد آن رئیس جمهور جزیی از سیستم می شود چه آقای خاتمی باشد و چه نباشد. بخش دیگری معتقدند آقای خاتمی باید به شرطی بیاید که خاتمی دیگری باشد (یعنی نوع تعامل او با سایر بخش های قدرت، نوع تعامل او با مردم، موضع گیری ها و...) و عمدتاً روی مسائل سیاسی نظر دارند و نه لزوماً روی مسائل اقتصادی. یعنی آقای خاتمی قطعاً اگر دور آینده حضور داشته باشد در مسائل اقتصادی و اجتماعی گام مهمی به جلو بر خواهد داشت، زیرا هم شرایط آماده تر شده و هم تجربه بسیار کلانی از آن دوره دارد.

خاتمی می‌گوید وارث شرایطی می‌شوم که نمی‌توان آن را جمع کرد

وی در پایان با بیان این که یکی از مسائل عمده یی که آقای خاتمی دارد و در آمدن او تردید ایجاد کرده این مساله است که آقای خاتمی می گوید من وارث شرایطی خواهم شد که حتی اگر اجازه دهند معلوم نیست بتوان آن را جمع کرد، بنابراین اگر ما می دانیم واقعیت ها این طور است، ولی مطمئن هستیم در آینده نمی توان کاری کرد آیا امیدهای مردم ناامید نمی شود؟ این یک نکته است و نکته دوم بحث توقعات است. آقای خاتمی یک انسان است و توانایی خاص و محدوده اثرگذاری خاص دارد و در کنار خود نیروهایی دارد که در هر حال محدود هستند، لایزال و بیکران نیستند که توان این را داشته باشند هر کار که می خواهند انجام دهند. آقای خاتمی در برابر توقعاتی که از او وجود دارد توان خود را می سنجد تا مشاهده کند آیا می تواند به برآیند این توقعات پاسخ دهد یا خیر. آقای خاتمی در حال سنجیدن این موارد است. ضمن اینکه نکته دیگری هم وجود دارد و من در جای دیگر هم گفته ام اصولاً آقای خاتمی اینکه تمام انتخابات در شخصی مثل آقای خاتمی خلاصه شود را یک بیماری سیاسی می داند و می گوید ما باید شرایط را به گونه یی فراهم کنیم که ده ها فرد مناسب دیگر که همه خصوصیات لازم را داشته باشند و حتی یک گام هم فراتر از او باشند وجود داشته باشند.